{"id":102160,"date":"2023-07-01T10:06:00","date_gmt":"2023-07-01T08:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=102160"},"modified":"2024-10-10T12:49:45","modified_gmt":"2024-10-10T10:49:45","slug":"marie-ndiaye-zemsta-nalezy-do-mnie-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/marie-ndiaye-zemsta-nalezy-do-mnie-wywiad\/","title":{"rendered":"Marie NDiaye: pr\u00f3buj\u0119 nigdy nie p\u0142aka\u0107 nad losami swoich bohater\u00f3w [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

Gdy by\u0142am m\u0142odsza, czyta\u0142am bardzo du\u017co krymina\u0142\u00f3w. Teraz ju\u017c tego nie robi\u0119, bo wszystkie te powie\u015bci ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jakim\u015b konkretnym rozwi\u0105zaniem. Cz\u0119sto jest ono po prostu rozczarowuj\u0105ce. By\u0142oby ciekawiej, gdyby zosta\u0142a nam jaka\u015b tajemnica <\/em>\u2013 rozmowa z francusk\u0105 pisark\u0105 Marie NDiaye.<\/h3>\n\n\n\n

Jej Zemsta nale\u017cy do mnie<\/em> to powie\u015b\u0107 niezwykle g\u0119sta i klaustrofobiczna. Marie NDiaye tworzy niejednoznacznych bohater\u00f3w, kt\u00f3rych trajektorie przecinaj\u0105 si\u0105 na nieoczywiste sposoby. Gdy do gabinetu mecenas Susane wkracza Gilles Principaux, nie mo\u017ce przypomnie\u0107 sobie, sk\u0105d go pami\u0119ta. Czy to z nim spotka\u0142a si\u0119 w dzieci\u0144stwie? I co w\u0142a\u015bciwie si\u0119 w\u00f3wczas wydarzy\u0142o? Sytuacja komplikuje si\u0119, gdy m\u0119\u017cczyzna wyjawia jej spraw\u0119, przy kt\u00f3rej potrzebuje pomocy. Jego \u017cona Marlyne zamordowa\u0142a ich wsp\u00f3lne dzieci. Pr\u00f3buj\u0105c rozwik\u0142a\u0107 t\u0119 zagadk\u0119, mecenaska nurkuje w przesz\u0142o\u015b\u0107, wype\u0142nion\u0105 tym, co przemilczane i niedopowiedziane. <\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 Zemsta nale\u017cy do mnie<\/em> Marie NDiaye ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Wydawnictwa Filtry w t\u0142umaczeniu Madgaleny Kami\u0144skiej-Maurugeon. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Marie
Zemsta nale\u017cy do mnie<\/em>, Marie NDiaye, kup w Empiku<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Musz\u0119 Ci si\u0119 do czego\u015b przyzna\u0107. Twoja powie\u015b\u0107 wydawa\u0142a mi si\u0119 bardzo austriacka w tym, jak zagl\u0105da w g\u0142\u0105b kondycji ludzkiej. Czy to zasadne skojarzenie?<\/h4>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie, bardzo lubi\u0119 proz\u0119 austriack\u0105, przede wszystkim Thomasa Bernharda, Elfriede Jelinek i Ingeborg\u0119 Bachmann. Oni pierwsi przychodz\u0105 mi na my\u015bl, ale to nie jest jedyni autorzy i autorki z tego kraju, kt\u00f3rych ceni\u0119. To do\u015b\u0107 zabawne, poniewa\u017c sama nigdy nie mia\u0142am w g\u0142owie takiego po\u0142\u0105czenia, ani nikt inny nie por\u00f3wnywa\u0142 w ten spos\u00f3b moich ksi\u0105\u017cek.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W jednej z rozm\u00f3w z Tob\u0105 czyta\u0142am, \u017ce zwracasz bardzo du\u017c\u0105 uwag\u0119 na form\u0119 swoich ksi\u0105\u017cek, a niekoniecznie kibicujesz swoim bohaterom. To by\u0107 mo\u017ce pomog\u0142o mi zbudowa\u0107 w g\u0142owie t\u0119 paralel\u0119.\u00a0<\/h4>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie tak jest. Pr\u00f3buj\u0119 nigdy nie p\u0142aka\u0107 nad ich losami. Zemsta nale\u017cy do mnie<\/em> jest o tyle szczeg\u00f3lna, \u017ce tak naprawd\u0119 siedzimy ca\u0142y czas w g\u0142owie g\u0142\u00f3wnej bohaterki i nigdy nie opuszczamy jej my\u015bli. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Fascynuj\u0105ca jest relacja mecenas Susane z jej rodzicami. W pewnym momencie pada uwaga, \u017ce \u017ca\u0142uj\u0105 posiadania dziecka, bo w ka\u017cdej chwili mo\u017ce przywie\u017a\u0107 im jak\u0105\u015b z\u0142\u0105 wiadomo\u015b\u0107. <\/h4>\n\n\n\n

Tak, ale poniewa\u017c s\u0105 to postaci niejednoznaczne, to jednocze\u015bnie mog\u0105 powiedzie\u0107 co\u015b takiego i bardzo kocha\u0107 swoje dziecko. Kiedy jeste\u015bmy rodzicami, bardzo boimy si\u0119 o swoje dzieci. Boimy si\u0119, \u017ce co\u015b im si\u0119 stanie, a wtedy nasze \u017cycie zostanie bezpowrotnie zniszczone. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W \u017cyciu Susane jest obecna c\u00f3reczka jej partnera. Tam te\u017c wraca w\u0105tek macierzy\u0144stwa i mi\u0142o\u015bci do dziecka.<\/h4>\n\n\n\n

Ona mo\u017ce by\u0107 jej matk\u0105, mimo \u017ce tak naprawd\u0119 jej nie urodzi\u0142a. Z kolei rodzice mecenas Susane uwa\u017caj\u0105 j\u0105 za swoj\u0105 wnuczk\u0119, mimo \u017ce te\u017c nie ma mi\u0119dzy nimi wi\u0119z\u00f3w krwi. Tam toczy si\u0119 spora walka, bo mecenas ma wra\u017cenie, \u017ce kto\u015b stara si\u0119 wmusi\u0107 w ni\u0105 t\u0119 wersj\u0119 rzeczywisto\u015bci. Stopniowo jednak zaczyna j\u0105 przyjmowa\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

To chyba te\u017c kwestia akceptacji mieszcza\u0144skiego modelu \u017cycia, w kt\u00f3rym mia\u0142aby mie\u0107 partnera i dziecko. Chyba bardziej widzi siebie jednak jako osob\u0119 robi\u0105c\u0105 karier\u0119?<\/h4>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie, ona chce si\u0119 przede wszystkim po\u015bwi\u0119ci\u0107 swojej pracy. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 czy przyja\u017a\u0144 na pocz\u0105tku nie bardzo j\u0105 interesuj\u0105, ale by\u0107 mo\u017ce zmienia si\u0119 to troch\u0119 pod koniec ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy Marlyne te\u017c kocha(\u0142a) swoje dzieci?<\/h4>\n\n\n\n

Bez w\u0105tpienia, a przynajmniej my\u015bli o sobie, \u017ce je kocha. Opiekuje si\u0119 nimi w spos\u00f3b wzorcowy. Uwa\u017cam jednak, \u017ce to relacja oparta na sile czy wr\u0119cz wszechmocy. Jest w tym co\u015b bardzo ch\u0142odnego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Mia\u0142am przyjemno\u015b\u0107 rozmawia\u0107 z Victoria Kielland<\/a>, czyli autork\u0105 ksi\u0105\u017cki Moi m\u0119\u017cczy\u017ani. <\/em>Powiedzia\u0142a mi, \u017ce jej zdaniem kobieta, kt\u00f3ra rodzi i zabija, jest bogiem, bo wype\u0142nia jego rol\u0119.<\/h4>\n\n\n\n

Zgadzam si\u0119 z t\u0105 my\u015bl\u0105. Ona rzeczywi\u015bcie przyjmuje na siebie t\u0119 rol\u0119. Marlyne robi to jednak nie\u015bwiadomie. Przyczyny tego gestu s\u0105 jej oboj\u0119tne. Mnie natomiast interesuje ca\u0142a psychologia wok\u00f3\u0142 tej decyzji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Obie bohaterki s\u0105 na r\u00f3\u017cne sposoby po\u0142\u0105czone z jednym m\u0119\u017cczyzn\u0105, czyli Gillesem Principaux. Nie do ko\u0144ca mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 jego ofiarami, zatem kim?\u00a0<\/h4>\n\n\n\n

Mecenas Susane nie chce by\u0107 ofiar\u0105. W pewnym momencie przyj\u0119\u0142a, \u017ce t\u0105 ofiar\u0105 nie b\u0119dzie. \u017be to, co sta\u0142o si\u0119 w tamtym pokoju z niejasnej przesz\u0142o\u015bci, by\u0142o dla niej czym\u015b dobrym i mia\u0142o pozytywny wp\u0142yw na jej \u017cycie. Z kolei w przypadku Marlyne… tak naprawd\u0119 pan Principaux jest ofiar\u0105 swojej \u017cony! <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Im g\u0142\u0119biej wchodzimy w t\u0119 opowie\u015b\u0107, tym wi\u0119cej pojawia si\u0119 element\u00f3w, kt\u00f3re zbijaj\u0105 nas z tropu. Otwierasz kolejne furtki, ale nie dajesz jednoznacznych odpowiedzi.\u00a0<\/h4>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce w \u017cyciu wiele pyta\u0144 pozostaje bez odpowiedzi. Nawet gdy umieramy, nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zamyka si\u0119 w\u00f3wczas jaki\u015b cykl. Tak naprawd\u0119 zostaje po nas bardzo wiele pyta\u0144, na kt\u00f3re nigdy nie znajdziemy odpowiedzi. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

To co\u015b, czego szukasz w literaturze?<\/h4>\n\n\n\n

Gdy by\u0142am m\u0142odsza, czyta\u0142am bardzo du\u017co krymina\u0142\u00f3w i historii o r\u00f3\u017cnych \u015bledztwach. Teraz ju\u017c tego nie robi\u0119, bo wszystkie te powie\u015bci ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jakim\u015b konkretnym rozwi\u0105zaniem. Cz\u0119sto jest ono po prostu rozczarowuj\u0105ce. By\u0142oby ciekawiej, gdyby zosta\u0142a nam jaka\u015b tajemnica.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Marie
Marie NDiaye i Jagoda Gawliczek, fot. archiwum prywatne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

S\u0142ysza\u0142am g\u0142osy, por\u00f3wnuj\u0105ce Twoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 do pisarstwa Annie Ernaux. Chodzi przede wszystkim o kwesti\u0119 w\u0105tk\u00f3w spo\u0142ecznych i klasowych.\u00a0<\/h4>\n\n\n\n

O, to ciekawe. To prawda, \u017ce wykracza w swoim pisaniu poza indywidualne do\u015bwiadczenie, poza w\u0142asn\u0105 osob\u0119. Tym, co nas r\u00f3\u017cni, to jednak fakt, \u017ce ona nigdy nie tworzy\u0142a fikcji literackiej. Robi co\u015b, co dla mnie by\u0142oby niemo\u017cliwe, opowiada bowiem o swoim \u017cyciu, \u017cyciu kobiety, nie stroni\u0105c od bardzo prywatnych, wr\u0119cz intymnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Dla mnie jest to wyraz olbrzymiej odwagi. Jeszcze kilkadziesi\u0105t lat temu krytycy i prasa tak naprawd\u0119 wr\u0119cz jej za to ubli\u017cali. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Skoro jeste\u015bmy w temacie klasowo\u015bci, to nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 tu o Sharon, kt\u00f3ra pomaga mecenas Susane w porz\u0105dkach domowych.\u00a0<\/h4>\n\n\n\n

Sharon to te\u017c osoba, kt\u00f3rej mecenas koniecznie chce si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b przys\u0142u\u017cy\u0107, chocia\u017c by\u0107 mo\u017ce wcale jej o to nie prosi\u0142a. Paradoksalnie, nie do ko\u0144ca jest jej wygodnie z tym, \u017ce kto\u015b us\u0142uguje w domu. Zatrudnia Sharon, mimo \u017ce tak naprawd\u0119 wcale tego nie potrzebuje i nie ma nawet zbyt du\u017cego mieszkania. Robi to, \u017ceby Sharon mia\u0142a gdzie pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W relacji Gillesa Principaux i Marlyne dzieje si\u0119 co\u015b podobnego. \u017bona pochodzi przecie\u017c z du\u017co ni\u017cszej klasy od niego. <\/h4>\n\n\n\n

Tak, tylko \u017ce w przeciwie\u0144stwie do Susane, on w og\u00f3le si\u0119 tego nie wstydzi. Jest mu wr\u0119cz bardzo dobrze w tej sytuacji, w kt\u00f3rej wyst\u0119puje z pozycji si\u0142y, jest tym silniejszym. Marlyne wchodzi w ten uk\u0142ad coraz g\u0142\u0119biej, rodzi mu kolejne dzieci. Na pocz\u0105tku mia\u0142a jeszcze prac\u0119 jako nauczycielka francuskiego, co bardzo lubi\u0142a, jednak m\u0105\u017c stale okazywa\u0142 jej pogard\u0119 i w k\u00f3\u0142ko powtarza\u0142, jak beznadziejne to zaj\u0119cie. Okrutnym b\u0142\u0119dem matki i si\u00f3str Marlyne by\u0142 fakt, \u017ce odrzuci\u0142y j\u0105 przez rozczarowanie jej decyzjami. Gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zostanie w domu z dzie\u0107mi, praktycznie przesta\u0142y si\u0119 z ni\u0105 spotyka\u0107 i j\u0105 wspiera\u0107. Pozostawiona sama sobie tym bardziej nie znalaz\u0142a w sobie si\u0142y, by powiedzie\u0107 m\u0119\u017cowi: odchodz\u0119<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

\u015awiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, nadal mocno opiera si\u0119 na binarnych podzia\u0142ach. \u0141\u0105czenie kariery zawodowej z opiek\u0105 nad dzie\u0107mi, nie zawsze jest dobrze widziane, a m\u0119\u017cczy\u017ani nie zawsze ch\u0119tnie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w ten uk\u0142ad na r\u00f3wnych zasadach. <\/h4>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie jednak jest coraz wi\u0119cej par, w kt\u00f3rych oboje zajmuj\u0105 si\u0119 dzie\u0107mi, gotuj\u0105, odprowadzaj\u0105 je do szko\u0142y, czyli po prostu dziel\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 obowi\u0105zki. W\u00f3wczas po\u0142\u0105czenie tych dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w \u2013 pracy i opieki nad dzie\u0107mi \u2013 okazuje si\u0119 mo\u017cliwe. Pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak inne wyzwania. Mnie samej wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0119 robi\u0142a wszystko lepiej ni\u017c ojciec moich dzieci. Zamiast pozwala\u0107 mu dzia\u0142a\u0107 tak, jak potrafi, robi\u0142am dan\u0105 rzecz sama. Po prostu trzeba si\u0119 zdystansowa\u0107 od my\u015bli o w\u0142asnej perfekcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy by\u0142am m\u0142odsza, czyta\u0142am bardzo du\u017co krymina\u0142\u00f3w. Teraz ju\u017c tego nie robi\u0119, bo wszystkie te powie\u015bci ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jakim\u015b konkretnym rozwi\u0105zaniem. Cz\u0119sto jest ono po prostu rozczarowuj\u0105ce. By\u0142oby ciekawiej, gdyby zosta\u0142a nam jaka\u015b tajemnica \u2013 rozmowa z francusk\u0105 pisark\u0105 Marie NDiaye. Jej Zemsta nale\u017cy do mnie to powie\u015b\u0107 niezwykle g\u0119sta i klaustrofobiczna. Marie NDiaye tworzy…<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":102163,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[6671],"tags":[3248,7529,3520,4912,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-102160","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad","tag-ksiazki","tag-long-story","tag-miasto","tag-more-ksiazkowe","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-23 08:46:20","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102160"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102160"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102195,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102160\/revisions\/102195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102160"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=102160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}