{"id":104002,"date":"2023-08-04T16:25:41","date_gmt":"2023-08-04T14:25:41","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=104002"},"modified":"2024-09-11T17:09:55","modified_gmt":"2024-09-11T15:09:55","slug":"sanatorium-dzwieku-2023-zjawiska-ktore-przewiduja-zmiane-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/sanatorium-dzwieku-2023-zjawiska-ktore-przewiduja-zmiane-wywiad\/","title":{"rendered":"Sanatorium D\u017awi\u0119ku 2023: zjawiska, kt\u00f3re przewiduj\u0105 zmian\u0119 [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

Stary, musisz jecha\u0107 na Sanatorium D\u017awi\u0119ku, to jest co\u015b kompletnie innego!<\/em> \u2013 takim zdaniem przywitali mnie moi serdeczni przyjaciele po powrocie z Soko\u0142owska latem zesz\u0142ego roku. Postanowili\u015bmy dowiedzie\u0107 si\u0119, na czym polega wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tego wydarzenia.<\/h2>\n\n\n\n

Spotkali\u015bmy si\u0119 z pomys\u0142odawc\u0105 i organizatorem Sanatorium D\u017awi\u0119ku Gerardem Lebikiem, by porozmawia\u0107 z nim o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 kolejnej edycji tego naprawd\u0119 wyj\u0105tkowego festiwalu.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Aleksander Ka\u017amierczak: Cze\u015b\u0107 Gerard, mi\u0142o pozna\u0107! Powiedz wszystkim w skr\u00f3cie \u2014 kim jeste\u015bcie i czym jest Sanatorium?<\/h4>\n\n\n\n

Gerard Lebik: <\/strong>Cze\u015b\u0107, jestem dyrektorem artystycznym festiwalu Sanatorium D\u017awi\u0119ku. Organizujemy go od 9 lat z Zuzann\u0105<\/strong> Fogtt<\/strong>, prowadz\u0105c\u0105 Fundacj\u0119<\/strong> Sztuki<\/strong> Wsp\u00f3\u0142czesnej<\/strong> In<\/strong> Situ<\/strong> w Soko\u0142owsku, czyli ma\u0142ej g\u00f3rskiej miejscowo\u015bci w Sudetach \u015arodkowych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Festiwal sztuki performatywnej? Przegl\u0105d muzyki eksperymentalnej? Jaki jest profil muzyczny sanatorium?<\/h4>\n\n\n\n

Ciekawe pytanie. Festiwal pokazuje najnowsze trendy i najbardziej progresywnych artyst\u00f3w z pola szeroko rozumianej muzyki nowej, eksperymentalnej oraz sound artu. \u015aci\u0105gam ich z ca\u0142ego \u015bwiata i \u015bledz\u0119 nowe tendencje w undergroundowej, ale te\u017c mainstreamowej kulturze muzycznej. Og\u00f3lnie muzyka eksperymentalna to bardzo szerokie zjawisko. Jedni uwa\u017caj\u0105, \u017ce zaczyna si\u0119 od Johna<\/strong> Cage’a<\/strong>, kt\u00f3ry j\u0105 zdefiniowa\u0142, inni m\u00f3wi\u0105, \u017ce od Russolo<\/strong>, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 ha\u0142as jako element strukturotw\u00f3rczy. Z mojej perspektywy to, czy co\u015b jest eksperymentalne czy nowe, zawsze zale\u017cy od kontekstu danego momentu w historii. Zwykle jest w opozycji do tego, co w danym czasie jest uwa\u017cane za mainstreamowe, czy og\u00f3lnie przyj\u0119te jako norma. Moim priorytetem jest pokazanie zjawisk muzycznych, kt\u00f3re wyprzedzaj\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i przewiduj\u0105 zmian\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bilety na Sanatorium D\u017awi\u0119ku znajdziesz tutaj!<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Nazwa wydarzenia nawi\u0105zuje do instytucji leczniczej. Jaka jest korelacja mi\u0119dzy definicj\u0105 Sanatorium jako miejsca kuracji a Wasz\u0105 inicjatyw\u0105? Czy festiwal dzia\u0142a on leczniczo na uczestnik\u00f3w?<\/h4>\n\n\n\n

Zdecydowanie tak, to dla nas jeden z priorytet\u00f3w! Wraz z Zuzann\u0105 k\u0142adziemy du\u017c\u0105 wag\u0119 na aspekt leczenia poprzez muzyk\u0119 czy sztuk\u0119. Zreszt\u0105 w Soko\u0142owsku mamy bardzo du\u017ce tradycje arte-terapeutyczne si\u0119gaj\u0105ce ponad 150 lat wstecz. Jak wiemy, jedn\u0105 z funkcji muzyki od zawsze by\u0142o leczenie. Je\u015bli chodzi o sam\u0105 filozofi\u0119 i nie podwa\u017caj\u0105c tutaj tradycji wschodu, osobi\u015bcie jestem daleki od new-ageowego kontekstu leczenia gongami czy misami tybeta\u0144skimi. Niemniej uwa\u017cam, \u017ce fizyka i nauka dostarcza ju\u017c od lat niezbitych dowod\u00f3w na oddzia\u0142ywanie fal d\u017awi\u0119kowych okre\u015blonych cz\u0119stotliwo\u015bci. D\u017awi\u0119koterapia czy oczyszczaj\u0105cy aspekt muzyki, jest dla mnie od zawsze bardzo istotny, r\u00f3wnie\u017c z perspektywy tw\u00f3rcy muzyki.  A nazwa, jak wiesz, wzi\u0119\u0142a si\u0119 od Sanatorium Dr. Brehmera, w kt\u00f3rym od pocz\u0105tku dzia\u0142amy.  To ten budynek przyci\u0105ga ludzi, zjawiska, i wszelkie wibracje, a dla nas jest i zawsze b\u0119dzie inspiracj\u0105. Wszystko jako\u015b si\u0119 tak ciekawie z\u0142o\u017cy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Sk\u0105d inspiracja do p\u00f3j\u015bcia akurat w te stron\u0119?<\/h4>\n\n\n\n

Tak naprawd\u0119 sztuka by\u0142a obecna w Soko\u0142owsku praktycznie od samego pocz\u0105tku. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 jednak na nowo od przyjazdu do Soko\u0142owska pary artyst\u00f3w: Bo\u017cenny<\/strong> Biskupskiej<\/strong> i Zygmunta<\/strong> Rytki<\/strong>, kt\u00f3rzy to wszystko zainicjowali. Przywie\u017ali tutaj tw\u00f3rc\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata: ludzi tworz\u0105cych histori\u0119 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, konceptualist\u00f3w, performer\u00f3w, malarzy, fotografik\u00f3w, kompozytor\u00f3w, artyst\u00f3w, kt\u00f3rych dzia\u0142ania zaczyna\u0142y si\u0119 ju\u017c w latch 70. Pami\u0119tam czasy kiedy przy jednym stole siedzieli\u015bmy wszyscy z Robakowskim<\/strong>, Warpechowskim<\/strong>, Natali\u0105<\/strong> LL<\/strong>, Piesiewiczem<\/strong>, Rajkowsk\u0105<\/strong> czy ca\u0142\u0105 \u0141odzi\u0105 Kalisk\u0105<\/strong>. Ta du\u017ca artystyczna rodzina, od lat spotyka si\u0119 w Soko\u0142owsku. W odpowiednim momencie c\u00f3rka Bo\u017cenny, Zuzanna, nada\u0142a temu struktur\u0119, tworz\u0105c 3 festiwale: muzyczny, sztuki performatywnej oraz filmowy. Swoj\u0105 drog\u0105, festiwal filmowy powsta\u0142, bo w Sanatorium przebywa\u0142 te\u017c m\u0142ody Krzysztof<\/strong> Kie\u015blowski<\/strong>, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca\u0142 do Soko\u0142owska wraz z ojcem.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie, Soko\u0142owsko \u2014 dlaczego akurat to miejsce, co Was z nim \u0142\u0105czy i jaka jest historia lokalizacji?<\/h4>\n\n\n\n

Festiwal powsta\u0142 praktycznie na ruinach Sanatorium dr Brehmera w Soko\u0142owsku. Troch\u0119 historii: Dr<\/strong> Hermann<\/strong> Brehmer<\/strong> wraz z innymi naukowcami za\u0142o\u017cyli pierwsze na \u015bwiecie sanatorium chor\u00f3b gru\u017aliczych. Budynek zaprojektowa\u0142 przez znany \u017cydowski architekt Edwina<\/strong> Opplera<\/strong>  Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 Soko\u0142owsko by\u0142o niezwykle istotnym miejscem na mapie \u015bwiatowej medycyny. Po wojnie jednak socjalistyczne realia nie pozwala\u0142y dzia\u0142a\u0107 w pe\u0142ni i budynek wraz z otoczeniem powoli popada\u0142 w ruin\u0119. W 2005 nast\u0105pi\u0142 wielki po\u017car, kt\u00f3ry w znacznym stopniu zniszczy\u0142 zabytek. Fundacja In Situ zakupi\u0142a w 2007 roku ruiny budynku oraz park zdrojowy i od 15 lat realizuje tu dzia\u0142ania zwi\u0105zane ze sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Samo Sanatorium D\u017awi\u0119ku odbywa si\u0119 nie tylko w zabytkowym budynku, ale tak\u017ce w terenach przyleg\u0142ych, w parku, w g\u00f3rach. Mamy te\u017c Kinoteatr Zdrowie pochodz\u0105cy jeszcze z XIX w. To by\u0142o zreszt\u0105 kino, w kt\u00f3rym Krzysztof Kie\u015blowski w wieku 12 lat ogl\u0105da\u0142 pierwsze filmy.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jaki jest profil muzyczny festiwalu, co robi\u0107 w jego trakcie, jakie do\u015bwiadczenia mo\u017cna zebra\u0107?<\/h4>\n\n\n\n

Mam wra\u017canie, \u017ce czasem udaje nam si\u0119 zaskoczy\u0107 odbiorc\u00f3w, co jest trudne w tych czasach. W tym celu si\u0119gamy cz\u0119sto po eksperymentalne i  konceptualne rzeczy. Ale wielk\u0105 pomy\u0142k\u0105 by\u0142oby zaszufladkowanie Sanatorium D\u017awi\u0119ku jako festiwalu stricte po\u015bwi\u0119conego muzyce eksperymentalnej. W programie znajdziemy jednakowo rzeczy mocno noizowe, ale tak\u017ce szeroko poj\u0119t\u0105 muzyk\u0119 klubow\u0105. Staramy si\u0119 wype\u0142nia\u0107 program dnia w pe\u0142ni. Od rana przeprowadzamy spacery d\u017awi\u0119kowe, p\u00f3\u017aniej cykl rozm\u00f3w i wyk\u0142ad\u00f3w, popo\u0142udnie przeznaczone jest na zwiedzanie instalacji d\u017awi\u0119kowych. W trakcie dnia mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 na koncerty w parku i do\u015bwiadczy\u0107 wielokana\u0142owych, ambisonicznych kompozycji. Wieczorami g\u0142\u00f3wna cz\u0119\u015b\u0107 festiwalu przenosi si\u0119 do wn\u0119trz Sanatorium, gdzie mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 koncert\u00f3w i DJ set\u00f3w. Mamy te\u017c premiery wydawnicze, rozmowy z kuratorami, wyk\u0142ady z artystami. Najbardziej jednak zale\u017cy nam na wsp\u00f3lnym wajbie. Wszyscy razem jemy, rozmawiamy, jeste\u015bmy w jednej przestrzeni, arty\u015bci i uczestnicy si\u0119 mieszaj\u0105. Zawsze by\u0142 to dla nas priorytet. <\/p>\n\n\n\n

W tym roku tematem festiwalu jest Futuryzm.  Jak wiemy Impulsem wiod\u0105cym do rewolucji w sztuce XX wieku by\u0142o do\u015bwiadczenie audiosfery nowoczesnej metropolii. Jak pisa\u0142 Luigi<\/strong> Russolo<\/strong> w Sztuce ha\u0142as\u00f3w (1913): \u017bycie przesz\u0142o\u015bci by\u0142o cisz\u0105. Dopiero w wieku XIX wraz z wynalezieniem maszyn narodzi\u0142 si\u0119 ha\u0142as. Dzi\u015b ha\u0142as triumfuje i panuje suwerennie nad wra\u017cliwo\u015bci\u0105 ludzi<\/em>. W sferze plastyki i literatury poj\u0119cie ha\u0142asu funkcjonowa\u0142o jako pojemna metafora, pozwalaj\u0105ca opisa\u0107, chocia\u017cby tempo wielkomiejskiego \u017cycia lub rozdarcie ludzkiej podmiotowo\u015bci. W muzyce by\u0142 to czynnik nios\u0105cy zmiany o znaczeniu prawdziwie fundamentalnym, bo pozwalaj\u0105cym znacz\u0105co poszerzy\u0107 zas\u00f3b \u015brodk\u00f3w ekspresji i repozytorium form, a zarazem konceptualnie przepracowa\u0107 podstawowe poj\u0119cia dyskursu muzycznego. <\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ha\u0142as nadal jest fenomenem. Wyst\u0119puje on w nowych wcieleniach, z \u0142atwo\u015bci\u0105 dostosowuj\u0105c si\u0119 do reali\u00f3w \u015bwiata 3.0. Nie chodzi tu wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie o ekologi\u0119 d\u017awi\u0119ku, ale o ca\u0142y obszar zjawisk zwi\u0105zanych z przekazem informacji, cyberprzestrzeni\u0105, mediami, sztuk\u0105. Podczas tegorocznej edycji Sanatorium D\u017awi\u0119ku chcemy wr\u00f3ci\u0107 do momentu narodzin ha\u0142asu, kt\u00f3ry objawi\u0142 si\u0119 w p\u0142omiennych odezwach w\u0142oskich futuryst\u00f3w. Spr\u00f3bujemy tym samym zrewidowa\u0107 histori\u0119 awangardy, upatruj\u0105c w niej zar\u00f3wno inspiracji, jak i wskazuj\u0105c na postulaty, kt\u00f3re z dzisiejszej perspektywy wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 reakcyjne czy wr\u0119cz gro\u017ane pod wzgl\u0119dem politycznym. Poszukamy odpowiedzi na pytanie, czym mia\u0142by by\u0107 nowy futuryzm i gdzie szuka\u0107 jego korzeni, \u017ar\u00f3de\u0142 ideowo-artystycznych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W sk\u0142adzie opr\u00f3cz m.in<\/a>. Luciano Chessy czy Petera Ablingera widzimy takie postacie, jak Sara Persico, Julek Ploski, hermeneia. Sk\u0105d obecno\u015b\u0107 szeroko poj\u0119tej muzyki klubowej?<\/h4>\n\n\n\n

Z mojej perspektywy si\u0119gaj\u0105c wstecz do teorii muzyki i jej oddzia\u0142ywania, wa\u017cny jest przymiotnik rytualny<\/em>. Techno s\u0142ucham, odk\u0105d sko\u0144czy\u0142em 15 lat. Jestem jego fanem, ale tak\u017ce, przede wszystkim, fanem kultury klubowej. Uwa\u017cam, \u017ce ma ona bardzo silny zasi\u0119g, moc i du\u017ce znaczenie dla kultury w og\u00f3le. Przede wszystkim, techno jest mi\u0119dzypokoleniowe. Zale\u017cy nam na ludziach, kt\u00f3rzy maj\u0105 energi\u0119 do tego, \u017ceby kulturowo czy subkulturowo wt\u0142acza\u0107 nowe trendy w spo\u0142ecze\u0144stwo. Mimo \u017ce na pocz\u0105tku festiwalu nie by\u0142o to celowe, to od zawsze w Soko\u0142owsku znajdziemy taneczne odmiany elektroniki. Zreszt\u0105, na Sanatorium D\u017awi\u0119ku wyst\u0119puj\u0105 arty\u015bci, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 da\u0107 si\u0119 zaszufladkowa\u0107. Wiele takich os\u00f3b skacze co 2-3 lata z gatunku na gatunek, korzystaj\u0105c z do\u015bwiadcze\u0144 zdobytych po drodze. Lub zupe\u0142nie na odwr\u00f3t \u2014 kompletnie zmieniaj\u0105 j\u0119zyk muzyczny w poszukiwaniach czego\u015b nowego. Wielu z nich opr\u00f3cz swojej g\u0142\u00f3wnej eksperymentalnej dzia\u0142alno\u015bci zajmowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c DJingiem.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Sanatorium<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze dla Was koncerty i realizacje, kt\u00f3rych absolutnie nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107?<\/h4>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnym wydarzeniem festiwalu b\u0119dzie koncert otwarcia w Kinie Zdrowie, podczas kt\u00f3rego us\u0142yszymy wykonanie nowych kompozycji napisanych specjalnie dla The Orchestra of Futurist Noise Intoners<\/strong>, czyli szesnastoosobowego zespo\u0142u prowadzonego przez w\u0142oskiego kompozytora Luciano<\/strong> Chessa<\/strong>, graj\u0105cego na replikach eksperymentalnych instrument\u00f3w zaprojektowanych przez Luigiego<\/strong> Russolo<\/strong> (tzw. intonarumori<\/em>). We wsp\u00f3\u0142pracy z Performa biennial, Orkiestra Intonarumori<\/em> (16 instrument\u00f3w) jest sprowadzona na t\u0119 okazj\u0119 z Nowego Jorku. Koncert ten odb\u0119dzie si\u0119 w 110-lecie og\u0142oszenia manifestu Art of Noise, a festiwalowe zam\u00f3wienia kompozytorskie zrealizowane przez Johna Hegre, Mariam Gviniashvili, Aleksandr\u0119 S\u0142y\u017c <\/strong>oraz Gerarda Lebika<\/strong>, wykona orkiestra w sk\u0142adzie: Klaus Holm, John Hegre, Jon Wesseltoft, Mike McCormick, Guoste Tamulynaite, Magdal\u00e9na Manderlov\u00e1, Mariam Gviniashvili, Martyna Kosecka, Teoniki Ro\u017cynek, Aleksandra S\u0142y\u017c, Martyna Pozna\u0144ska, Piotr Peszat, Jacek Sotomski, Zosia Ho\u0142ubowska, Gerard Lebik, Marek Cho\u0142oniewski,<\/strong> dyrygowana przez Luciano<\/strong> Chessa<\/strong>. Arty\u015bci zaanga\u017cowani w projekt The Orchestra of Futurist Noise Intoners<\/strong> zaprezentuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c swoje solowe prace na wielokana\u0142owym systemie d\u017awi\u0119kowym Biura D\u017awi\u0119ku Katowice.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n