{"id":108115,"date":"2023-11-04T10:27:00","date_gmt":"2023-11-04T09:27:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=108115"},"modified":"2024-10-10T12:49:42","modified_gmt":"2024-10-10T10:49:42","slug":"pisarka-samanta-schweblin-lubie-rzeczywistosc-z-elementem-deformacji-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/pisarka-samanta-schweblin-lubie-rzeczywistosc-z-elementem-deformacji-wywiad\/","title":{"rendered":"Pisarka Samanta Schweblin: Lubi\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 z elementem deformacji [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u2013 <em>Dzia\u0142aj\u0105 na mnie teksty, w kt\u00f3rych jeden element jest jako\u015b przesuni\u0119ty czy zast\u0105piony. W\u00f3wczas zaczynamy si\u0119 zastanawia\u0107, do jakiego stopnia to jest prawdziwe. Gdzie jest granica mi\u0119dzy realizmem a rzeczywisto\u015bci\u0105?<\/em> \u2013 wywiad z pisark\u0105 Samant\u0105 Schweblin.<\/h3>\n\n\n\n<p>Samanta Schweblin to argenty\u0144ska pisarka, kt\u00f3ra zas\u0142yn\u0119\u0142a swoim charakterystycznym stylem, osadzonym blisko rzeczywisto\u015bci, do kt\u00f3rej dodaje elementy grozy i absurdu. Autorka odwiedzi\u0142a Polsk\u0119 na zaproszenie Festiwalu Conrada przy okazji premiery zbioru opowiada\u0144 <em>Ptaki. <\/em>Ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Wydawnictwa Pauza w przek\u0142adzie Tomasza Pindela.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Podzi\u0119kowania za pomoc w przeprowadzeniu rozmowy kieruj\u0119 w stron\u0119 Krakowskiego Biura Festiwalowego oraz t\u0142umaczki dr Ewy Palki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jagoda Gawliczek: Rok temu festiwal Conrada go\u015bci\u0142 wspania\u0142\u0105 <a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/mariana-enriquez-wywiad-niebezpieczenstwa-palenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Marian\u0119 Enriquez<\/a>, a w tym mamy szans\u0119 spotka\u0107 si\u0119 z kolejn\u0105 przedstawicielk\u0105 Argentyny.&nbsp;Niezmiernie mnie cieszy ta sytuacja.<\/h4>\n\n\n\n<p>Samanta Schweblin: Por\u00f3wnanie mi\u0119dzy nami jest ca\u0142kiem naturalne. Nie tylko dlatego, \u017ce obie pochodzimy z Argentyny, ale te\u017c nale\u017cymy do tego samego pokolenia i ukszta\u0142towa\u0142a nas podobna literatura. Mam na my\u015bli literatur\u0119 z La Platy \u2013 g\u0119st\u0105, fantastyczn\u0105, niesamowit\u0105. Gdy czytam Marian\u0119 Enriquez ol\u015bniewa mnie spos\u00f3b w jaki ona pisze. Wiem te\u017c, \u017ce ona czyta moje ksi\u0105\u017cki i te\u017c jej si\u0119 podobaj\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W Twojej prozie jest du\u017co intymno\u015bci. Czytaj\u0105c zbi\u00f3r <em>Ptaki<\/em> czu\u0142am si\u0119 troch\u0119 onie\u015bmielona podgl\u0105daj\u0105c Twoich bohater\u00f3w tam, gdzie by\u0107 mo\u017ce nie powinno si\u0119ga\u0107 moje spojrzenie. Zastanawiam si\u0119, sk\u0105d u Ciebie s\u0142abo\u015b\u0107 do tak specyficznych i barwnych historii?<\/h4>\n\n\n\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce to wynika troch\u0119 z mojej w\u0142asnej ciekawo\u015bci. To te\u017c kwestia rozumienia normalno\u015bci. Wydaje mi si\u0119, \u017ce cz\u0119sto sporo nas kosztuje, \u017ceby by\u0107 autentycznymi czy zachowywa\u0107 si\u0119 w autentyczny spos\u00f3b \u2013 cokolwiek mia\u0142oby to znaczy\u0107. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry jest sam, zachowuje si\u0119 inaczej, ni\u017c kiedy jest z innymi. I w\u0142a\u015bnie ten rodzaj podgl\u0105dania, o kt\u00f3ry pytasz, by\u0142by odpowiedzi\u0105 na pragnienie poznania innych ludzi. To moja pr\u00f3ba dowiedzenia si\u0119, kim oni tak naprawd\u0119 s\u0105 i jak si\u0119 zachowuj\u0105, kiedy s\u0105dz\u0105, \u017ce nikt na nich nie patrzy.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"532\" height=\"755\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Screenshot-2023-11-01-at-13.20.06.png\" alt=\"Samanta Schweblin\" class=\"wp-image-108118\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Screenshot-2023-11-01-at-13.20.06.png 532w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Screenshot-2023-11-01-at-13.20.06-211x300.png 211w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Screenshot-2023-11-01-at-13.20.06-370x525.png 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Screenshot-2023-11-01-at-13.20.06-20x28.png 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Screenshot-2023-11-01-at-13.20.06-34x48.png 34w\" sizes=\"(max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><figcaption>Samanta Schweblin, <em>Ptaki<\/em>, Wydawnictwo Pauza, t\u0142. Tomasz Pindel, <a rel=\"noreferrer noopener nofollow\" href=\"https:\/\/www.empik.com\/ptaki-schweblin-samanta,p1413919343,ksiazka-p\" target=\"_blank\">kup w EMPIKU<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">To jest bardzo aktualne pytanie te\u017c w obliczu tego, jak bardzo social media wkraczaj\u0105 w ka\u017cd\u0105 stref\u0119 naszej intymno\u015bci. Cz\u0119sto przecie\u017c nosimy maski w najbardziej prywatnych momentach \u017cycia. Wydaje mi si\u0119 wi\u0119c, \u017ce Twoje spojrzenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do interesuj\u0105cych rozpozna\u0144.<\/h4>\n\n\n\n<p>To jest bardzo ciekawe pytanie: czy jest jakie\u015b miejsce czy moment, kiedy rzeczywi\u015bcie nie nosimy maski. Wydaje mi si\u0119, \u017ce kiedy jeste\u015bmy sami, to jednak tej maski nie zak\u0142adamy. St\u0105d w\u0142a\u015bnie moje zainteresowanie, by pokaza\u0107 to, jak ludzie zachowuj\u0105 si\u0119, kiedy s\u0105dz\u0105, \u017ce nikt na nich nie patrzy. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce s\u0105 sytuacje, kiedy czujemy zaufanie do os\u00f3b, kt\u00f3re nas otaczaj\u0105 i wtedy te\u017c rezygnujemy z masek. No i na pewno kiedy czytamy ksi\u0105\u017cki! Akt czytania to moment prawdy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Ale jest te\u017c dodatkowy kontekst: \u017cyjemy w \u015bwiecie, kt\u00f3ry jest mocno pod kontrol\u0105.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>To prawda. Mieszkam obecnie w Berlinie. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce to jest miasto, kt\u00f3re jest wyposa\u017cone w najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 kamer na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wiedz\u0105c o tym, zada\u0142am sobie kiedy\u015b trud, \u017ceby te kamery policzy\u0107 na pobliskiej stacji metra. Zaznaczam, \u017ce to jest niewielka osiedlowa stacja. Naliczy\u0142am tam 27 kamer. Mam na my\u015bli wy\u0142\u0105cznie kamery widoczne, bo nie wiadomo, ile tam jest jeszcze takich ukrytych czy niedost\u0119pnych. W tym kontek\u015bcie nak\u0142adanie masek wydaje si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b normalne. Przestaje dziwi\u0107. Natomiast mam wra\u017cenie, \u017ce zmieni\u0142a si\u0119 ich. Kiedy\u015b u\u017cywano ich po to, \u017ceby ukry\u0107 siebie czy jakie\u015b z\u0142e zamiary. Cz\u0142owiek po prostu zakrywa\u0142 twarz. W tym momencie zak\u0142adamy mask\u0119, \u017ceby zapewni\u0107 sobie jak\u0105\u015b przestrze\u0144 wolno\u015bci czy autentyczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W tym \u015bwiecie pe\u0142nym kamer wolno\u015b\u0107 od spojrzenia wydaje si\u0119 niebywa\u0142ym luksusem. Ale skanuj\u0119 w g\u0142owie historie z <em>Ptak\u00f3w <\/em>i chyba \u017cadna z nich nie mog\u0142aby si\u0119 wydarzy\u0107 w niezmienionej formie, gdyby miejsca akcji by\u0142y pod takim nadzorem.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Opowiadania ze zbioru <em>Ptaki <\/em>napisa\u0142am maj\u0105c mi\u0119dzy 20 a 25 lat. Mieszka\u0142am jeszcze w Argentynie, by\u0142am bardzo m\u0142oda i wtedy \u015bwiat te\u017c by\u0142 inny. Ta inno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce od tego czasu nie tylko zmieni\u0142 si\u0119 pewien paradygmat, l\u0119ki czy niebezpiecze\u0144stwa. W tym momencie \u017cyj\u0119 i poruszam si\u0119 te\u017c w innej kulturze. Wtedy nie podr\u00f3\u017cowa\u0142em tak du\u017co, nie objecha\u0142em ca\u0142ego \u015bwiata, wi\u0119c z wielu rzeczy nie zdawa\u0142am sobie sprawy. I paradoksalnie, chocia\u017c w tych opowiadaniach nie pojawia si\u0119 Argentyna jako taka, to s\u0105 chyba moje najbardziej argenty\u0144skie teksty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Co dok\u0142adnie masz na my\u015bli?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Po pierwsze sam format opowiadania. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce tworzyli je wszyscy wielcy pisarze z Argentyny. Mog\u0142abym tu wymieni\u0107 same najwi\u0119ksze nazwiska z historii literatury tego kraju. Wr\u00f3ci\u0142abym te\u017c do tego por\u00f3wnania, od kt\u00f3rego zacz\u0119\u0142a\u015b, czyli do Mariany Enriquez. Gatunkowo mie\u015bci si\u0119 ona w literaturze grozy. Pobrzmiewa tam te\u017c gotyk angielski. Ja nie patrz\u0119 w t\u0119 stron\u0119. W przeciwie\u0144stwie do Mariany, w tym rodzaju fantastyki, kt\u00f3ry jest mi bliski, nie ma duch\u00f3w, zjaw, potwor\u00f3w czy ci\u0105\u017c\u0105cej na nas mrocznej przesz\u0142o\u015bci. Moja literatura wychodzi z codzienno\u015bci, ale jest w niej co\u015b niesamowitego. Nagle dzieje si\u0119 co\u015b dziwnego. Co\u015b, co trudno zrozumie\u0107, uzasadni\u0107. Natomiast jest to nadal literatura, kt\u00f3ra nie traci kontaktu z tward\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 i nigdy nie przekracza pewnej granicy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Konstrukcja tych opowiada\u0144 wydawa\u0142a mi si\u0119 opiera\u0107 na wiernym odwzorowaniu rzeczywisto\u015bci, by zabra\u0107 potem jeden konkretny element i zbada\u0107, co si\u0119 w\u00f3wczas wydarzy.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Odwiedzi\u0142am dzi\u015b krakowskie muzeum MOCAK. We wprowadzeniu do wystawy sta\u0142ej by\u0142o co\u015b, co przyku\u0142o moj\u0105 uwag\u0119: wyja\u015bnienie, \u017ce poj\u0119cie realizmu pojawi\u0142o si\u0119 w zasadzie w zesz\u0142ym stuleciu. Wcze\u015bniej czego\u015b takiego nie by\u0142o. Oczywi\u015bcie arty\u015bci wcze\u015bniej eksperymentowali na rozmaite sposoby, ale nie tworzyli wiernego odtworzenia rzeczywisto\u015bci. Zawsze pojawia\u0142 si\u0119 jaki\u015b element deformacji. Lubi\u0119 takie podej\u015bcie. Teksty, kt\u00f3rych autorzy tworz\u0105 ca\u0142kiem odmienny \u015bwiat, do mnie nie przemawiaj\u0105, bo trudno mi si\u0119 z nimi uto\u017csamia\u0107. Natomiast dzia\u0142aj\u0105 na mnie w\u0142a\u015bnie teksty, w kt\u00f3rych \u2013 tak jak m\u00f3wisz \u2013 jeden element jest jako\u015b przesuni\u0119ty czy zast\u0105piony. W\u00f3wczas zaczynamy si\u0119 zastanawia\u0107, do jakiego stopnia to jest prawdziwe. Gdzie jest granica mi\u0119dzy realizmem a rzeczywisto\u015bci\u0105?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Chcia\u0142abym spyta\u0107 Ci\u0119 te\u017c o kategorie absurdu i horroru. Mam poczucie, \u017ce w <em>Ptakach <\/em>pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo cz\u0119sto, ale za ka\u017cdym razem udaje Ci si\u0119 je \u015bwietnie zbalansowa\u0107. \u017badne z nich nie przyjmuje dominuj\u0105cej roli. Wr\u0119cz przeciwnie, uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119. Zastanawiam si\u0119, na ile jest to co\u015b, co przychodzi Ci intuicyjnie, a na ile pracujesz nad tym \u015bwiadomie.<\/h4>\n\n\n\n<p>To jest w jakim\u015b sensie intuicyjne. Bardzo wa\u017cne jest dla mnie to, \u017ceby faktycznie \u017caden z tych element\u00f3w nie dominowa\u0142 albo nie pojawia\u0142 si\u0119 w nadmiarze. Podobnie traktuj\u0119 te\u017c humor. Czasem si\u0119 u mnie pojawia, ale to nigdy nie s\u0105 teksty humorystyczne. To kolejny element danej opowie\u015bci. Mo\u017ce na przyk\u0142ad przynie\u015b\u0107 chwilow\u0105 ulg\u0119 w g\u0119stej atmosferze ca\u0142ego tekstu. Natomiast staram si\u0119, \u017ceby nie tworzy\u0107 czego\u015b jednoznacznie gatunkowego czy literatury absurdu. Moim zdaniem najwa\u017cniejsza jest sama historia. Jako czytelniczka, gdy si\u0119gam po ksi\u0105\u017ck\u0119 z danego gatunku, zwykle wiem jak si\u0119 ona sko\u0144czy. Znam zasady, kt\u00f3re nim rz\u0105dz\u0105. Nie lubi\u0119 tego, wi\u0119c staram si\u0119 omija\u0107 zasady i w ten spos\u00f3b rozbija\u0107 te ograniczenia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">By\u0107 mo\u017ce powinnam w tym momencie zapyta\u0107 Ci\u0119, jakie ksi\u0105\u017cki Ci si\u0119 w takim razie podobaj\u0105. P\u00f3jd\u0119 wi\u0119c na przek\u00f3r i spytam Ci\u0119, jakiej s\u0142uchasz muzyki.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>To bardzo ciekawe pytanie. Mam m\u0142odsz\u0105 o 5 lat siostr\u0119, kt\u00f3ra uczy\u0142a si\u0119 gra\u0107 na kobzie. Obecnie wyst\u0119puje zawodowo i jest zapraszana na wyst\u0119py do Irlandii. Jej przygoda z instrumentem zacz\u0119\u0142a si\u0119 wcze\u015bnie w dzieci\u0144stwie. W domu rodzinnym mia\u0142y\u015bmy dwa przylegaj\u0105ce do siebie pokoje. Ja u siebie pr\u00f3bowa\u0142am pisa\u0107, a ona u siebie pr\u00f3bowa\u0142a gra\u0107 na tej kobzie. C\u00f3\u017c. To instrument, kt\u00f3ry zosta\u0142 stworzony do tego, \u017ceby go s\u0142ucha\u0107 z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci. Sp\u0119dzi\u0142am wi\u0119c upiorne dzieci\u0144stwo \u2013 ca\u0142y czas katowana ha\u0142asem czy d\u017awi\u0119kami, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y by\u0107 muzyk\u0105 i kiedy\u015b ni\u0105 b\u0119d\u0105. Od tamtej pory pisz\u0119 w ciszy. Sytuacja jest bardzo nier\u00f3wna. Bo o ile d\u017awi\u0119k mo\u017cna narzuci\u0107 ciszy, to ciszy nie da si\u0119 w \u017caden spos\u00f3b narzuci\u0107. Z ha\u0142asem nic nie mo\u017cemy zrobi\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">To ju\u017c rozumiem sk\u0105d u Ciebie horrory, kt\u00f3re rozgrywaj\u0105 si\u0119 w prywatnych przestrzeniach. To po prostu do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re Ci\u0119 ukszta\u0142towa\u0142o. Wydaje mi si\u0119 te\u017c, \u017ce wa\u017cne jest u Ciebie poczucie obco\u015bci i alienacji. Nawet pomi\u0119dzy bliskimi osobami tkwi jaka\u015b nieprzekraczalna granica.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Jest takie zdanie z Andy\u2019ego Warhola. To dialog mi\u0119dzy dwiema osobami. Jedna m\u00f3wi:<em> to mieszkanie jest wystarczaj\u0105co ma\u0142e, \u017ceby zamieszka\u0142y tutaj dwie bliskie sobie osoby<\/em>. Druga osoba m\u00f3wi w\u00f3wczas: <em>ale czy znasz dwie naprawd\u0119 bliskie sobie osoby? <\/em>&nbsp;Tak to czuj\u0119 i tak sobie to wyobra\u017cam. Kiedy mia\u0142am 12 lat, prze\u017cy\u0142am gigantyczny kryzys egzystencjalny i przez rok nie m\u00f3wi\u0142am. Oczywi\u015bcie przynios\u0142o mi to problemy w szkole i w \u017cyciu towarzyskim. A ja zda\u0142am sobie po prostu spraw\u0119, \u017ce j\u0119zyk nie daje mi mo\u017cliwo\u015bci powiedzenia tego, co chcia\u0142abym wyrazi\u0107. Wiem, co mam do powiedzenia, ale w momencie, kiedy to ubieram w s\u0142owa, to ju\u017c nie jest to. S\u0105 precyzyjnie my\u015bli i s\u0142owa, kt\u00f3re nigdy nie s\u0105 wierne. Zastanawiam si\u0119, czy nie dlatego w og\u00f3le posz\u0142am w literatur\u0119. Z jednej strony uwa\u017cam, \u017ce to niemo\u017cliwe, \u017ceby przy pomocy j\u0119zyka wyrazi\u0107 precyzyjnie te my\u015bli, jakie\u015b idee, poj\u0119cia, kt\u00f3re mamy w g\u0142owie. Dla mnie pisanie jest sposobem poszukiwania sposobu, \u017ceby te s\u0142owa jako\u015b nagi\u0105\u0107 i zmusi\u0107, \u017ceby powiedzia\u0142y to, co chc\u0119 wyrazi\u0107. Zastanawiam si\u0119, czy inni maj\u0105 tak samo.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Obdarzy\u0142a\u015b mnie cytatem, wi\u0119c pozw\u00f3l, \u017ce Ci si\u0119 odwdzi\u0119cz\u0119. Austriacka pisarka Laura Freudenthaler powiedzia\u0142a mi ostatnio, \u017ce najch\u0119tniej w og\u00f3le nie udziela\u0142aby \u017cadnych wywiad\u00f3w i nie m\u00f3wi\u0142aby o swoich ksi\u0105\u017ckach. Uwa\u017ca bowiem, \u017ce wszystko, co mia\u0142a do powiedzenia, ju\u017c po prostu napisa\u0142a. Je\u015bli czego\u015b nie ma w ksi\u0105\u017cce, nie jest warte dodania.&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Ja si\u0119 absolutnie z tym zgadzam. Nie lubi\u0119 udziela\u0107 wywiad\u00f3w, bo my\u015bl\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 ksi\u0105\u017cki s\u0105 lepsze ni\u017c pisarze. O ile oczywi\u015bcie m\u00f3wimy o dobrej literaturze, ksi\u0105\u017cki maj\u0105 wi\u0119cej do powiedzenia. W nich obecny jest bowiem nie tylko pisarz, ale r\u00f3wnie\u017c czytelnik. To jest bardzo szczeg\u00f3lna relacja.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Dla klamry z pocz\u0105tkiem naszej rozmowy, pozostaje mi zach\u0119ci\u0107 czytelnik\u00f3w do si\u0119gania po Twoje ksi\u0105\u017cki i zdejmowania masek na czas lektury.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Dla mnie literatura jest tajemnic\u0105. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, jak szczeg\u00f3lnym rodzajem sztuki czy kultury jest na przyk\u0142ad wobec muzyki, ta\u0144ca czy teatru. Gdzie indziej tw\u00f3rca widzi natychmiast reakcj\u0119 publiczno\u015bci, mo\u017ce po prostu spojrze\u0107 na twarze na widowni. W przypadku literatury tak nie jest. Mamy teksty i odbiorc\u00f3w, ale mi\u0119dzy momentem pisania mo\u017ce na przyk\u0142ad up\u0142yn\u0105\u0107 300 lat. To jest bardzo rozci\u0105gni\u0119te w czasie. Dla mnie na tym polega magia. Literatura to jest co\u015b, co si\u0119 staje. To nie ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra le\u017cy zamkni\u0119ta i nie kanon. To moment, kiedy kto\u015b czyta i odbiera to, co pisarz chce mu powiedzie\u0107. Z drugiej strony pisarz bierze pod uwag\u0119 czytelnika i antycypuje jego ruchy. Pr\u00f3buje przewidywa\u0107, wyobra\u017ca\u0107 sobie, jakie b\u0119d\u0105 jego oczekiwania czy pragnienia, jakie mo\u017ce mie\u0107 przyzwyczajenia. Pr\u00f3buje przewidzie\u0107 to wszystko z wyprzedzeniem i bierze to pod uwag\u0119 tworz\u0105c literatur\u0119. Tak wygl\u0105da to spotkanie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#ffee05\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/jon-fosse-septologia-wywiad\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sprawd\u017a te\u017c: wywiad z Jonem Fosse, czyli tegorocznym laureatem Literackiej Nagrody Nobla<\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2013 Dzia\u0142aj\u0105 na mnie teksty, w kt\u00f3rych jeden element jest jako\u015b przesuni\u0119ty czy zast\u0105piony. W\u00f3wczas zaczynamy si\u0119 zastanawia\u0107, do jakiego stopnia to jest prawdziwe. Gdzie jest granica mi\u0119dzy realizmem a rzeczywisto\u015bci\u0105? \u2013 wywiad z pisark\u0105 Samant\u0105 Schweblin. Samanta Schweblin to argenty\u0144ska pisarka, kt\u00f3ra zas\u0142yn\u0119\u0142a swoim charakterystycznym stylem, osadzonym blisko rzeczywisto\u015bci, do kt\u00f3rej dodaje elementy grozy&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":108119,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[6671],"tags":[3248,7529,3520,4912,3665,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-108115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad","tag-ksiazki","tag-long-story","tag-miasto","tag-more-ksiazkowe","tag-wydawnictwo-pauza","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-19 21:07:15","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108115"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123306,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108115\/revisions\/123306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108115"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=108115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}