{"id":113741,"date":"2024-03-06T13:15:39","date_gmt":"2024-03-06T12:15:39","guid":{"rendered":"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/?p=113741"},"modified":"2024-03-06T13:15:40","modified_gmt":"2024-03-06T12:15:40","slug":"riken-yamamoto-nagroda-pritzkera-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/riken-yamamoto-nagroda-pritzkera-2024\/","title":{"rendered":"Riken Yamamoto zdobywc\u0105 \u201earchitektonicznego Nobla\u201d. \u201eJego prace kultywuj\u0105 hojno\u015b\u0107 ducha\u201d"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 Obecny paradygmat k\u0142adzie nacisk na prywatno\u015b\u0107, neguj\u0105c konieczno\u015b\u0107 relacji spo\u0142ecznych. Dla mnie rozpoznanie przestrzeni oznacza rozpoznanie ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci <\/em>\u2013 przekonuje \u015bwie\u017co upieczony laureat nagrody. <\/h2>\n\n\n\n

Presti\u017cowa Nagroda Pritzkera <\/strong>jest przyznawana \u017cyj\u0105cemu architektowi \/ architektce lub grupie architekt\u00f3w. Ich prace maj\u0105 stanowi\u0107 po\u0142\u0105czenie, talentu i zaanga\u017cowania, kt\u00f3re poprzez sztuk\u0119 architektury wnios\u0142y sp\u00f3jny i znacz\u0105cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j ludzko\u015bci i \u015brodowiska zabudowanego<\/em>. Wyboru zwyci\u0119zcy dokonuje jury, na kt\u00f3rego czele od 2020 roku stoi pochodz\u0105cy z Chile Alejandro Arevana. W kapitule poza praktykami zasiadaj\u0105 teoretycy: krytycy, dziennikarze, kuratorzy i wyk\u0142adowcy akademiccy. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Na medalu, kt\u00f3ry otrzymuje zdobywca albo zdobywczyni Nagrody Pritzkera, wygrawerowano trzy \u0142aci\u0144skie s\u0142owa oznaczaj\u0105ce stanowczo\u015b\u0107, dobro i rozkosz<\/em><\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Najlepsi z najlepszych <\/h3>\n\n\n\n

Fundatorem nagrody, jak nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, jest rodzina Pritzker\u00f3w<\/strong>. Familia prowadz\u0105ca rozliczne dochodowe biznesy, w tym sie\u0107 luksusowych hoteli Hyatt, po raz pierwszy przyzna\u0142a j\u0105 w 1979 roku. 100 tysi\u0119cy dolar\u00f3w, rze\u017aba Henry’ego Moore’a i pami\u0105tkowy certyfikat trafi\u0142y w\u00f3wczas w r\u0119ce Philipa Johnsona, pioniera ameryka\u0144skiego postmodernizmu. W p\u00f3\u017aniejszych latach wyr\u00f3\u017cniono m.in. Aldo Rossiego, Franka Gehry’ego, Normana Fostera i Zah\u0119 Hadid. Ostatnim tw\u00f3rc\u0105 na li\u015bcie wyr\u00f3\u017cnionych by\u0142 za\u015b David Chipperfield. Brytyjczyk specjalizuje si\u0119 w projektach muze\u00f3w i galerii sztuki. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
David Chipperfield, ubieg\u0142oroczny Nagrody Pritzkera, w 2013 roku odda\u0142 do u\u017cytku Museo Jumex. Plac\u00f3wka znajduje si\u0119 w mie\u015bcie Meksyk \/ materia\u0142y prasowe <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Mi\u0119dzy publicznym a prywatnym <\/h3>\n\n\n\n

Wczoraj, podczas uroczystej gali, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w Instytucie Sztuki w Chicago, do wiadomo\u015bci podano nazwisko kolejnego laureata \u201earchitektonicznego Nobla\u201d. Kapitu\u0142a uzna\u0142a, \u017ce na nagrod\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142 Riken Yamamoto<\/strong>. \u2013 W trakcie d\u0142ugiej, sp\u00f3jnej i rygorystycznej kariery uda\u0142o mu si\u0119 powo\u0142a\u0107 do \u017cycia architektur\u0119 zar\u00f3wno jako t\u0142o, jak i pierwszy plan codziennego \u017cycia. Zatar\u0142 granic\u0119 dziel\u0105c\u0105 jej publiczny i prywatny wymiar, a do tego pomno\u017cy\u0142 mo\u017cliwo\u015bci spotka\u0144 mi\u0119dzy lud\u017ami poprzez precyzyjne, sp\u00f3jne strategie projektowe. Dzi\u0119ki sta\u0142ej jako\u015bci budynk\u00f3w d\u0105\u017cy do godno\u015bci, ulepszania i <\/em>wzbogacani<\/i>a \u017cycia jednostek \u2013 <\/em>przeczytamy w laudacji na cze\u015b\u0107 Japo\u0144czyka. Kapitu\u0142a stwierdzi\u0142a, \u017ce w jego stylu wida\u0107 s\u0142abo\u015b\u0107 do modu\u0142owych struktur i prostoty formy. \u2013 Niczego nie narzuca odbiorcom. Umo\u017cliwia raczej ludziom kszta\u0142towanie w\u0142asnego \u017cycia z elegancj\u0105, normalno\u015bci\u0105, poezj\u0105 i rado\u015bci\u0105 <\/em>\u2013 dodaj\u0105 eksperci. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kioto kontra tury\u015bci fotografuj\u0105cy gejsze. Jak reaguj\u0105 w\u0142adze miasta?<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Ubogaca\u0107 spo\u0142eczno\u015b\u0107 <\/h3>\n\n\n\n

Riken Yamamoto urodzi\u0142 si\u0119 w Chinach, ale tu\u017c po II wojnie \u015bwiatowej przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w wybra\u0142 si\u0119 wraz ze swoim mentorem Hiroshim Har\u0105 na podr\u00f3\u017c \u015bladami r\u00f3\u017cnych kultur i styl\u00f3w. Zrozumia\u0142 wtedy, \u017ce ka\u017cda przestrze\u0144, r\u00f3wnie\u017c prywatna, mo\u017ce ubogaca\u0107 ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u2013 nawet t\u0105, kt\u00f3ra na pierwszy rzut oka nie ma z ni\u0105 wiele wsp\u00f3lnego. Sw\u00f3j pierwszy projekt, Will\u0119 Yamakawa <\/strong>w Nagano, odda\u0142 do u\u017cytku w 1977 roku. Stworzy\u0142 j\u0105 tak, \u017ceby sprawia\u0142 wra\u017cenie tarasu postawionego na \u015bwie\u017cym powietrzu. Podobn\u0105 strategi\u0119 obra\u0142 przy okazji Domu Ishii<\/strong> w Kawasaki, w kt\u00f3rym chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej zamieszka\u0142o dwoje artyst\u00f3w. W p\u00f3\u0142zewn\u0119trznym pawilonie stan\u0119\u0142a scena do organizacji wyst\u0119p\u00f3w, a tu\u017c pod ni\u0105 \u2013 pomieszczenia mieszkalne. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Willa Yamakawa w Nagano, kt\u00f3r\u0105 w 1977 roku zaprojektowa\u0142 Riken Yamamoto \/ re\u017c. Tomio Ohashi <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Eleganckie, minimalistyczne posiad\u0142o\u015bci otworzy\u0142y Japo\u0144czykowi drog\u0119 do kolejnych projekt\u00f3w. Poza budynkami mieszkalnymi zacz\u0105\u0142 projektowa\u0107 wi\u0119ksze obiekty, w tym Muzeum Sztuki w Yokosuce, Uniwersytet Przysz\u0142o\u015bci w Hakotake oraz Bibliotek\u0119 w Tianjin. W 2018 roku zaskoczy\u0142 The Circle<\/strong> przynale\u017c\u0105cym do portu lotniczego Zurych-Kloten. Wielofunkcyjny kompleks obejmuje centrum medyczne, sale konferencyjne, sklepy, restauracje, biura i hotele. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wn\u0119trze The Circle \/ port lotniczy Zurych-Kloten<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Cokolwiek robi Riken Yamamoto, na pierwszym miejscu zawsze pozostaj\u0105 u niego ludzie i jego potrzeby. Niby to oczywiste w pracy architekta, a jednak stanowczo zbyt rzadko podkre\u015blane. Tym bardziej wypada pogratulowa\u0107 tw\u00f3rcy, a kapitule \u2013 kolejnego przemy\u015blanego werdyktu. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2013 Obecny paradygmat k\u0142adzie nacisk na prywatno\u015b\u0107, neguj\u0105c konieczno\u015b\u0107 relacji spo\u0142ecznych. Dla mnie rozpoznanie przestrzeni oznacza rozpoznanie ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci \u2013 przekonuje \u015bwie\u017co upieczony laureat nagrody. Presti\u017cowa Nagroda Pritzkera jest przyznawana \u017cyj\u0105cemu architektowi \/ architektce lub grupie architekt\u00f3w. Ich prace maj\u0105 stanowi\u0107 po\u0142\u0105czenie, talentu i zaanga\u017cowania, kt\u00f3re poprzez sztuk\u0119 architektury wnios\u0142y sp\u00f3jny i znacz\u0105cy wk\u0142ad w…<\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":113743,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[28],"tags":[3836,5369,7592,4868],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-113741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinie","tag-architektura","tag-japonia","tag-nagroda","tag-spoleczenstwo","parent_cat_opinie"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-19 13:48:58","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113741"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113741"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113772,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113741\/revisions\/113772"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113741"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=113741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}