{"id":114025,"date":"2024-03-17T09:06:00","date_gmt":"2024-03-17T08:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/?p=114025"},"modified":"2024-10-10T12:49:17","modified_gmt":"2024-10-10T10:49:17","slug":"wydawnictwo-wspolbycie-natalie-diaz-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wydawnictwo-wspolbycie-natalie-diaz-wywiad\/","title":{"rendered":"Wydawnictwo Wsp\u00f3\u0142bycie: Czu\u0142o\u015b\u0107 wbrew krzywdz\u0105cym hegemoniom [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 Postkolonialny wiersz mi\u0142osny jednocze\u015bnie wprawia w dyskomfort i oferuje niezwyk\u0142y rodzaj ukojenia. Chcemy, by nasze ksi\u0105\u017cki jak najcz\u0119\u015bciej znajdowa\u0142y si\u0119 na tym przeci\u0119ciu \u2013<\/em> tw\u00f3rczynie wydawnictwa Wsp\u00f3\u0142bycie o swojej pierwszej publikacji i koncepcie, stoj\u0105cym za ca\u0142\u0105 oficyn\u0105.<\/h2>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142bycie to niezale\u017cne wydawnictwo, kt\u00f3re wy\u0142oni\u0142o si\u0119 z potrzeby kwestionowania zastanych porz\u0105dk\u00f3w i inicjowania nowych form bycia w \u015bwiecie. Dominika Wasilewska i Aleksandra Kardaczy\u0144ska<\/strong> stawiaj\u0105 na literatur\u0119, piel\u0119gnuj\u0105c\u0105 poczucie wsp\u00f3lnotowo\u015bci, wzmacniaj\u0105ca idee wyzwole\u0144cze i poszerzaj\u0105ca granice tego, co mo\u017cliwe do pomy\u015blenia. W ramach oficyny b\u0119d\u0105 wydawa\u0107 eseistyk\u0119, humanistyk\u0119, poezj\u0119, spekulatywn\u0105 fikcj\u0119 oraz ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re wykraczaj\u0105 poza ramy gatunkowe i dyscyplinarne. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czym jest dla Was wsp\u00f3\u0142bycie<\/em>?<\/h4>\n\n\n\n

Aktem dostrze\u017cenia i prze\u017cycia naszego spl\u0105tania. Ujawnieniem wszelkiego rodzaju po\u0142\u0105cze\u0144 i uwik\u0142a\u0144, kt\u00f3re mniej lub bardziej celowo zosta\u0142y zignorowane przez zachodni\u0105 nowoczesno\u015b\u0107, w kt\u00f3rej funkcjonujemy. Wsp\u00f3\u0142bycie jest wi\u0119c w du\u017cej mierze aktem wyzwalaj\u0105cym, zmniejszaj\u0105cym dystans mi\u0119dzy nami, sprzeciwiaj\u0105cym si\u0119 alienacji i otwieraj\u0105cym nam oczy na nowe mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re dotychczas wydawa\u0142y si\u0119 nie do pomy\u015blenia. Wydajemy i chcemy wydawa\u0107 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re pog\u0142\u0119biaj\u0105 nasze rozumienie tej idei. Pomagaj\u0105 te\u017c w nawigowaniu jej r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w i wdra\u017caniu ich w \u017cycie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dzielicie obowi\u0105zki mi\u0119dzy Stanami a Polsk\u0105. Sk\u0105d pomys\u0142, \u017ceby wydawa\u0107 w\u0142a\u015bnie nad Wis\u0142\u0105? <\/h4>\n\n\n\n

DW: Ka\u017cda z nas ma inny pow\u00f3d do wydawania ksi\u0105\u017cek akurat w Polsce. W mojej g\u0142owie pomys\u0142 pojawi\u0142 si\u0119, gdy wr\u00f3ci\u0142am tu po latach sp\u0119dzonych za granic\u0105. Po powrocie nie przerzuci\u0142am si\u0119 na czytanie ksi\u0105\u017cek po polsku. To, co by\u0142o wydawane tu na miejscu, nie do ko\u0144ca wpasowywa\u0142o si\u0119 w moje preferencje. Kontynuowa\u0142am wi\u0119c czytanie g\u0142\u00f3wnie po angielsku. Nie mia\u0142am jednak zbyt wielu os\u00f3b wok\u00f3\u0142 siebie, z kt\u00f3rymi mog\u0142abym dyskutowa\u0107 o tych tytu\u0142ach. Pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 za\u0142o\u017cenia ksi\u0119garni angloj\u0119zycznej, skupionej na literaturze politycznie zaanga\u017cowanej, kt\u00f3ra by\u0142aby miejscem do tego typu dyskusji. Z wielu przyczyn nie by\u0142o to przedsi\u0119wzi\u0119cie dla mnie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Wsp\u00f3\u0142bycie\"
Postkolonialny wiersz mi\u0142osny<\/em>, Natalie Diaz, t\u0142. Joanna M\u0105kowska, Wsp\u00f3\u0142bycie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Gdy Ola odezwa\u0142a si\u0119 do mnie nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej z pomys\u0142em na wydawanie przek\u0142ad\u00f3w, nie mia\u0142am w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce chc\u0119 razam z ni\u0105 realizowa\u0107 ten projekt. Obie zgodzi\u0142y\u015bmy si\u0119, \u017ce b\u0119dziemy publikowa\u0107 to, czego najbardziej brakuje nam w Polsce: literatur\u0119 postkolonialn\u0105 i rdzenn\u0105, eksperymentaln\u0105 eseistyk\u0119, otwarcie polityczn\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 poezj\u0119, ksi\u0105\u017cki poruszaj\u0105ce kwestie rasizmu, niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznych i imperializmu oraz tytu\u0142y, kt\u00f3re lubi\u0119 nazywa\u0107 liminalnymi, czyli takie, kt\u00f3re trudno przypisa\u0107 do konkretnego rodzaju czy kategorii.<\/p>\n\n\n\n

<\/h6>\n\n\n\n

AK: Ja akurat dwa lata temu przenios\u0142am si\u0119 do Stan\u00f3w i dopiero tam zacz\u0119\u0142am rozwa\u017ca\u0107 za\u0142o\u017cenie wydawnictwa w Polsce. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce Dominika zdecydowa\u0142a si\u0119 w to wej\u015b\u0107 \u2013 idealnie si\u0119 uzupe\u0142niamy, nie mog\u0142abym sobie wyobrazi\u0107 lepszej wsp\u00f3lniczki. Nie porwa\u0142abym si\u0119 na za\u0142o\u017cenie takiego projektu w Stanach. Ten rynek jest dla mnie do\u015b\u0107 przyt\u0142aczaj\u0105cy, ale uwa\u017cnie \u015bledz\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnictw non-profit, zreszt\u0105 najcz\u0119\u015bciej bezpo\u015brednio od takich wydawc\u00f3w nabywamy nasze tytu\u0142y. Tak jak wspomnia\u0142a Dominika, nasza oficyna wzi\u0119\u0142a si\u0119 z braku interesuj\u0105cych nas ksi\u0105\u017cek w polskim obiegu. Zwracamy si\u0119 ku mniej rozpoznanym i eksponowanym perspektywom. Skupiamy si\u0119 na to\u017csamo\u015bciach zmarginalizowanych, przy czym okre\u015blenie literatura to\u017csamo\u015bciowa<\/em> jest dla nas tak samo podejrzane jak literatura kobieca<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

\u015awiadomie funkcjonujemy na obrze\u017cach rynku. Cho\u0107 oczywi\u015bcie chcemy, by nasze ksi\u0105\u017cki by\u0142y powszechnie czytane, wiemy te\u017c, \u017ce poezja czy humanistyka nie p\u0142awi\u0105 si\u0119 w mainstreamie. Nasze za\u0142o\u017cenie jest dosy\u0107 skromne \u2013 b\u0119dziemy wydawa\u0107 raptem kilka ksi\u0105\u017cek rocznie \u2013 ale za to (i dzi\u0119ki temu) mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na wi\u0119ksze ryzyko. I mam poczucie, \u017ce nie jeste\u015bmy osamotnione w naszych czytelniczych poszukiwaniach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jak radzicie sobie z r\u00f3\u017cnic\u0105 stref czasowych? <\/h4>\n\n\n\n

DW: Pracujemy na odleg\u0142o\u015b\u0107 od samego pocz\u0105tku, wi\u0119c nie przesz\u0142y\u015bmy szoku zwi\u0105zanego z nag\u0142ym przerzuceniem si\u0119 na prac\u0119 z dziewi\u0119ciogodzinn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 czasu. Na pewno musia\u0142y\u015bmy pogodzi\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce pewne rzeczy za\u0142atwia\u0107 b\u0119dziemy nieco wolniej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 decyzji podejmujemy razem, wi\u0119c gdy pojawi si\u0119 istotne zapytanie czy propozycja w czasie dnia, zazwyczaj musz\u0119 poczeka\u0107 do godziny 18, czyli 9 rano w Kalifornii, by dowiedzie\u0107 si\u0119, co o tym s\u0105dzi Ola. Automatycznie decyzja spada wtedy na kolejny dzie\u0144, bo po 18 ju\u017c ma\u0142o kto odpowiada na maile (i s\u0142usznie). Cz\u0119sto spotykamy si\u0119 na wideo rozmowie o mojej 6 rano (21 u Oli). <\/p>\n\n\n\n

Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce m\u00f3j umys\u0142 lepiej funkcjonuje rano, Ola woli siada\u0107 do pracy w drugiej po\u0142owie dnia. Bior\u0105c pod uwag\u0119 nasze preferencje, chyba lepiej jakby\u015bmy wymieni\u0142y si\u0119 miejscami zamieszkania. Niestety, mamy odwrotn\u0105 sytuacj\u0119, st\u0105d te nietypowe godziny spotka\u0144. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce \u015bwietnie sobie z tymi r\u00f3\u017cnicami radzimy. Dodatkowo, ja mam dobr\u0105 wym\u00f3wk\u0119, by raz na jaki\u015b czas odwiedzi\u0107 Ol\u0119 nad zatok\u0105 San Francisco, a momenty, gdy mo\u017cemy pracowa\u0107 razem przy jednym stole, to wyczekiwana przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

AK: Tak, to niesamowite ile udaje nam si\u0119 zrobi\u0107, kiedy pracujemy obok siebie. Zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c sytuacje, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cnica czasu gra na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107, np. kiedy w Polsce jest noc, jestem w stanie przejrze\u0107 tekst na kt\u00f3rym\u015b z etap\u00f3w i przes\u0142a\u0107 go dalej po moim dniu pracy, czyli z samego rana. Takie przy\u015bpieszenia pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak rzadko, z regu\u0142y do\u015bwiadczamy spowolnienia, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142a Dominika. Czasami te\u017c to dodatkowa przestrze\u0144 do namys\u0142u, kt\u00f3ry zawraca nas na inne tory, zazwyczaj lepsze.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Co by\u0142o dla Was najwi\u0119kszym wyzwaniem do tej pory?<\/h4>\n\n\n\n

DW: Ola ma do\u015bwiadczenie w pracy nad produkcj\u0105 ksi\u0105\u017cek i zna ten rynek bardzo dobrze, ale dla mnie to zupe\u0142na nowo\u015b\u0107. Ucz\u0119 si\u0119 wi\u0119c wielu rzeczy od pocz\u0105tku, a bior\u0105c pod uwag\u0119 mnogo\u015b\u0107 etap\u00f3w i spektrum kwestii do za\u0142atwienia, jest czym \u017conglowa\u0107. To jednak bardzo ekscytuj\u0105cy proces. Innym wyzwaniem jest balansowanie mi\u0119dzy kompromisem, a pe\u0142nym trzymaniem si\u0119 swojej wizji. Mamy du\u017co odwa\u017cnych pomys\u0142\u00f3w, od tytu\u0142\u00f3w jakie chcemy wyda\u0107, po formy oprawy ksi\u0105\u017cek, sposoby komunikacji czy alternatywne formy dystrybucji. Rzeczywisto\u015b\u0107 jednak wytwarza pewne limity, z kt\u00f3rymi musimy si\u0119 zmierzy\u0107 i znale\u017a\u0107 balans pomi\u0119dzy realizacj\u0105 naszych pomys\u0142\u00f3w, a przetrwaniem na wymagaj\u0105cym rynku. S\u0105 jednak rzeczy, przy kt\u00f3rych nie zamierzamy i\u015b\u0107 na kompromis jak np. opracowanie tekstu czy jako\u015b\u0107 papieru.<\/p>\n\n\n\n

AK: Dla mnie najtrudniejsza jest w\u0142a\u015bnie r\u00f3\u017cnica czasu \u2013 to, \u017ce nie mog\u0119 by\u0107 w bezpo\u015brednim i spontanicznym kontakcie z Dominik\u0105 i osobami, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracujemy. Szczeg\u00f3lnie trudno jest nawigowa\u0107 produkcj\u0105 bez mo\u017cliwo\u015bci zadzwonienia czy pojechania do drukar\u0144. Szcz\u0119\u015bliwym trafem uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 studio ze wspania\u0142\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra pomaga mi ze skanami marmurk\u00f3w i wydrukami proof\u00f3w (i to kilka przecznic od domu!), ale i tak prze\u017cywam ogromny stres zwi\u0105zany z efektem ko\u0144cowym.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy pierwsza ksi\u0105\u017cka \u2013 Postkolonialny wiersz mi\u0142osny<\/em> \u2013 jest swojego rodzaju manifestem wydawnictwa?<\/h4>\n\n\n\n

DW: I tak, i nie. Nie mia\u0142y\u015bmy tego w planach, ale organicznie sta\u0142o si\u0119 tak, \u017ce rzeczywi\u015bcie Postkolonialny wiersz mi\u0142osny<\/em> Natalie Diaz jest idealnym wska\u017anikiem tego, co chcemy i b\u0119dziemy wydawa\u0107 jako Wsp\u00f3\u0142bycie. Nie tylko ze wzgl\u0119du na te bardziej oczywiste aspekty, jak poruszenie temat\u00f3w zwi\u0105zanych z kolonialn\u0105 opresj\u0105, queerow\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 czy rdzennymi kosmologiami, ale r\u00f3wnie\u017c przez jej bezkompromisowo\u015b\u0107 w mierzeniu si\u0119 z dominuj\u0105cymi porz\u0105dkami i umiej\u0119tno\u015bci\u0105 tworzenia czasoprzestrzeni istniej\u0105cych poza radarem tych opresyjnych system\u00f3w. S\u0105 one pe\u0142ne przyjemno\u015bci i czu\u0142o\u015bci, prze\u017cywanych wbrew krzywdz\u0105cym hegemoniom. Natalie dzieli si\u0119 z nami wachlarzem nieoczywistych form oporu, odwa\u017cnych mo\u017cliwo\u015bci i potencja\u0142\u00f3w na innego rodzaju bycie w \u015bwiecie. Postkolonialny wiersz mi\u0142osny<\/em> jednocze\u015bnie wprawia w dyskomfort i oferuje niezwyk\u0142y rodzaj ukojenia. Chcemy, by nasze ksi\u0105\u017cki jak najcz\u0119\u015bciej znajdowa\u0142y si\u0119 na tym przeci\u0119ciu.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Natalie Diaz m\u00f3wi o tr\u00f3jk\u0105cie t\u0142umaczeniowym mi\u0119dzy orygina\u0142em, przek\u0142adem a kontekstem, w jakim powsta\u0142 dany utw\u00f3r. Jaki jest zatem kontekst powstania jej ksi\u0105\u017cki i kto dope\u0142nia tr\u00f3jk\u0105t po stronie przek\u0142adu?<\/h4>\n\n\n\n

AK: Diaz nawi\u0105zuje do Johna Bergera i pisze o przedwerbalnym<\/em>: tym, co istnieje przed j\u0119zykiem, co rodzi si\u0119 i trwa w ciele, nie tylko ludzkim. To, co cielesne i nienazwane<\/em> jest tu r\u00f3wnorz\u0119dnym wierzcho\u0142kiem. Przez wiele lat poetka pracowa\u0142a z ostatnimi osobami pos\u0142uguj\u0105cymi si\u0119 mojave nad zachowaniem tego j\u0119zyka, a tworzy on \u015bwiat w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b, ni\u017c j\u0119zyk angielski. Dla mnie uderzaj\u0105cy jest przywo\u0142ywany przez ni\u0105 w wywiadach przyk\u0142ad o braku rozr\u00f3\u017cnienia na pragnienie (want) i potrzeb\u0119 (need), bo dlaczego mieliby\u015bmy chcie\u0107 czego\u015b, czego nie potrzebujemy? Postkolonialny wiersz mi\u0142osny <\/em>powsta\u0142 w kontek\u015bcie zanikaj\u0105cego, uciele\u015bnionego j\u0119zyka, znikaj\u0105cych cia\u0142 rzek i utraconych bliskich, i jest jednocze\u015bnie g\u0142osem trwania i si\u0142y. W polskim przek\u0142adzie ten g\u0142os wybrzmia\u0142 dzi\u0119ki Joannie M\u0105kowskiej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div>
<\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div>
Wy\u015bwietl ten post na Instagramie<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/a>

Post udost\u0119pniony przez Wydawnictwo Wsp\u00f3\u0142bycie (@wydawnictwowspolbycie)<\/a><\/p><\/div><\/blockquote>