{"id":114395,"date":"2024-03-16T09:02:00","date_gmt":"2024-03-16T08:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/?p=114395"},"modified":"2025-01-03T13:27:34","modified_gmt":"2025-01-03T12:27:34","slug":"piotr-gruszczynski-nowy-teatr-krzysztof-warlikowski-elizabeth-costello","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/piotr-gruszczynski-nowy-teatr-krzysztof-warlikowski-elizabeth-costello\/","title":{"rendered":"Dramaturg Krzysztofa Warlikowskiego: \u201eElizabeth Costello ma nam psu\u0107 dobry nastr\u00f3j\u201d [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kim jest tajemnicza posta\u0107, kt\u00f3ra przewija si\u0119 przez tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Krzysztofa Warlikowskiego? I jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni w jego najnowszym spektaklu? Spyta\u0142am o to dramaturga Piotra Gruszczy\u0144skiego, kt\u00f3ry jest sta\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem re\u017cysera.&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><em>W swoim najnowszym przedstawieniu Warlikowski realizuje w ko\u0144cu plan, o kt\u00f3rego istnieniu mo\u017ce dot\u0105d nie wiedzia\u0142, kt\u00f3ry jednak wydaje si\u0119 bardzo logiczny, bior\u0105c pod uwag\u0119, ile razy zaprasza\u0142 Elizabeth do ukazania si\u0119 w \u015bwiecie jego teatru <\/em>\u2013 czytamy w zapowiedzi kwietniowej premiery w sto\u0142ecznym <a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/miejsce\/nowy-teatr\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nowym Teatrze<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Elizabeth Costello jest bohaterk\u0105, kt\u00f3ra po raz pierwszy pojawia si\u0119 pod pi\u00f3rem J.M. Coetzeego w wyk\u0142adach wyg\u0142oszonych na Uniwersytecie w Princenton w 1997 roku. Od tamtej pory przewin\u0119\u0142a si\u0119 przez kilka jego utwor\u00f3w, \u0142\u0105cznie z powie\u015bci\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 jej imieniem i nazwiskiem. Czasem bywa tylko duchem lub zjaw\u0105, nieustannie upominaj\u0105c\u0105 si\u0119 o przestrze\u0144 dla siebie. W teorii fikcyjna posta\u0107, kt\u00f3ra jednak w praktyce pe\u0142ni rol\u0119 alter ego autora, pozwalaj\u0105c mu zabiera\u0107 g\u0142os w kwestiach politycznych, spo\u0142ecznych czy filozoficznych. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jagoda Gawliczek: Nie jest to pierwsze spotkanie Krzysztofa Warlikowskiego z Elizabeth Costello. Jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni ona w jego teatrze?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Piotr Gruszczy\u0144ski:<\/strong> Rzeczywi\u015bcie, pierwsze spotkanie z Costello mia\u0142o miejsce w spektaklu (<em>A)pollonia<\/em>, czyli ju\u017c prawie pi\u0119tna\u015bcie lat temu. Jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni w jego teatrze? Elizabeth Costello ma nam psu\u0107 dobry nastr\u00f3j i zak\u0142\u00f3ca\u0107 \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j. Jest powa\u017cnym autorytetem moralnym, kt\u00f3ry mierzy si\u0119 z k\u0142opotami, jakie wynikaj\u0105 z obdarzenia du\u017c\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i du\u017c\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105. To autorytet w\u0105tpi\u0105cy. My\u015bl\u0119, \u017ce taka postawa jest bliska ka\u017cdemu arty\u015bcie, bo sztuka nie polega na tym, by tworzy\u0107 mocne s\u0105dy czy tezy. Polega raczej na stawianiu pyta\u0144 i podawaniu w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 utrwalone przekonaniami czy \u015bwi\u0119tymi zasadami.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_45442\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/cdiQqoeUWVM?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption>Trailer spektaklu &#8222;Apolonia&#8221; Krzysztofa Warlikowskiego, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 Elizabeth Costello<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Czy w ramach najnowszego spektaklu posta\u0107 Elizabeth Costello wchodzi w jak\u0105kolwiek interakcj\u0119 z samym Krzysztofem Warlikowskim? Na ile w ci\u0105gu tych 15 lat zarysowa\u0142a si\u0119 jej podmiotowo\u015b\u0107?<\/h4>\n\n\n\n<p>Nie ma przestrzeni dla bezpo\u015bredniej interakcji, bo przecie\u017c Krzysztof Warlikowski nie wchodzi na scen\u0119. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce tak jak by\u0142a ona alter ego dla autora ksi\u0105\u017cki <em>Elizabeth Costello<\/em>, czyli Coetzeego, tak samo staje si\u0119 alter ego dla Krzysztofa Warlikowskiego. O takiej relacji mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jakie znaczenia uruchamia fakt pos\u0142ugiwania si\u0119 alter ego?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Alter ego dzia\u0142a troch\u0119 jak maska, czyli spos\u00f3b na ukrycie si\u0119 i na powiedzenie rzeczy, kt\u00f3rych by\u0107 mo\u017ce bez tej maski nie mia\u0142oby si\u0119 odwagi powiedzie\u0107. Prawdopodobnie by\u0142yby one zbyt trudne czy nieprzyzwoite. A mo\u017ce te\u017c za bardzo polaryzuj\u0105ce czy konfrontacyjne? Dobrym przyk\u0142adem w tym kontek\u015bcie s\u0105 spektakle Markusa \u00d6hrna w Nowym Teatrze. Na scenie aktorzy ca\u0142y czas s\u0105 w maskach. M\u00f3wili, \u017ce bez nich w \u017cyciu nie byliby w stanie odegra\u0107 swoich r\u00f3l. Alter ego pozwala te\u017c na zmian\u0119 perspektywy, a zatem sposobu my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#ffee05\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/artykul\/fobia-karol-radziszewski-markus-ohrn-nowy-teatr-wywiad\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sprawd\u017a te\u017c: Rozmowa z Karolem Radziszewskim i Markusem \u00d6hrnem o pracy nad spektaklem <em>Fobia<\/em><\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nale\u017cy rozumie\u0107 to jako form\u0119 ucieczki czy raczej schronienia w alter ego?<\/h4>\n\n\n\n<p>To nie jest ucieczka, to jest raczej <em>metoda<\/em>. Wydaje mi si\u0119, \u017ce w og\u00f3le Costello jest genialnym wynalazkiem \u2013 maszyn\u0105 literack\u0105, kt\u00f3ra pozwala na m\u00f3wienie r\u00f3\u017cnych rzeczy w spos\u00f3b jednocze\u015bnie bardzo przemy\u015blany i nie do ko\u0144ca odpowiedzialny. Elizabeth jest artystk\u0105 i pisark\u0105, a traktowana jest jak filozofka i autorytet moralny, i bardzo korzysta z tego rozd\u017awi\u0119ku, w kt\u00f3rym ca\u0142y czas pozostaje.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Zastanawiam si\u0119, w jakiej roli stawia to dramaturga. Mamy alter ego pisarza kt\u00f3re przechodzi do bycia alter ego re\u017cysera. Gdzie w tym uk\u0142adzie jest miejsce dla ciebie? Jak si\u0119 w tym odnajdywa\u0142e\u015b?<\/h4>\n\n\n\n<p>Miejsce dla dramaturga jest tam, gdzie zawsze \u2013 wsp\u00f3\u0142pracuje z re\u017cyserem nad stworzeniem scenariusza i potem nad samym spektaklem. Ta rola jest uzale\u017cniona od re\u017cysera, z kt\u00f3rym si\u0119 pracuje. Krzysztof Warlikowski to osoba, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 rozmawia i poprzez te wymiany pewne pomys\u0142y czy konstrukcje wychodz\u0105 na \u015bwiat\u0142o dzienne. Nie ma znaczenia, kim jest Costello. Jednocze\u015bnie my\u015bl\u0119, \u017ce wszyscy, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 nad spektaklem, a jest nas bardzo wiele, wierzymy w to, \u017ce ona istnieje naprawd\u0119. Jak ka\u017cdy bohater w teatrze. Czy Hamlet istnieje? Na pewno.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Z jakich jeszcze tekst\u00f3w kultury utkali\u015bcie scenariusz spektaklu? Co da\u0142y Wam te dodatkowe perspektywy\/zderzenia?<\/h4>\n\n\n\n<p>Scenariusz z\u0142o\u017cyli\u015bmy z tekst\u00f3w Coetzeego, w kt\u00f3rych pojawia si\u0119 Elizabeth Costello jako posta\u0107, czyli uwzgl\u0119dnili\u015bmy te\u017c <em>Powolnego cz\u0142owieka<\/em> i nowsze opowiadania. Po prostu poszerzamy perspektyw\u0119 biograficzn\u0105 tej postaci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 spektakli Krzysztofa Warlikowskiego jest zawsze muzyka. W jaki spos\u00f3b przenikaj\u0105 si\u0119 muzyka i dramaturgia w pracy nad inscenizacj\u0105?<\/h4>\n\n\n\n<p>To proces oparty na wzajemno\u015bci. Jak prawie zawsze, muzyk\u0119 do <em>Elizabeth Costello <\/em>tworzy Pawe\u0142 Mykietyn, kt\u00f3ry jest z nami na pr\u00f3bach. Ma wspania\u0142\u0105 intuicj\u0119 muzyczn\u0105, wi\u0119c to absolutnie jego domena. Proponuje muzyczne rozwi\u0105zania, a re\u017cyser decyduje, jak je najlepiej wykorzysta\u0107. W spektaklach Krzysztofa Warlikowskiego jest du\u017co muzyki i jest ona bardzo wa\u017cnym elementem, czy mo\u017ce nawet bohaterk\u0105 poszczeg\u00f3lnych scen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>____<\/p>\n\n\n\n<p>J.M. Coetzee<em> Elizabeth Costello Siedem wyk\u0142ad\u00f3w i pi\u0119\u0107 bajek z mora\u0142em, <\/em>re\u017cyseria Krzysztof Warlikowski, premiera 11 kwietnia 2024, Nowy Teatr<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kim jest tajemnicza posta\u0107, kt\u00f3ra przewija si\u0119 przez tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Krzysztofa Warlikowskiego? I jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni w jego najnowszym spektaklu? Spyta\u0142am o to dramaturga Piotra Gruszczy\u0144skiego, kt\u00f3ry jest sta\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem re\u017cysera.&nbsp; W swoim najnowszym przedstawieniu Warlikowski realizuje w ko\u0144cu plan, o kt\u00f3rego istnieniu mo\u017ce dot\u0105d nie wiedzia\u0142, kt\u00f3ry jednak wydaje si\u0119 bardzo logiczny, bior\u0105c pod uwag\u0119,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":114427,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[6671],"tags":[1391,3520,346,1426,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-114395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad","tag-krzysztof-warlikowski","tag-miasto","tag-nowy-teatr","tag-teatr","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-19 23:26:06","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114395"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114442,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114395\/revisions\/114442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114395"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=114395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}