{"id":114680,"date":"2024-03-20T12:45:21","date_gmt":"2024-03-20T11:45:21","guid":{"rendered":"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/?p=114680"},"modified":"2024-03-22T14:12:13","modified_gmt":"2024-03-22T13:12:13","slug":"szminka-najstarsza-iran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/szminka-najstarsza-iran\/","title":{"rendered":"To mo\u017ce by\u0107 najstarsza szminka na \u015bwiecie. Ma nawet cztery tysi\u0105ce lat"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Krwistoczerwone znalezisko najprawdopodobniej nale\u017ca\u0142o do kobiety o wysokim statusie spo\u0142ecznym. Co jeszcze o nim wiemy? <\/h2>\n\n\n\n<p>Historia kosmetyk\u00f3w jest bardzo bogata i si\u0119ga oko\u0142o 5000 lat wstecz. Ich pierwsze u\u017cycia przypisuje si\u0119 staro\u017cytnym Egipcjanom. Zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety cz\u0119sto u\u017cywali m.in. kohlu, czyli mieszaniny antymonitu, o\u0142owiu, miedzi, popio\u0142u oraz spalonych migda\u0142\u00f3w. W codziennym makija\u017cu s\u0142u\u017cy\u0142 im jako eyeliner i trwa\u0142y cie\u0144 do powiek. Kohl do dzi\u015b pozostaje popularny na Bliskim Wschodzie, gdzie odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 kulturow\u0105. W niekt\u00f3rych krajach bywa klasyfikowany jako niebezpieczny ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j sk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-114734\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka.jpeg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka-225x300.jpeg 225w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka-370x493.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka-740x987.jpeg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka-20x27.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/tubka-36x48.jpeg 36w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption><sup>Kohl bywa\u0142 przechowywany w smuklejszych, glinianych amforach pokroju tej ze zdj\u0119cia \/ Metropolitan Museum of Art \/ materia\u0142y prasowe<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Szminka szmince nier\u00f3wna<\/h3>\n\n\n\n<p>Nie mniej wa\u017cne by\u0142o podkre\u015blanie ust. W Egipcie pocz\u0105tkowo u\u017cywano do tego szminki z efektem po\u0142ysku wytwarzanej przy u\u017cyciu per\u0142owej substancji znajduj\u0105cej si\u0119 w rybich \u0142uskach. Sama Kleopatra najcz\u0119\u015bciej stawia\u0142a na pomadk\u0119, kt\u00f3rej odcie\u0144 pochodzi\u0142 od karminowych chrz\u0105szczy. Do kolorowania ust wiele kobiet u\u017cywa\u0142o r\u00f3wnie\u017c glinki wymieszanej z wod\u0105.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"847\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-847x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-114736\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-847x1024.jpeg 847w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-248x300.jpeg 248w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-768x928.jpeg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-370x447.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-800x967.jpeg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-740x895.jpeg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-20x24.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Retrato_femenino_26771127162-40x48.jpeg 40w\" sizes=\"(max-width: 847px) 100vw, 847px\" \/><figcaption><sup>Ten portret Kleopatry zosta\u0142 najprawdopodobniej wykonany ju\u017c po jej \u015bmierci. Wida\u0107 na nim kr\u00f3lewskie atrybuty: farbowane w\u0142osy, diadem i spinki do w\u0142os\u00f3w wysadzane per\u0142ami.<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czerwie\u0144 od zawsze w modzie<\/h3>\n\n\n\n<p>Teraz naukowcy dopisuj\u0105 kolejny rozdzia\u0142 do ca\u0142kiem dobrze zmapowanej historii kosmetyk\u00f3w. Chocia\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wiemy ju\u017c o nich ca\u0142kiem du\u017co, nowe odkrycie robi du\u017ce wra\u017cenie. Poznajcie najprawdopodobniej najstarsz\u0105 pomadk\u0119 na \u015bwiecie. Zosta\u0142a odkopana w po\u0142udniowo-wschodnim Iranie w 2001 roku i a\u017c do teraz czeka\u0142a na identyfikacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff12\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/artykul\/coperni-torebka-kosmos-nasa\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Coperni prezentuje torebk\u0119 w 99% wykonan\u0105 z powietrza. Czy to w og\u00f3le mo\u017cliwe?<\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Co wiemy o znalezisku? Z<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41598-024-52490-w?utm_medium=affiliate&amp;utm_source=commission_junction&amp;utm_campaign=CONR_PF018_ECOM_GL_PHSS_ALWYS_DEEPLINK&amp;utm_content=textlink&amp;utm_term=PID100093539&amp;CJEVENT=6aa9dde4e5cb11ee820f97820a18b8f9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> artyku\u0142u naukowego<\/a> opublikowanego w\u0142a\u015bnie na \u0142amach periodyku <em>Scientific Reports <\/em>wynika, \u017ce r\u0119cznie rze\u017abiona, kamienna fiolka datowana jest na lata 1936-1687 p.n.e. Zawart\u0105 w niej czerwon\u0105 past\u0119 wykonano z olej\u00f3w ro\u015blinnych i wosk\u00f3w. Po przeanalizowaniu jej pod mikroskopem zauwa\u017cono, \u017ce g\u0142\u0119bok\u0105 barw\u0119 nada\u0142 jej hematyt: pospolity tlenek \u017celaza. Fiolk\u0119 odnaleziono na cmentarzu z trzeciego tysi\u0105clecia p.n.e, w pobli\u017cu rzeki Halil.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"674\" src=\"https:\/\/more-legacy.goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-1024x674.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-114738\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-1024x674.jpeg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-300x198.jpeg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-768x506.jpeg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-370x244.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-800x527.jpeg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-20x13.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-740x487.jpeg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/41598_2024_52490_Fig2_HTML.png-73x48.jpeg 73w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><sup>Kamienna fiolka, w kt\u00f3rej odnaleziono szmink\u0119 \/ fot. M. Widale, F. Zorzi \/ <\/sup><em><sup>Scientific Reports<\/sup><\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Szminka jako znak odr\u0119bno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n<p>\u2013<em> Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przy obecnym stanie wiedzy przypuszczamy, \u017ce mamy do czynienia nie tyle z trwa\u0142\u0105 szmink\u0105, co z farb\u0105 do ust <\/em>\u2013 zastrzega jeden z badaczy szminki, Massimo Vidale. Nie by\u0142a w sztyfcie tak jak wsp\u00f3\u0142czesne kosmetyki, tylko nak\u0142adano j\u0105 p\u0119dzelkiem. Dla u\u017cytkownik\u00f3w i u\u017cytkowniczek nie stanowi\u0142o to jednak wi\u0119kszego problemu. \u2013 <em>Ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j kszta\u0142t, przypominaj\u0105cy fragment trzciny bagiennej, przedmiot jest bardzo cienki i \u0142atwy w obs\u0142udze <\/em>\u2013 dodaje archeolog z Uniwersytetu Padewskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Zespo\u0142owi badawczemu uda\u0142o te\u017c si\u0119 potwierdzi\u0107 to, o czym by\u0142o wiadomo ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu. \u2013 <em>W tamtych czasach ludzie u\u017cywali zwyk\u0142ych strz\u0119pk\u00f3w trzciny cukrowej jako pude\u0142ek lub pojemnik\u00f3w, ale ten wykonano z kamienia szlachetnego<\/em> \u2013 opowiada Vidale. Oznacza to, \u017ce szminka najprawdopodobniej nale\u017ca\u0142a do kobiety o wy\u017cszym statusie spo\u0142ecznym. Jej u\u017cycie podkre\u015bla\u0142o odr\u0119bno\u015b\u0107 od innych mieszkanek Iranu, kt\u00f3re nie mog\u0142y pozwoli\u0107 sobie na taki wydatek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krwistoczerwone znalezisko najprawdopodobniej nale\u017ca\u0142o do kobiety o wysokim statusie spo\u0142ecznym. Co jeszcze o nim wiemy? Historia kosmetyk\u00f3w jest bardzo bogata i si\u0119ga oko\u0142o 5000 lat wstecz. Ich pierwsze u\u017cycia przypisuje si\u0119 staro\u017cytnym Egipcjanom. Zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety cz\u0119sto u\u017cywali m.in. kohlu, czyli mieszaniny antymonitu, o\u0142owiu, miedzi, popio\u0142u oraz spalonych migda\u0142\u00f3w. W codziennym makija\u017cu s\u0142u\u017cy\u0142&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":67,"featured_media":114740,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[6677],"tags":[7739,5694,3520,3826],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-114680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news-miasto","tag-archeologia","tag-historia","tag-miasto","tag-moda","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-23 00:34:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114680"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114680"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114750,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114680\/revisions\/114750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114680"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=114680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}