{"id":117718,"date":"2024-04-06T08:35:00","date_gmt":"2024-04-06T06:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=117718"},"modified":"2024-10-10T12:48:47","modified_gmt":"2024-10-10T10:48:47","slug":"lepszy-gatunek-marcin-wilk-rozmowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/lepszy-gatunek-marcin-wilk-rozmowa\/","title":{"rendered":"\u201eLepszy gatunek\u201d: Czy cz\u0142owiek drze koty z psem? [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u2013 <em>Historia relacji mi\u0119dzygatunkowych to w gruncie rzeczy tak\u017ce historia przemian spo\u0142ecznych czy ekonomicznych, czasem bardzo ponura<\/em> \u2013 m\u00f3wi Marcin Wilk. <em>Lepszy gatunek <\/em>to jego nowa ksi\u0105\u017cka, w kt\u00f3rej pasjonuj\u0105co omawia, jak te zale\u017cno\u015bci zmienia\u0142y si\u0119 na przestrzeni setek lat. <\/h2>\n\n\n\n<p>Ma\u0142o kto zakwestionuje stwierdzenie, \u017ce pies to najlepszy przyjaciel cz\u0142owieka. Zbyt wiele nas\u0142uchali\u015bmy si\u0119 o czworonogach wiernie czuwaj\u0105cych przy w\u0142a\u015bcicielach, a algorytm TikToka podsun\u0105\u0142 za du\u017co nagra\u0144 z uroczymi futrzakami. <strong>Marcin Wilk <\/strong>w swoim premierowym eseju nie podwa\u017ca ca\u0142kowicie tej tezy, ale przekonuje, \u017ce warto podej\u015b\u0107 do niej odrobin\u0119 krytyczniej. Autor w rozmowie z nami wyja\u015bni\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0119 stoj\u0105c\u0105 za<em> Lepszym gatunkiem.<\/em> Przy okazji zdradzi\u0142, jak\u0105 pu\u0142apk\u0119 kryje ucz\u0142owieczanie zwierz\u0105t i czego nauczymy si\u0119 z poczyna\u0144 naszych przodk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"707\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/xxx-707x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-117731\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/xxx-707x1024.jpeg 707w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/xxx-207x300.jpeg 207w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/xxx-370x536.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/xxx-20x29.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/xxx-33x48.jpeg 33w\" sizes=\"(max-width: 707px) 100vw, 707px\" \/><figcaption><sup>Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki <em>Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie<\/em> Marcina Wilka \/ Wydawnictwo W.A.B. \/ materia\u0142y prasowe <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Wcze\u015bniej napisa\u0142 pan ksi\u0105\u017cki o Irenie Kwiatkowskiej i Annie Jantar, a tak\u017ce <em>Pok\u00f3j z widokiem. Lato 1939<\/em>. Sk\u0105d pomys\u0142 na to, \u017ceby si\u0119gn\u0105\u0107 po zupe\u0142nie inny temat?<\/h4>\n\n\n\n<p>Tym razem chyba prosto z serca. Albo jak pan woli, prosto z futrzanej kulki, z kt\u00f3r\u0105 le\u017ca\u0142em d\u0142ugie godziny, zastanawiaj\u0105c si\u0119: <em>Ile\u017c ja jej zawdzi\u0119czam!<\/em>. T\u0105 kulk\u0105 \u2013 niema\u0142\u0105! \u2013 by\u0142 m\u00f3j pies, Denis, kt\u00f3remu ksi\u0105\u017cka jest dedykowana i kt\u00f3rego mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie spotka\u0107 na swojej drodze. To on sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym nauczycielem o wielu sprawach relacji psio-ludzkiej. Potem do tego dosz\u0142y r\u00f3\u017cne lektury i rozmowy, d\u0142ugie godziny my\u015blenia o tym, jak temat ugry\u017a\u0107 i kilka miesi\u0119cy pisania. Tak powsta\u0142<em> Lepszy gatunek<\/em>. Rzeczywi\u015bcie to inna ksi\u0105\u017cka ni\u017c moje poprzednie, te\u017c tak o niej my\u015bl\u0119.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Od czego zaczyna si\u0119 eksploracj\u0119 tak z\u0142o\u017conego tematu?<\/h4>\n\n\n\n<p>Najpierw s\u0105 w mojej g\u0142owie chmury r\u00f3\u017cnych spraw, skojarze\u0144, zagadnie\u0144, kt\u00f3re chcia\u0142bym zg\u0142\u0119bi\u0107. Potem robi\u0119 wielkie kr\u0105\u017cenie wok\u00f3\u0142 wybranych w\u0105tk\u00f3w i kwestii. Rodzi si\u0119 wtedy wa\u017cny szkic-mapa, lista pomys\u0142\u00f3w na rozdzia\u0142y. Ale droga do mety jeszcze d\u0142uga.&nbsp;Przy tej ksi\u0105\u017cce bardzo wa\u017cne by\u0142y rozmowy z lud\u017ami, kt\u00f3rzy na relacjach mi\u0119dzygatunkowych si\u0119 znaj\u0105, wiedz\u0105 o nich du\u017co, nie tylko o relacjach psio-ludzkich. <\/p>\n\n\n\n<p>Po kilku miesi\u0105cach w\u0119szenia zaczynam jako tako czu\u0107 si\u0119 oswojony. Mog\u0119 wtedy przyst\u0105pi\u0107 do kolejnych etap\u00f3w. Jak wida\u0107,&nbsp;nie jest to wi\u0119c w moim przypadku prosty i szybki proces.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Swoj\u0105 drog\u0105: czas, kt\u00f3ry dosta\u0142em do pracy nad t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw. To wielka zas\u0142uga redaktorki prowadz\u0105cej, El\u017cbiety Kalinowskiej.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-819x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-117726\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-819x1024.jpeg 819w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-240x300.jpeg 240w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-768x960.jpeg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-370x463.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-800x1000.jpeg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-740x925.jpeg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-20x25.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08471-1-38x48.jpeg 38w\" sizes=\"(max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption><sup>Marcin Wilk ze swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 <em>Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie <\/em>\/ fot. Kuba Celej <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Lepszy gatunek: <\/em>Ku udomowieniu <\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Co by\u0142o dla pana najwi\u0119kszym odkryciem podczas przekopywania si\u0119&nbsp;przez materia\u0142y archiwalne?<\/h4>\n\n\n\n<p>Chyba to, \u017ce mamy dost\u0119p do tak wielu materia\u0142\u00f3w opowiadaj\u0105cych o relacjach mi\u0119dzygatunkowych. Wcze\u015bniej, gdy jeszcze nie przekopywa\u0142em si\u0119 przez \u017ar\u00f3d\u0142a, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce mog\u0119 mie\u0107 trudno\u015bci w zidentyfikowaniu tego typu tre\u015bci. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest tego masa. Pewnie dlatego, \u017ce pies i cz\u0142owiek to d\u0142uga, z\u0142o\u017cona, bogata historia.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Co wed\u0142ug pana r\u00f3\u017cni\u0142o i r\u00f3\u017cni nasz\u0105 relacj\u0119 z psem od tej, kt\u00f3r\u0105 utrzymujemy z innymi zwierz\u0119tami?<\/h4>\n\n\n\n<p>To bardzo wa\u017cne pytanie, cho\u0107 odpowied\u017a, kt\u00f3rej udziel\u0119, nie b\u0119dzie moim autorskim pomys\u0142em. Zastanawiaj\u0105 si\u0119 bowiem nad tym ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu badacze kwestii relacji mi\u0119dzy ludzkimi a pozaludzkimi zwierz\u0119tami. Wskazuj\u0105 mianowicie na wyra\u017an\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tej relacji na tle innych relacji mi\u0119dzygatunkowych. Doprowadzi\u0142 do tego proces udomowienia, charakterystyczny dla kultur i spo\u0142ecze\u0144stw, do kt\u00f3rych i my nale\u017cymy. Od razu bowiem trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce ta wyj\u0105tkowa relacja mi\u0119dzygatunkowa nie wygl\u0105da i nie wygl\u0105da\u0142a wsz\u0119dzie tak samo.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_24431\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/nDt0HKSdRRw?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sup>How Dogs (Eventually) Became Our Best Friends<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Lepszy gatunek<\/em>: Ocenia\u0107 swoj\u0105 miar\u0105 <\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jak w tej kwestii na tle innych kraj\u00f3w wypada Polska?<\/h4>\n\n\n\n<p>Do\u015b\u0107 nie\u017ale, je\u015bli przyj\u0105\u0107 \u017ce miar\u0105 \u201edobroci\u201d jest wyr\u00f3\u017cnienie ps\u00f3w na tle innych gatunk\u00f3w. Oczywi\u015bcie, w tym kontek\u015bcie od razu rodzi si\u0119 ca\u0142y szereg pyta\u0144, co uczyni\u0142o psy wyj\u0105tkowymi w naszej kulturze. Tu s\u0105 r\u00f3\u017cne koncepcje i r\u00f3\u017cne odpowiedzi, a historia kszta\u0142towania si\u0119 tej relacji jest pe\u0142na zakr\u0119t\u00f3w, dramat\u00f3w, ale te\u017c i wspania\u0142ych uniesie\u0144. Swoj\u0105 drog\u0105, gdy spyta\u0142 pan o Polsk\u0119 i psy, kusi mnie, by troch\u0119 podywagowa\u0107, czy s\u0105 psy, kt\u00f3rych losy w jaki\u015b wyj\u0105tkowy spos\u00f3b s\u0105 zwi\u0105zane z krajem i\/lub narodem. I kt\u00f3re mia\u0142yby by\u0107 to psy? Szarik z <em>Czterech pancernych\u2026<\/em>? A mo\u017ce jednak Reksio?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Istotn\u0105&nbsp;kwesti\u0105, o kt\u00f3rej wspomina pan w ksi\u0105\u017cce w odniesieniu do specyfiki naszego stosunku do zwierz\u0105t, jest ich antropomorfizacja. Dlaczego mo\u017ce stwarza\u0107 problem?<\/h4>\n\n\n\n<p>Antropomorfizacja, czyli stawianie (si\u0119) cz\u0142owieka w centrum wszystkiego, bywa problematyczna, bo czasem zas\u0142ania inne perspektywy. W relacji mi\u0119dzygatunkowej postuluj\u0119 oddanie podmiotowo\u015bci istotom pozaludzkim. Oznacza to, \u017ce uznajemy nie tylko ich odr\u0119bno\u015b\u0107, wra\u017cliwo\u015b\u0107 na b\u00f3l czy sprawczo\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c inny program emocjonalny czy specyfik\u0119 komunikacyjn\u0105. Cz\u0142owiek ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do oceniania innych gatunk\u00f3w swoj\u0105 miar\u0105, a to mo\u017ce by\u0107 zgubne.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_76210\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/F2lo8fsAOB4?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sup>Czo\u0142\u00f3wka serialu <em>Czterej pancerni i pies <\/em>\/ TVP <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Lepszy gatunek<\/em>: Prozwierz\u0119ce bohaterki <\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Czego historia uczy nas na temat komunikacji z psami? Jak mogliby\u015bmy j\u0105 poprawi\u0107?\u00a0<\/h4>\n\n\n\n<p>Historia, jak wiadomo, niczego cz\u0142owieka nie uczy, cho\u0107 cz\u0142owiek chcia\u0142by bardzo, \u017ceby by\u0142o inaczej. Z pewno\u015bci\u0105 warto si\u0119 przyjrze\u0107, jakie mechanizmy spo\u0142eczne i kulturowe sta\u0142y za pewnymi ludzkimi decyzjami. Historia relacji mi\u0119dzygatunkowych to w gruncie rzeczy tak\u017ce historia przemian spo\u0142ecznych czy ekonomicznych, czasem bardzo ponura. Bywa r\u00f3wnie\u017c histori\u0105 strachu, ale te\u017c odpowiedzialno\u015bci czy oddania. Wiadomo, \u017ce chcia\u0142oby si\u0119 czerpa\u0107 tylko z tych dobrych opowie\u015bci. Ale mo\u017ce ca\u0142a sztuka polega na tym, by przyj\u0105\u0107 i pogodzi\u0107 si\u0119 te\u017c i z ciemnymi kartami?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff12\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/andrzej-tichy-nedza-wydawnictwo-pauza-wywiad\/\">Andrzej Tich\u00fd: <em>W Szwecji w fatalnych warunkach pracuje wielu Polak\u00f3w<\/em><\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W ksi\u0105\u017cce sporo przeczytamy o ciemnych kartach z historii relacji cz\u0142owieka z psem \u2013\u00a0eksploatacji, \u0142apankach rakarzy, zn\u0119caniu si\u0119 nad zwierz\u0119tami. Czy istnieje dla r\u00f3wnowagi co\u015b pozytywnego, co mogliby\u015bmy zapo\u017cyczy\u0107 od naszych przodk\u00f3w?\u00a0<\/h4>\n\n\n\n<p>W grubej ksi\u0119dze historii mi\u0119dzygatunkowej raz po raz pojawiaj\u0105 si\u0119 bezimienni na og\u00f3\u0142 bohaterowie, a zw\u0142aszcza bohaterki, bo tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce cz\u0119sto s\u0105 to kobiety. Wiele ryzykuj\u0105, \u017ceby poprawi\u0107 dobrostan ps\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwie w og\u00f3le zwierz\u0105t w ludzkim spo\u0142ecze\u0144stwie. Sporo mo\u017cna si\u0119 od nich nauczy\u0107. Wypada te\u017c mo\u017ce czerpa\u0107 z do\u015bwiadcze\u0144 pierwszych stowarzysze\u0144 na rzecz zwierz\u0105t. Ich pomys\u0142y i zamiary mog\u0105 by\u0107 wielk\u0105 inspiracj\u0105 i dawa\u0107 paliwo do dzia\u0142a\u0144 dzisiaj. W ksi\u0105\u017cce pisz\u0119 cho\u0107by o pierwszych latach dzia\u0142ania Zwi\u0105zku Opieki nad Zwierz\u0119tami. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"819\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-1024x819.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-117727\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-1024x819.jpeg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-300x240.jpeg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-768x614.jpeg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-370x296.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-800x640.jpeg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-20x16.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-740x592.jpeg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC08378-60x48.jpeg 60w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><sup>Marcin Wilk z psem \/ fot. Kuba Celej <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">A jakie nowe tendencje dotycz\u0105ce relacji zwierz\u0105t i ludzi, poza komercjalizacj\u0105&nbsp;przemys\u0142u zoologicznego opisan\u0105 w ksi\u0105\u017cce, zauwa\u017ca pan ju\u017c teraz?&nbsp;&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Obserwuj\u0119 z wielkim zainteresowaniem obecno\u015b\u0107 zwierz\u0105t w social mediach \u2013 i to nie tylko ps\u00f3w. To oczywi\u015bcie obecno\u015b\u0107 tak rozmaita, jak rozmaite bywaj\u0105 platformy, ale jako pozytywne oceniam mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne, jakie daj\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe. Wok\u00f3\u0142 m\u0105drych i zaanga\u017cowanych w dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz praw zwierz\u0105t os\u00f3b tworz\u0105 si\u0119 sieci sympatyczek i sympatyk\u00f3w. To mo\u017ce dobrze wr\u00f3\u017cy\u0107 na rzecz przysz\u0142ej zmiany. Swoj\u0105 drog\u0105, bardzo polecam profil <em><a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/wimieniuzwierzat\" target=\"_blank\">W imieniu zwierz\u0105t<\/a><\/em> prowadzony przez adwokatk\u0119 Karolin\u0119 Kuszlewicz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Wraz z ko\u0144cem roku w Wielkiej Brytanii i Walii wprowadzono <a href=\"https:\/\/www.pap.pl\/aktualnosci\/psy-rasy-american-xl-bully-zakazane-w-wielkiej-brytanii-wzroslo-zainteresowanie-innymi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zakaz hodowli ps\u00f3w rasy American XL Bully.<\/a> Niderlandy zahamowa\u0142y rozw\u00f3j rasy mops\u00f3w. Co wed\u0142ug pana te sytuacje m\u00f3wi\u0105 o charakterze w\u0142adzy, jak\u0105 sprawujemy nad zwierz\u0119tami?<\/h4>\n\n\n\n<p>To raczej dobry znak, daj\u0105cy nadziej\u0119. Malutk\u0105, bo wci\u0105\u017c wiele milion\u00f3w zwierz\u0105t jest traktowanych jak przedmioty, ale mimo wszystko. Jest to jakie\u015b \u015bwiate\u0142ko.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"719\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-1024x719.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-117728\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-1024x719.jpg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-300x211.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-768x539.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-370x260.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-800x562.jpg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-740x520.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-20x14.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/pug-2608401_1280-68x48.jpg 68w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><sup>Mopsy nale\u017c\u0105 do rodziny ps\u00f3w brachycefalicznych, co oznacza, \u017ce charakteryzuj\u0105 si\u0119 specyficzn\u0105 budow\u0105 anatomiczn\u0105. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce sprawia im wiele problem\u00f3w zdrowotnych, niekt\u00f3rzy kynolodzy postuluj\u0105 zakaz ich hodowli. <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Na koniec spr\u00f3bujmy wyobrazi\u0107 sobie codzienno\u015b\u0107 za p\u00f3\u0142 wieku, w 2074 roku. Jak \u2013 i czy w og\u00f3le \u2013 wed\u0142ug pana zmieni si\u0119 relacja cz\u0142owieka z psem?<\/h4>\n\n\n\n<p>To du\u017ce pytanie. I za mocno wybiegaj\u0105ce w przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra \u2013 jak wiemy \u2013 bywa ciemna, cho\u0107 przecie\u017c jak powiada Virginia Woolf, ta ciemno\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015bci okazuje si\u0119 najlepsza. Gdybym jednak mia\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 szklan\u0105 kul\u0119 i szuka\u0107 w niej odpowiedzi, powiedzia\u0142bym, \u017ce widz\u0119 taki obrazek: pies i cz\u0142owiek nadal s\u0105 obok siebie.\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2013 Historia relacji mi\u0119dzygatunkowych to w gruncie rzeczy tak\u017ce historia przemian spo\u0142ecznych czy ekonomicznych, czasem bardzo ponura \u2013 m\u00f3wi Marcin Wilk. Lepszy gatunek to jego nowa ksi\u0105\u017cka, w kt\u00f3rej pasjonuj\u0105co omawia, jak te zale\u017cno\u015bci zmienia\u0142y si\u0119 na przestrzeni setek lat. Ma\u0142o kto zakwestionuje stwierdzenie, \u017ce pies to najlepszy przyjaciel cz\u0142owieka. Zbyt wiele nas\u0142uchali\u015bmy si\u0119 o&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":117721,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[6671],"tags":[3248,3273,4868,2474,6587],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-117718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad","tag-ksiazki","tag-more","tag-spoleczenstwo","tag-wywiad","tag-zwierzeta","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-24 08:01:40","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117718"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117718"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117736,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117718\/revisions\/117736"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/117721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117718"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=117718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}