{"id":120319,"date":"2024-05-26T09:36:00","date_gmt":"2024-05-26T07:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=120319"},"modified":"2024-10-10T12:49:16","modified_gmt":"2024-10-10T10:49:16","slug":"merethe-lindstrom-dni-w-historii-ciszy-artrage-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/merethe-lindstrom-dni-w-historii-ciszy-artrage-wywiad\/","title":{"rendered":"Literatura, kt\u00f3ra po prostu chce czyni\u0107 dobro, rzadko jest literatur\u0105 wielk\u0105 [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 Arty\u015bci mog\u0105 stworzy\u0107 nowe przestrzenie we wsp\u00f3lnej \u015bwiadomo\u015bci, w kt\u00f3rych umie\u015bcimy nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119. Dla mnie literatura i sztuka s\u0105 tak wa\u017cne, poniewa\u017c najlepsze dzie\u0142a pozwalaj\u0105 ludziom wej\u015b\u0107 do \u015brodka i wykorzysta\u0107 w\u0142asne do\u015bwiadczenia<\/em> \u2013 rozmowa z norwesk\u0105 pisark\u0105 Merethe Lindstrom. <\/h3>\n\n\n\n

Autorka Dni w historii ciszy<\/a><\/em> opowiedzia\u0142a mi o tym, \u017ce prze\u0142amywanie milczenia potrafi leczy\u0107 traum\u0119 i o tym, \u017ce istnieje w nas przestrze\u0144, w kt\u00f3rym brak s\u0142\u00f3w mo\u017ce by\u0107 niezb\u0119dny. W swojej powie\u015bci Merethe Lindstrom przybli\u017ca relacj\u0119 Simona i Evy, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi zawieszona zostaje komunikacja. Kto i co pr\u00f3buje tu przemilcze\u0107 i jakie strategie przyjmie ma\u0142\u017conka, gdy m\u0105\u017c zbuntuje si\u0119 przeciwko s\u0142owom? <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jagoda Gawliczek: Milczenie jest jednym z bohater\u00f3w Dni w historii ciszy<\/em>. W jaki spos\u00f3b kszta\u0142tuje ono relacje pomi\u0119dzy lud\u017ami?<\/h4>\n\n\n\n

Merethe Lindstrom: <\/strong>Jest wiele rodzaj\u00f3w ciszy, ale my\u015bl\u0119, \u017ce najbardziej boimy si\u0119 tej, kt\u00f3ra pozostaje po zerwaniu komunikacji. Istnieje jednak tak\u017ce potrzebne milczenie, kt\u00f3re szanuje prywatno\u015b\u0107 i integralno\u015b\u0107 innych. My\u015bl\u0119, \u017ce wszyscy mamy w sobie to miejsce, w kt\u00f3rym powinni\u015bmy by\u0107 sami i nie wpuszcza\u0107 nikogo \u2013 nawet tych, kt\u00f3rzy s\u0105 nam najbli\u017csi. Warto zostawi\u0107 to miejsce w spokoju.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Merethe
Merethe Lindstrom, Dni w historii ciszy<\/em>, t\u0142. Karolina Drozdowska, wyd. ArtRage<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pomi\u0119dzy lud\u017ami b\u0119d\u0105cymi w bliskich zwi\u0105zkach obowi\u0105zuje pewien niewerbalizowany kontrakt, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce wa\u017cnymi sprawami nale\u017cy si\u0119 dzieli\u0107. Je\u015bli kto\u015b nie jest w stanie si\u0119 porozumie\u0107, ma to du\u017cy wp\u0142yw na relacj\u0119. Niezale\u017cnie od tego, jaki jest to sekret, poczucie, \u017ce co\u015b wa\u017cnego jest przed nami trzymane w ukryciu, samo w sobie mo\u017ce\u00a0to by\u0107 traumatyczne i przynie\u015b\u0107 ze sob\u0105 szersze reperkusje. W ten spos\u00f3b cisza mo\u017ce by\u0107 sejsmiczna i z\u0142owieszcza.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jak my\u015blisz, jak mo\u017cemy przezwyci\u0119\u017cy\u0107 ciszy, gdy wkradnie si\u0119 do relacji?<\/h4>\n\n\n\n

Kiedy cisza tworzy dystans, kt\u00f3ry jest trudny do pokonania, wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w cierpi na r\u00f3\u017cne sposoby. Jak to pokona\u0107? Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby zawsze by\u0142o to mo\u017cliwe. Czasem lepiej to zaakceptowa\u0107, cho\u0107 oczywi\u015bcie, je\u015bli jest to rodzaj milczenia, kt\u00f3ry podwa\u017ca ca\u0142e zaufanie i poczucie wi\u0119zi, mo\u017ce to by\u0107 trudne. Niekt\u00f3rzy autorzy i dramatopisarze napisali naprawd\u0119 dobre dzie\u0142a o tym, co dzieje si\u0119, gdy narastaj\u0105ca cisza nagle wybucha. Jednym z moich ulubionych jest szwedzki dramaturg Lars Nor\u00e9n i oczywi\u015bcie nasz Henrik Ibsen. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W jaki spos\u00f3b u\u017cywa\u0142a\u015b ciszy jako narz\u0119dzia do budowania napi\u0119cia mi\u0119dzy bohaterami?<\/h4>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce napi\u0119cie ju\u017c tam by\u0142o. Tkwi\u0142o w dialogu mi\u0119dzy tymi dwiema osobami lub jego braku. Stawa\u0142o si\u0119 to widoczne, gdy pisa\u0142am. To jak krajobraz, kt\u00f3ry w jaki\u015b spos\u00f3b rozpoznaj\u0119, gdzie by\u0142am ju\u017c wcze\u015bniej, ale teraz mog\u0119 go zbada\u0107 na nowo i w jaki\u015b spos\u00f3b go przeanalizowa\u0107. M\u00f3j j\u0119zyk ma wiele pauz. Podoba mi si\u0119 cisza powstaj\u0105ca pomi\u0119dzy tym, co jest napisane, a miejscami, w kt\u00f3rych tekst si\u0119 ko\u0144czy. S\u0105dz\u0119, \u017ce tam powinna znajdowa\u0107 si\u0119 przestrze\u0144 na my\u015bli czytelnika. Zale\u017cy mi, \u017ceby tekst zostawia\u0142 otwarte miejsce na refleksj\u0119 i zw\u0105tpienie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy my\u015blisz, \u017ce mo\u017cemy rzeczywi\u015bcie podzieli\u0107 si\u0119 naszymi traumami z drug\u0105 osob\u0105? Nawet nie po to, by je zagoi\u0107, ale \u2013 by\u0107 mo\u017ce \u2013 by zbudowa\u0107 silniejsz\u0105 wi\u0119\u017a?<\/h4>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce tak. Dla mnie osobi\u015bcie to bardzo wa\u017cne. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce wi\u0119zi s\u0105 niezb\u0119dne w procesie zdrowienia. Kiedy by\u0142am m\u0142oda, prze\u017cy\u0142em kilka traumatycznych wydarze\u0144. Pami\u0119tam, \u017ce w tamtym czasie zobaczy\u0142am Guernic\u0119<\/em>. Wraca\u0142am, \u017ceby zobaczy\u0107 j\u0105 raz po raz. Zar\u00f3wno ta praca, jak i inne podobne dzie\u0142a sztuki, dawa\u0142y mi poczucie dziwnego komfortu. Motyw nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z moj\u0105 w\u0142asn\u0105 traum\u0105, ale wydawa\u0142 mi si\u0119 tak mocnym przedstawieniem ludzkiego cierpienia, a jednocze\u015bnie tego, co mo\u017cna zrozumie\u0107 i przekaza\u0107, \u017ce od samego patrzenia poczu\u0142am si\u0119 lepiej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Sprawd\u017a te\u017c wywiad z autorem powie\u015bci \u201eStroiciel fortepian\u00f3w\u201d<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Czy uwa\u017casz, \u017ce powinni\u015bmy czu\u0107 si\u0119 zobowi\u0105zani do dzielenia si\u0119 historycznymi traumami, pr\u00f3buj\u0105c zapobiec ich odtwarzaniu?<\/h4>\n\n\n\n

Czuj\u0119 si\u0119 do tego zobowi\u0105zana, ale je\u015bli chodzi o pisanie, nie zawsze tak to dzia\u0142a. Mo\u017cesz mie\u0107 bardzo jasne poj\u0119cie o tym, czego chcesz od swojego tekstu, ale mimo to mo\u017ce on trafi\u0107 gdzie indziej, wybra\u0107 inn\u0105 drog\u0119. Literatura, kt\u00f3ra po prostu chce czyni\u0107 dobro, rzadko jest literatur\u0105 wielk\u0105. Ale odpowiadaj\u0105c na Twoje pytanie: tak, czuj\u0119 si\u0119 zobowi\u0105zana\u2026 o ile to w og\u00f3le mo\u017cliwe, ale to ju\u017c ca\u0142kiem inna historia. Wydaje mi si\u0119, \u017ce wiele z tych samych traum si\u0119 powtarza.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy s\u0105dzisz, \u017ce z kolei obowi\u0105zkiem m\u0142odszych pokole\u0144 jest odkopywanie wspomnie\u0144 i s\u0142uchanie tych historii?<\/h4>\n\n\n\n

W mojej ksi\u0105\u017cce bohaterowie nie dziel\u0105 si\u0119 przesz\u0142o\u015bci\u0105 ze swoimi dzie\u0107mi, pozbawiaj\u0105c je w ten spos\u00f3b mo\u017cliwo\u015bci i odpowiedzialno\u015bci za zapoznanie si\u0119 z ni\u0105. W tym sensie wa\u017cne jest, aby przesz\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a czym\u015b wi\u0119cej. Oczywi\u015bcie w pewnym sensie wszyscy jeste\u015bmy za to odpowiedzialni. Arty\u015bci mog\u0105 jednak stworzy\u0107 nowe przestrzenie we wsp\u00f3lnej \u015bwiadomo\u015bci, w kt\u00f3rych umie\u015bcimy nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119. Dla mnie literatura i sztuka s\u0105 tak wa\u017cne, poniewa\u017c ich najlepsze dzie\u0142a pozwalaj\u0105 ludziom wej\u015b\u0107 do \u015brodka i wykorzysta\u0107 w\u0142asne do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy podczas pracy nad t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 odkry\u0142a\u015b co\u015b na temat swoich prywatnych relacji?<\/h4>\n\n\n\n

Moje prywatne relacje s\u0105 zawsze cz\u0119\u015bci\u0105 tego, co sk\u0142ania mnie do pisania. M\u00f3j ojciec dzieli pewne podobie\u0144stwa z Simonem, je\u015bli chodzi o komunikacj\u0119. Pod koniec \u017cycia sta\u0142 si\u0119 bardzo cichy. Mimo, \u017ce nie ukrywa\u0142 tego rodzaju traum, jakie ukrywa Simon, by\u0142o to nadal bardzo trudne. Mieszkali\u015bmy razem tylko przez kr\u00f3tki czas, kiedy by\u0142am malutkim dzieckiem. Zawsze wysy\u0142a\u0142 mi ta\u015bmy, a p\u00f3\u017aniej by\u0142y to rozmowy telefoniczne i listy. Napisali\u015bmy mn\u00f3stwo list\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce nasza komunikacja ma wiele wsp\u00f3lnego z tym, dlaczego zosta\u0142am pisark\u0105. I chocia\u017c dzia\u0142o si\u0119 to stopniowo, by\u0142o bardzo dotkliwe, gdy na staro\u015b\u0107 ucich\u0142. W pewnym sensie powie\u015b\u0107 pozwala mi zg\u0142\u0119bi\u0107 t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 mojej relacji z ojcem, chocia\u017c ta historia nie dotyczy nas.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czego nauczy\u0142a\u015b si\u0119 od swoich bohater\u00f3w?<\/h4>\n\n\n\n

Nie wiem, czy ucz\u0119 si\u0119 od moich bohater\u00f3w, jednak rzeczy, kt\u00f3re t\u0142umi\u0142am, wychodz\u0105 na jaw, kiedy pisz\u0119. S\u0142ysza\u0142am, jak czytelniczki m\u00f3wi\u0142y, \u017ce Eva jest raczej ch\u0142odna. Ja jednak nie s\u0105dz\u0119, \u017ce taka jest. My\u015bl\u0119, \u017ce to po prostu kto\u015b, kto boi si\u0119, \u017ce pope\u0142ni\u0142a pewne b\u0142\u0119dy. Mo\u017ce \u017ale oceni\u0142a m\u0119\u017ca i inne relacje? Jednocze\u015bnie wiele bierze za oczywisto\u015b\u0107. Mog\u0119 si\u0119 do tego odnie\u015b\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce pisarze cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce s\u0142owa, kt\u00f3re wk\u0142adaj\u0105 w usta swoich bohater\u00f3w, prowadz\u0105 do niespodzianek.\u00a0Ja sama do procesu pisania podchodz\u0119 w bardzo \u015bwiadomy spos\u00f3b, jednak czasami zdania po prostu si\u0119 pojawiaj\u0105 i mog\u0105 nie wydawa\u0107 si\u0119 moj\u0105 decyzj\u0105. Mam wra\u017cenie, \u017ce bohaterowie zaczynaj\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 ze mn\u0105 swoimi przemy\u015bleniami, cho\u0107 oczywi\u015bcie one te\u017c s\u0105 moje. Pisanie to porz\u0105dkowanie chaosu. Jest we mnie mn\u00f3stwo chaosu, dlatego zawsze mam co\u015b do napisania!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2013 Arty\u015bci mog\u0105 stworzy\u0107 nowe przestrzenie we wsp\u00f3lnej \u015bwiadomo\u015bci, w kt\u00f3rych umie\u015bcimy nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119. Dla mnie literatura i sztuka s\u0105 tak wa\u017cne, poniewa\u017c najlepsze dzie\u0142a pozwalaj\u0105 ludziom wej\u015b\u0107 do \u015brodka i wykorzysta\u0107 w\u0142asne do\u015bwiadczenia \u2013 rozmowa z norwesk\u0105 pisark\u0105 Merethe Lindstrom. Autorka Dni w historii ciszy opowiedzia\u0142a mi o tym, \u017ce prze\u0142amywanie milczenia potrafi…<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":120326,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[6671],"tags":[3248,3520,3273,4912,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-120319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad","tag-ksiazki","tag-miasto","tag-more","tag-more-ksiazkowe","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-06-09 01:34:58","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120319"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120319"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120330,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120319\/revisions\/120330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/120326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120319"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=120319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}