{"id":120629,"date":"2024-06-01T08:05:00","date_gmt":"2024-06-01T06:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=120629"},"modified":"2024-10-10T12:49:16","modified_gmt":"2024-10-10T10:49:16","slug":"fernanda-melchor-wywiad-to-nie-jest-miami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/fernanda-melchor-wywiad-to-nie-jest-miami\/","title":{"rendered":"Laureatka Nagrody Kapu\u015bci\u0144skiego: Powtarza si\u0119 nam, \u017ce powinni\u015bmy tylko opowiada\u0107, a nie przekonywa\u0107 [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 Zar\u00f3wno jako pisarka fikcji, jak i reporterka chcia\u0142am malowa\u0107 obrazy, a nie po prostu relacjonowa\u0107 wydarzenia. To si\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107 czym\u015b sprzecznym wobec dziennikarstwa, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 to bardzo wa\u017cne<\/em> \u2013 m\u00f3wi nam Fernanda Melchor.<\/h2>\n\n\n\n

Nagroda im. Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego, przyznawana ksi\u0105\u017ckom reporterskim, zosta\u0142a wr\u0119czona ju\u017c po raz 15. Spo\u015br\u00f3d 145 zg\u0142oszonych pozycji wybrano To nie jest Miami<\/strong><\/em> Fernandy Melchor,<\/strong> kt\u00f3rej przek\u0142adu dokona\u0142 Tomasz Pindel, a wydaniem zaj\u0119\u0142o si\u0119 ArtRage. Przy okazji wizyty autorki w Polsce uda\u0142o mi si\u0119 z\u0142apa\u0107 z ni\u0105 na rozmow\u0119. Dzi\u0119kuj\u0119 t\u0142umaczowi ksi\u0105\u017cki za wsparcie j\u0119zykowe w czasie tego spotkania. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jagoda Gawliczek: Par\u0119 lat temu powiedzia\u0142a\u015b, \u017ce pisanie reporta\u017cu jest tworzeniem fikcji, bowiem w tym procesie modeluje si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107. Na ile to my\u015blenie dalej jest ci bliskie? <\/h4>\n\n\n\n

Fernanda Melchor: <\/strong>To pytanie jest bardzo istotne, a my, dziennikarze, zbyt rzadko je sobie zadajemy. Nadal uwa\u017cam, \u017ce jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy pisaniem a rzeczywisto\u015bci\u0105. Praca z j\u0119zykiem jest prac\u0105 z pami\u0119ci\u0105, wyobra\u017ani\u0105 i rekonstruowaniem. Nie m\u00f3wi si\u0119 o tym zbyt cz\u0119sto, bo pewnie wydaje nam si\u0119, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 zagro\u017ceniem dla naszej pracy. Jednak ten rodzaj dyskusji nie powinien stanowi\u0107 \u017cadnego zagro\u017cenia. To raczej wzbogaca prac\u0119 dziennikarza czy ka\u017cdego innego opowiadacza, narratora, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 s\u0142owami.<\/p>\n\n\n\n

Pochodz\u0119 z Veracruz i tam zaw\u00f3d dziennikarza utrzymuje si\u0119 w bardzo tradycyjnym formacie. Nie uleg\u0142 procesowi profesjonalizacji. Wielu dziennikarzy nigdy nie studiowa\u0142o dziennikarstwa na uniwersytecie i nie interesuj\u0105 ich filozoficzne spekulacje dotycz\u0105ce j\u0119zyka. Nie mo\u017cemy ich za to wini\u0107, bo ich praca w Meksyku jest bardzo niebezpieczna i \u017ale p\u0142atna. Nie przypomn\u0119 sobie teraz konkretnych liczb, ale w ci\u0105gu ostatnich lat czy dekad zamordowano dziesi\u0105tki czy wr\u0119cz setki dziennikarzy. W zderzeniu z rzeczywisto\u015bci\u0105 filozoficzne dyskusje schodz\u0105 na dalszy plan. Zar\u00f3wno jako pisarka fikcji, jak i reporterka, szuka\u0142am jakiego\u015b innego spojrzenia. Chcia\u0142am malowa\u0107 obrazy, a nie po prostu relacjonowa\u0107 wydarzenia. To si\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107 czym\u015b sprzecznym wobec dziennikarstwa, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 to bardzo wa\u017cne. Ci\u0105gle powtarza si\u0119 nam, \u017ce powinni\u015bmy tylko opowiada\u0107, a nie przekonywa\u0107, ale to nieprawda. Dziennikarstwo to perswazja, bo przecie\u017c pr\u00f3bujemy zmienia\u0107 \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, \u017ce wspomnia\u0142a\u015b te\u017c, \u017ce j\u0119zyk powinien przede wszystkim \u017cy\u0107. Jak przelewasz go na papier, gdzie raczej zastyga? <\/h4>\n\n\n\n

W wywiadach zdarza mi si\u0119 m\u00f3wi\u0107 wiele rzeczy, kt\u00f3rych potem nie potrafi\u0119 sobie przypomnie\u0107, ale to prawda, \u017ce fascynuje mnie j\u0119zyk m\u00f3wiony, potoczny, nale\u017c\u0105cy do wszystkich klas spo\u0142ecznych. W moich tekstach fikcyjnych cz\u0119sto si\u0119gam do j\u0119zyka m\u00f3wionego, \u017ceby za jego pomoc\u0105 tworzy\u0107 literackie historie. Kiedy opowiadam o rzeczywisto\u015bci, tak\u017ce lubi\u0119 nas\u0142uchiwa\u0107. Cz\u0119sto wy\u0142apuj\u0119, co i jak m\u00f3wi\u0105 ludzie, a potem podkradam im te powiedzonka, wyra\u017cenia czy s\u0142owa. Wydaje mi si\u0119, \u017ce sam Kapu\u015bci\u0144ski powiedzia\u0142, \u017ce nie wystarczy tylko rozmawia\u0107 z lud\u017ami, tylko z ca\u0142ym ich otoczeniem. Skupi\u0107 si\u0119 na tym, co towarzyszy cz\u0142owiekowi. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy u\u017cywanie slangu jest te\u017c form\u0105 dekolonizacji j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 narzucony Meksykowi? <\/h4>\n\n\n\n

Tak, my\u015bl\u0119, \u017ce to ma ze sob\u0105 wiele wsp\u00f3lnego. W Meksyku hiszpa\u0144ski by\u0142 j\u0119zykiem narzuconym i to cz\u0119sto w spos\u00f3b krwawy, podobnie jak religia. Zmuszano ludzi do m\u00f3wienia nim. W przeciwie\u0144stwie do Hiszpanii, hiszpa\u0144ski w Meksyku jest mniej ceremonialny. Ma bardzo du\u017co s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 pochodzenia rdzennego, z j\u0119zyk\u00f3w takich jak Maya czy Nahuatl. Ci\u0105gle pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c neologizmy, a na pograniczu ze Stanami Zjednoczonymi miesza si\u0119 z angielskim. Nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby to by\u0142o typowe dla mojego pisania, tylko jest to cz\u0119\u015bci\u0105 literackiej kultury Meksyku. Dla nas u\u017cywanie j\u0119zyka kolokwialnego nie jest niczym nowym. Robili tak ju\u017c Homer Aridjis czy Jos\u00e9 Agust\u00edn. To nie jest nowe odkrycie. Ja po prostu to kontynuuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku zapyta\u0142am o to, ile jest fikcji w reporta\u017cu, wi\u0119c teraz zapytam o to, ile z reporta\u017cu jest w twojej fikcji. <\/h4>\n\n\n\n

W literaturze non-fiction ka\u017cda konstrukcja j\u0119zykowa jest w jakim\u015b stopniu fikcyjna. Z kolei w moich powie\u015bciach wsp\u00f3\u0142czesny, rzeczywisty Meksyk jest bardzo wyra\u017anie obecny. Wsp\u00f3\u0142czesna literatura meksyka\u0144ska pojawia si\u0119 razem z rewolucj\u0105 meksyka\u0144sk\u0105 na pocz\u0105tku XX wieku, kiedy zaczyna si\u0119 o niej opowiada\u0107. Tworzy si\u0119 bardzo interesuj\u0105ca kombinacja mi\u0119dzy literatur\u0105, rzeczywisto\u015bci\u0105, przemoc\u0105 a rewolucj\u0105. Niekt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni pisarze meksyka\u0144scy unikaj\u0105 tego typu tematyki, ale mnie osobi\u015bcie bardzo obchodzi. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce to jest z\u0142e, \u017ce za du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o przemocy. Dla mnie to jednak bardzo wa\u017cne. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W twoich ksi\u0105\u017ckach fascynuje mnie, w jaki spos\u00f3b u\u017cywasz tej przemocy \u2013 ona jest wr\u0119cz banalna, codzienna, w\u0142a\u015bciwie mog\u0142aby wydarzy\u0107 si\u0119 wsz\u0119dzie. Wydarza si\u0119 jednak w Meksyku i to w tak du\u017cej intensywno\u015bci.<\/h4>\n\n\n\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce wielu czytelnik\u00f3w zachowuje si\u0119 tak, jakby tematyka przemocy w \u017caden spos\u00f3b ich nie dotyczy\u0142a, cho\u0107 przecie\u017c \u017cyj\u0105 w krajach i spo\u0142ecze\u0144stwach, gdzie jest r\u00f3wnie\u017c obecna. W Europie \u015brednio co 30 lat wybucha jaka\u015b wojna. To jest co\u015b w rodzaju wybi\u00f3rczej \u015blepoty. Z drugiej strony mog\u0119 to zrozumie\u0107, bo rzeczywi\u015bcie przemoc w Meksyku jest na tyle spektakularna, \u017ce mo\u017cna pomy\u015ble\u0107, \u017ce to co\u015b bardzo typowego dla tego miejsca czy szerzej dla Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Nie mo\u017cemy zanegowa\u0107 tego, \u017ce sytuacja w Meksyku jest niepokoj\u0105ca i z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Fernanda
Fernanda Melchor \u2013 To nie jest Miami, <\/em>t\u0142. Tomasz Pindel, Wydawnictwo ArtRage \/ kup w EMPIKU<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Czy interesuje ci\u0119 konkretnie, by opowiadaj\u0105c o przemocy, si\u0119ga\u0107 po historie z margines\u00f3w?<\/h4>\n\n\n\n

Fernanda Melchor: <\/strong>Mam ku temu wiele powod\u00f3w. Najwa\u017cniejszy jest fakt, \u017ce to historie, kt\u00f3re mia\u0142am na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Jestem z wykszta\u0142cenia dziennikark\u0105, ale przez wiele lat pracowa\u0142am w dziale PR. Wiele os\u00f3b w Veracruz postrzega\u0142o mnie raczej jako pisark\u0119. Brakowa\u0142o mi wi\u0119c powa\u017cnych, dobrych kontakt\u00f3w, \u017ceby rzeczywi\u015bcie pisa\u0107 du\u017ce teksty reporta\u017cowe i zajmowa\u0107 si\u0119 grubymi materia\u0142ami politycznymi. Co te\u017c bardzo mi nie przeszkadza\u0142o, bo tak naprawd\u0119 od pocz\u0105tku zawsze interesowa\u0142am si\u0119 ma\u0142ymi, codziennymi historiami otaczaj\u0105cych mnie ludzi. <\/p>\n\n\n\n

Zanim posz\u0142am na dziennikarstwo, studiowa\u0142am przez jaki\u015b czas socjologi\u0119. Nie podoba\u0142o mi si\u0119 jednak patrzenie na ludzi z wielkim uog\u00f3lnieniem, z dalekiej perspektywy. W tym sensie dziennikarstwo wyda\u0142o mi si\u0119 du\u017co bli\u017csze temu co mnie naprawd\u0119 interesuje. Nie chodzi o badanie jakich\u015b og\u00f3lnych teorii czy zasad post\u0119powania spo\u0142ecze\u0144stw ludzkich, tylko o przygl\u0105danie si\u0119 konkretnym osobom i relacjom, kt\u00f3re mi\u0119dzy nimi zachodz\u0105. Du\u017co \u0142atwiej by\u0142o mi zdobywa\u0107 wywiady z lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie mieli wysokich stanowisk politycznych. To by\u0142o wi\u0119c troch\u0119 po\u0142\u0105czenie potrzeby i konieczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wspomnia\u0142a\u015b wcze\u015bniej, \u017ce wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce przemoc ich nie dotyczy. Mo\u017ce w Europie zauwa\u017camy j\u0105 dopiero, kiedy stajemy si\u0119 jej ofiarami, a nie widzimy, \u017ce jeste\u015bmy te\u017c z ni\u0105 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialni.<\/h4>\n\n\n\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce ka\u017cde spo\u0142ecze\u0144stwo powinno si\u0119 dobrze zastanowi\u0107 nad tym, jak wygl\u0105da przemoc od strony i sprawcy, i jej ofiar. Moje ksi\u0105\u017cki pisz\u0119 przeciwko spolaryzowanemu sposobowi patrzenia na wojny z narkobiznesem. Z pocz\u0105tku pokazywano je jako walk\u0119 mi\u0119dzy dobrym rz\u0105dem i z\u0142ymi handlarzami. Je\u015bli na przyk\u0142ad pojawia\u0142y si\u0119 cywilne ofiary, czyli ludzie, kt\u00f3rzy nie mieli z tym nic wsp\u00f3lnego, od razu podejrzewano, \u017ce i tak mieli tu jakie\u015b swoje kontakty czy interesy. Ale \u015bwiat nigdy nie jest a\u017c tak prosty. Tak naprawd\u0119 przest\u0119pczo\u015b\u0107 zorganizowana przesi\u0105kn\u0119\u0142a wszystkie instytucje publiczne w Meksyku, a korupcja jest obecna w ka\u017cdym aspekcie codziennego \u017cycia \u2013 nawet w takich sytuacjach, gdy daj\u0119 policjantowi pieni\u0105dze, \u017ceby nie wystawia\u0142 mi mandatu. Dla mnie te historie by\u0142y metod\u0105, \u017ceby zastanowi\u0107 si\u0119, co tak naprawd\u0119 robimy i jak bardzo niesp\u00f3jne s\u0105 nasze zachowania.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zastanawiam si\u0119, na ile polifonia g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3rej u\u017cywasz te\u017c w swojej powie\u015bci Czas huragan\u00f3w<\/em>, jest dla ciebie sposobem rozbijania tej polaryzacji. Prezentuj\u0105c r\u00f3\u017cne perspektywy i postawy swoich bohater\u00f3w, pokazujesz, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 wiele \u017ar\u00f3de\u0142 opinii i kontekst\u00f3w. <\/h4>\n\n\n\n

Powiedzia\u0142bym, \u017ce to jest nie tyle polifonia, tylko co\u015b w rodzaju brzuchom\u00f3wstwa. Jestem kim\u015b, kto zaw\u0142aszcza g\u0142osy innych. Ale to celna obserwacja. Chcia\u0142am, \u017ceby moja powie\u015b\u0107 odzwierciedla\u0142a to, co dzieje z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 w Meksyku, t\u0119 koszmarn\u0105 bezkarno\u015b\u0107. \u017beby w jaki\u015b spos\u00f3b pokaza\u0142a, jak bardzo niemo\u017cliwe jest dochodzenie do prawdy w sprawie zbrodni. Czytelnik poznaje ma\u0142e kawa\u0142ki r\u00f3\u017cnych wersji i r\u00f3\u017cnych prawd. To wszystko nabiera sensu dopiero, gdy przechodzimy przez ca\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Bardzo mnie interesowa\u0142o, by wej\u015b\u0107 w g\u0142\u0105b cz\u0142owiecze\u0144stwa tych bohater\u00f3w. To nie dotyczy tylko tego, co jest dobre, lecz r\u00f3wnie\u017c rzeczy z\u0142ych. Lubimy my\u015ble\u0107, \u017ce cz\u0142owiecze\u0144stwo to heroizm i pozytywne cechy. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, to w\u0142a\u015bnie nienawi\u015b\u0107, zazdro\u015b\u0107 \u2013 kt\u00f3rych zwierz\u0119ta nie znaj\u0105 \u2013 tortury, okrucie\u0144stwo\u2026 to s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re te\u017c czyni\u0105 nas lud\u017ami. Okej, by\u0107 mo\u017ce wyj\u0105tkiem s\u0105 koty, ale one s\u0105 naprawd\u0119 bardzo ludzkie. Co wa\u017cne, nie chcia\u0142am tworzy\u0107 karykaturalnych wyobra\u017ce\u0144 o postaciach. Zale\u017ca\u0142o mi, \u017ceby czytelnicy odczuwali empati\u0119, ale te\u017c l\u0119k. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy w\u0105tki okultystyczne, kt\u00f3re wprowadzasz, pe\u0142ni\u0105 podobn\u0105 rol\u0119?<\/h4>\n\n\n\n

Sporo wysi\u0142ku kosztuje mnie wyt\u0142umaczenie tych kwestii w Polsce. To jest bowiem cz\u0119\u015b\u0107 meksyka\u0144skiej rzeczywisto\u015bci. Te wierzenia stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej kultury masowej. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to przes\u0105dy i dow\u00f3d ignorancji, ale wol\u0119 my\u015ble\u0107 o tym, \u017ce wynikaj\u0105 z czego\u015b g\u0142\u0119bszego. Uwa\u017cam, \u017ce to po prostu cz\u0119\u015b\u0107 naszego dziedzictwa duchowego, forma g\u0142\u0119bszej duchowo\u015bci meksyka\u0144skiej. Nie uwa\u017cam, \u017ce to, co robi\u0119, jest na przyk\u0142ad realizmem magicznym. To raczej realizm koszmarny. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Fernanda
Fernanda Melchor i Tomasz Pindel, fot. Zuza Sosnowska<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Czy widzisz jeszcze jakie\u015b wyzwania, je\u017celi chodzi o t\u0142umaczenie swojej rzeczywisto\u015bci? <\/h4>\n\n\n\n

Fernanda Melchor: <\/strong>W ci\u0105gu ostatnich lat sporo je\u017adzi\u0142am po r\u00f3\u017cnych krajach europejskich i szczerze m\u00f3wi\u0105c, czasami mam dylemat, czy powinnam m\u00f3wi\u0107 o rzeczywisto\u015bci, czy mo\u017ce jednak przedstawia\u0107 jej bardziej optymistyczn\u0105 wizj\u0119. Nie zamierzam jednak robi\u0107 reklamy czemu\u015b, co nie istnieje. W ko\u0144cu Meksykanie mieszkaj\u0105 w Meksyku i nie wypadamy \u017ale w rankingach poziomu szcz\u0119\u015bliwo\u015bci narod\u00f3w. Musieli\u015bmy nauczy\u0107 si\u0119 \u017cy\u0107 obok tej przemocy, razem z ni\u0105 i z klas\u0105 polityczn\u0105, kt\u00f3ra nie zawsze my\u015bli o tym, co tak naprawd\u0119 jest dobre dla kraju. Prawd\u0105 jest te\u017c jednak to, \u017ce jako nar\u00f3d pozostajemy do\u015b\u0107 fatalistyczni. Bardzo cz\u0119sto \u017cyjemy dan\u0105 chwil\u0105 i wolimy nie my\u015ble\u0107 o przysz\u0142o\u015bci. Ci\u0105gle opowiadam wi\u0119c te straszne rzeczy o Meksyku, ale zarazem dodaj\u0119: Przyje\u017cd\u017cajcie do nas. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czujesz si\u0119 odpowiedzialna za to, jaki Meksyk przedstawiasz?<\/h4>\n\n\n\n

Czuj\u0119 si\u0119 odpowiedzialna jako obywatelka, czyli jak ka\u017cda inna osoba. Wydaje mi si\u0119 natomiast, \u017ce moje ksi\u0105\u017cki nie tyle odpowiadaj\u0105 na pewne pytania, ile raczej pomagaj\u0105 je sformu\u0142owa\u0107. Jako dziennikarka uwa\u017cam, \u017ce zadawanie pyta\u0144 to w\u0142a\u015bnie droga we w\u0142a\u015bciwym kierunku. Oczywi\u015bcie jest mo\u017cliwe, \u017ce kto\u015b przeczyta moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 i nie b\u0119dzie mia\u0142 ochoty przyjecha\u0107 do nas na wakacje. Ale mo\u017ce czytelnicy po prostu zrozumiej\u0105, \u017ce w Meksyku \u017cyj\u0105 prawdziwi ludzie, kt\u00f3rzy te\u017c cierpi\u0105. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czyta\u0142am w tym roku ksi\u0105\u017ck\u0119 W\u015bciek\u0142e suki<\/em> Dahlii de la Cerda. Autorka opowiada w niej o przemocy wobec kobiet w Meksyku. Wydaje mi si\u0119 istotne, \u017ceby takie g\u0142osy te\u017c pojawia\u0142y si\u0119 w literaturze.<\/h4>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015bci\u0105 jej projektu jest pokazanie bardziej drastycznej twarzy rzeczywisto\u015bci. Nie czyta\u0142am wprawdzie tej ksi\u0105\u017cki, natomiast wydaje mi si\u0119, \u017ce to, co ona robi, to ju\u017c bezpo\u015brednia forma aktywizmu. Dahlia jest skrajn\u0105 form\u0105 tego, o czym tutaj m\u00f3wimy. Ona wprost m\u00f3wi\u0142a, \u017ce jej nie interesuje uprawianie literatury jako takiej, tylko otwieranie nowych dr\u00f3g. Przede wszystkim interesuje j\u0105 zerwanie z bia\u0142ym, liberalnym feminizmem i otwarcie go na inne formy, bardziej radykalne, intersekcjonalne. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce te historie maj\u0105 mniejszy zwi\u0105zek z pokazywaniem rzeczywisto\u015bci. Bardziej chodzi o przebijanie si\u0119 z pewnymi dzia\u0142aniami.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dahlia de la Cerda: Kiedy chc\u0119 zbli\u017cy\u0107 m\u0119\u017cczyzn do feminizmu, zwykle mnie nie s\u0142uchaj\u0105 [WYWIAD]<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Czy zale\u017ca\u0142o ci zatem, by trzyma\u0107 si\u0119 Veracruz, kt\u00f3ry nie jest tak wielki jak Miasto Meksyk, a zarazem jest ci bli\u017cszy? <\/h4>\n\n\n\n

Fernanda Melchor: <\/strong>Kiedy by\u0142am bardzo m\u0142oda, my\u015bla\u0142am, \u017ce wszyscy pisarze musz\u0105 pisa\u0107 o Mie\u015bcie Meksyk. Nie zna\u0142am w og\u00f3le \u017cadnych pisarzy pisz\u0105cych o Veracruz. To dzia\u0142o si\u0119 te\u017c na poziomie j\u0119zyka, bo czyta\u0142am wiele ksi\u0105\u017cek t\u0142umaczonych lub pisanych przez osoby pochodz\u0105ce z Hiszpanii. Bardzo mnie dziwi\u0142o, \u017ce s\u0105 napisane zupe\u0142nie innym j\u0119zykiem ni\u017c ten, kt\u00f3ry s\u0142ysz\u0119 na ulicy. Literatura by\u0142a przez to ca\u0142kiem odr\u0119bnym \u015bwiatem, gdzie nie istnia\u0142o nic z tego, co zna\u0142am bezpo\u015brednio. Chyba dlatego w\u0142a\u015bnie stajemy si\u0119 pisarzami \u2013 chcemy wsadzi\u0107 do literatury nasz w\u0142asny \u015bwiat. Wszyscy m\u00f3wili mi: chcesz by\u0107 pisark\u0105<\/em>? Musisz jecha\u0107 do Miasta Meksyk. Tutaj nigdy niczego nie osi\u0105gniesz. <\/em>Teraz to si\u0119 wszystko zmieni\u0142o tak\u017ce dzi\u0119ki social mediom. Mog\u0119 by\u0107 w kontakcie z r\u00f3\u017cnymi lud\u017ami, nie musz\u0119 je\u017adzi\u0107 do stolicy, co wcze\u015bniej by\u0142oby konieczno\u015bci\u0105. Dla mnie pisanie o Veracruz jest odruchem, czym\u015b naturalnym.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Gdyby\u015b mia\u0142a wymieni\u0107 jedn\u0105 konkretn\u0105 rzecz, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142aby\u015b, \u017ceby ludzie wiedzieli o Veracruz, co by to by\u0142o?<\/h4>\n\n\n\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce s\u0142owem, kt\u00f3re definiuje Veracruz, jest rytm<\/em>. To co\u015b, co pojawia si\u0119 w muzyce, zabawie, \u015bpiewie i w j\u0119zyku m\u00f3wionym. Pr\u00f3buj\u0119 tym rytmem nasyci\u0107 moj\u0105 literatur\u0119, a jako t\u0142umaczka \u2013 odzwierciedli\u0107 to w tek\u015bcie. Swoj\u0105 drog\u0105, wiele os\u00f3b twierdzi, \u017ce j\u0119zyk polski jest do\u015b\u0107 p\u0142aski, ale mnie wydaje si\u0119 bardzo rytmiczny. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Mamy tu szerokie grono raper\u00f3w i raperek<\/a>, wi\u0119c oni mog\u0105 pewnie potwierdzi\u0107, \u017ce da si\u0119 du\u017co zrobi\u0107 z naszym j\u0119zykiem. Wiele meksyka\u0144skich piosenek, kt\u00f3re kojarz\u0119, to opowie\u015bci. Na ile w tej muzyce wa\u017cne s\u0105 historie? <\/h4>\n\n\n\n

Zdecydowanie. Wida\u0107 to nawet w popularnej muzyce. To samo dotyczy muzyki ludowej \u2013 my\u015bl\u0119 tutaj przede wszystkim o rancherach. Jos\u00e9 Alfredo Jim\u00e9nez ma piosenki, kt\u00f3re czasami s\u0105 wr\u0119cz filozoficzne, takie ma\u0142e traktaciki. Drugim bardzo typowym gatunkiem jest corrido<\/em>. Ma pewne zwi\u0105zki z polk\u0105, bo te\u017c u\u017cywa si\u0119 w nim akordeonu. Prawie zawsze to historie o bandytach czy m\u0119\u017cczyznach z broni\u0105. W Veracruz jest te\u017c gatunek son<\/em> jarocho<\/em>. To po\u0142\u0105czenie muzyki hiszpa\u0144skiej z afryka\u0144sk\u0105 perkusj\u0105. Tu tak\u017ce opowiada si\u0119 historie, ale one s\u0105 prawie zawsze improwizowane. Oczywi\u015bcie nie przypomina to zupe\u0142nie rapu w sensie muzycznym, ale og\u00f3lna zasada jest troch\u0119 podobna. To dobrze pokazuje, \u017ce w Veracruz wy\u017cej ceni si\u0119 szybko\u015b\u0107, rytm, improwizacj\u0119. Przedk\u0142ada si\u0119 je nad archiwizowanie, przechowywanie czego\u015b w pami\u0119ci. Czu\u0142am potrzeb\u0119, \u017ceby zapisa\u0107 i opowiedzie\u0107 te moje historie. Inaczej przetrwa\u0142yby tylko w formie ustnej i mog\u0142yby gdzie\u015b si\u0119 z czasem rozp\u0142yn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n