{"id":123231,"date":"2024-08-11T08:00:00","date_gmt":"2024-08-11T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=123231"},"modified":"2024-09-11T16:47:00","modified_gmt":"2024-09-11T14:47:00","slug":"biorepozytorium-ksiezyc-scifi-kriokonserwacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/biorepozytorium-ksiezyc-scifi-kriokonserwacja\/","title":{"rendered":"Biologiczna kopia zapasowa Ziemi na Ksi\u0119\u017cycu? Oto plan rodem z film\u00f3w sci-fi"},"content":{"rendered":"\n

Pomys\u0142 zespo\u0142u naukowc\u00f3w kierowanego przez Mary Hagedorn to odpowied\u017a na coraz bardziej pal\u0105cy problem zaniku bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/h2>\n\n\n\n

Norweska prowincja Svalbard<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 ze wszystkich stron otaczaj\u0105 wody Oceanu Arktycznego, to jeden z najbardziej wysuni\u0119tych na p\u00f3\u0142noc punkt\u00f3w Ziemi. Na co dzie\u0144 zamieszkuje j\u0105 niewiele ponad 2,5 tysi\u0105ca ludzi, na co poza oddaleniem od sta\u0142ych l\u0105d\u00f3w wp\u0142ywa przede wszystkim surowy klimat. Zim\u0105 \u015brednia temperatura wynosi tam oko\u0142o -20 stopni Celsjusza. To naturalne \u015brodowisko dla nied\u017awiedzi polarnych, renifer\u00f3w czy mors\u00f3w. W\u015br\u00f3d ro\u015blinno\u015bci przewa\u017ca za\u015b ta, kt\u00f3ra charakteryzuje flor\u0119 tundry. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Polarny krajobraz archipelagu Svalbard \/ fot. NASA Goddard Space Flight Center \/ materia\u0142y prasowe<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Symbol zmian klimatu <\/h3>\n\n\n\n

Svalbard, na co dzie\u0144 raczej nieobecny w przekazach medialnych, odcisn\u0105\u0142 \u015blad w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci za spraw\u0105 odczuwalnych tam konsekwencji globalnego ocieplenia. Po pierwsze: stanowi wymowny przyk\u0142ad terytorium, gdzie mimo du\u017cej szeroko\u015bci geograficznej i tak wzros\u0142y temperatury. W przeci\u0105gu p\u00f3\u0142 wieku termometry zacz\u0119\u0142y pokazywa\u0107 \u015brednio 4 (latem) i 7 (zim\u0105) stopni Celsjusza wi\u0119cej. Po drugie: w\u0142a\u015bnie na archipelagu znajduje si\u0119 najbardziej znane biorepozytorium<\/strong>. Chodzi o otwarty w lutym 2008 roku Globalny Bank Nasion<\/strong>. Obecnie w archiwach tunelu wydr\u0105\u017conego w wiecznej zmarzlinie znajduje si\u0119 ponad 1,3 miliona pr\u00f3bek ro\u015blin. Instytucj\u0105 zarz\u0105dzaj\u0105 norweski rz\u0105d oraz organizacje pozarz\u0105dowe Nordic Genetic Resource Center i Crop Trust. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Wej\u015bcie do Globalnego Banku Nasion \/ fot. Cierra Martin \/ Crop Trust<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Biorepozytorium: nasiona na wszelki wypadek<\/h3>\n\n\n\n

Cel svalbardzkiego biorepozytorium jest jeden. Ma ono zapewni\u0107 stabilno\u015b\u0107 globalnego zaopatrzenia w \u017cywno\u015b\u0107 na wypadek niesprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci: awarii sprz\u0119tu, kryzysu klimatycznego, kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, wojen albo chor\u00f3b. W\u0142a\u015bnie dlatego znajduje si\u0119 z dala wielu antropogenicznych zagro\u017ce\u0144. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce nie wszystkich da si\u0119 w por\u0119 unikn\u0105\u0107. W 2022 roku przysz\u0142o\u015b\u0107 Globalnego Banku Nasion stan\u0119\u0142a pod znakiem zapytania, gdy archipelag nawiedzi\u0142y du\u017ce powodzie. Kataklizmy by\u0142y rezultatem podnosz\u0105cych si\u0119 temperatur. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Para s\u0142oni i kozica g\u00f3rska. Banksy zaprezentowa\u0142 dwa nowe murale, a internauci pr\u00f3buj\u0105 je zinterpretowa\u0107<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jeszcze dalej od ludzi <\/h3>\n\n\n\n

Co pocz\u0105\u0107, gdy nawet miejsce pozornie idealne do postawienia biorepozytorium okazuje si\u0119 zagro\u017cone? Odpowied\u017a na to pytanie proponuje zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w kierowany przez dr. Mary Hagedorn<\/strong> z waszyngto\u0144skiego Smithsonian National Zoo and Conservation Biology Institute. Badacze podzielili si\u0119 ni\u0105<\/a> na \u0142amach specjalistycznego periodyku Bioscience<\/em>. Wed\u0142ug ich nie powinni\u015bmy ju\u017c szuka\u0107 takiej lokalizacji na Ziemi, tylko… poza ni\u0105. Na przyk\u0142ad na Ksi\u0119\u017cycu, gdzie na pewno by\u0142yby poza zasi\u0119giem rozmaitych, nawet tych najwi\u0119kszych kryzys\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"biorepozytorium
Ksi\u0119\u017cyc \u2013 zdj\u0119cie pogl\u0105dowe \/ fot. Peter de Vink \/ Pexels<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Sprosta\u0107 mrozowi <\/h3>\n\n\n\n

Aby misja zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem, nale\u017cy jednak zadba\u0107 o w\u0142a\u015bciwe przygotowanie materia\u0142u genetycznego ro\u015blin i zwierz\u0105t. Musia\u0142by bowiem przetrwa\u0107 w niesprzyjaj\u0105cym aktywno\u015bci \u017cyciowej \u015brodowisku Ksi\u0119\u017cyca, gdzie temperatura wynosi nawet -196 stopni Celsjusza. Potencjalnym problemem jest tak\u017ce promieniowanie obecne na naturalnym ziemskim satelicie. Zesp\u00f3\u0142 Hagedorn twierdzi, \u017ce odpowiedzi\u0105 na te wyzwania s\u0105 techniki wykorzystywane przy tzw. krioprezerwacji<\/strong>. Dzi\u0119ki niej skutecznie mrozi si\u0119 ju\u017c m.in. nasienie, kom\u00f3rki macierzyste, pr\u00f3bki tkanek oraz embriony. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"biorepozytorium
Krioprezerwacja p\u0119d\u00f3w ro\u015blinnych w praktyce \/ fot. Agricultural Research Science <\/sub><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Badacze na razie sprawdzili, jak w ekstremalnych temperaturach poradzi\u0142yby sobie zamro\u017cone p\u0142etwy babki gwia\u017adzistej, czyli ryby p\u0142ywaj\u0105cej w Morzu Czarnym i Kaspijskim. P\u00f3\u017aniej chc\u0105 powt\u00f3rzy\u0107 sw\u00f3j eksperyment na pok\u0142adzie Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej, a nast\u0119pnie na samym Ksi\u0119\u017cycu. \u2013 Wiemy, jak to zrobi\u0107, mo\u017cemy to zrobi\u0107 i zrobimy to, ale zanim to osi\u0105gniemy,<\/em> min\u0105 dziesi\u0119ciolecia <\/em>\u2013 przekonuje na \u0142amach portalu The Guardian<\/em><\/a> <\/em>Hagedorn. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomys\u0142 zespo\u0142u naukowc\u00f3w kierowanego przez Mary Hagedorn to odpowied\u017a na coraz bardziej pal\u0105cy problem zaniku bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Norweska prowincja Svalbard, kt\u00f3r\u0105 ze wszystkich stron otaczaj\u0105 wody Oceanu Arktycznego, to jeden z najbardziej wysuni\u0119tych na p\u00f3\u0142noc punkt\u00f3w Ziemi. Na co dzie\u0144 zamieszkuje j\u0105 niewiele ponad 2,5 tysi\u0105ca ludzi, na co poza oddaleniem od sta\u0142ych l\u0105d\u00f3w wp\u0142ywa przede…<\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":123233,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[6677],"tags":[7864,3271,1900,3520,6082,3394],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-123231","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news-miasto","tag-biologia","tag-filmy","tag-kosmos","tag-miasto","tag-nauka","tag-news","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-20 01:46:43","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123231"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123231"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123319,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123231\/revisions\/123319"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/123233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123231"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=123231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}