{"id":125989,"date":"2024-09-30T12:51:10","date_gmt":"2024-09-30T10:51:10","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=125989"},"modified":"2024-09-30T12:51:10","modified_gmt":"2024-09-30T10:51:10","slug":"najstarszy-ser-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/najstarszy-ser-swiata\/","title":{"rendered":"Znaleziono najstarszy ser \u015bwiata. Od 3600 lat le\u017ca\u0142 w&#8230; trumnie"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, ile lat ma najstarszy ser \u015bwiata? Na to pytanie odpowiedzieli chi\u0144scy naukowcy. Fragmenty twarogu znale\u017ali w trumnie.<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wiek gra rol\u0119<\/h3>\n\n\n\n<p>Czy powiedzenie <em>im starszy, tym lepszy<\/em> ma zastosowanie w przypadku sera? Poniek\u0105d, bo dojrzewanie to faktycznie jeden z najwa\u017cniejszych etap\u00f3w jego produkcji. To w\u0142a\u015bnie w tym czasie nabiera aromatu, zapachu i smaku, a tak\u017ce zmieniaj\u0105 si\u0119 jego konsystencja i wygl\u0105d. Dojrzewanie nie mo\u017ce jednak trwa\u0107 wiecznie \u2013 przyjmuje si\u0119, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od rodzaju proces ten wynosi od kilku dni do nawet kilku lat. Nie mo\u017cna jednak przesadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wi\u0119c smakowa\u0142by najstarszy ser na \u015bwiecie? Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze czynniki, pewnie kiepsko \u2013 zw\u0142aszcza \u017ce najnowsze badania udowodni\u0142y, \u017ce ten liczy sobie ponad 3600 lat. \u015alady znaleziska naukowcy odkryli na mumiach, a obserwacje opublikowali na \u0142amach magazynu <em>Cell<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff05\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/najstarsze-wino-na-swiecie-hiszpania-carmona\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Najstarsze wino na \u015bwiecie odnalezione w hiszpa\u0144skiej Carmonie. Ma dwa tysi\u0105ce lat<\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sp\u00f3r o najstarszy ser \u015bwiata<\/h3>\n\n\n\n<p>Z jakiego okresu pochodzi najstarszy ser \u015bwiata? Badacze spieraj\u0105 si\u0119 o t\u0119 kwesti\u0119 od lat. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce kolebk\u0105 produkcji by\u0142a Polska, a dok\u0142adniej Kujawy \u2013 i to a\u017c 7500 lat temu! Nie tak dawno temu odnaleziono s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do tego ceramik\u0119. \u2013 <em>Naczynia mia\u0142y dziury, bardzo podobne do tych, kt\u00f3rych dzisiaj u\u017cywa si\u0119 do ods\u0105czania serwatki. Zanim to jednak potwierdzono, trzeba by\u0142o znale\u017a\u0107 konkretne dowody, bo ods\u0105cza\u0107 mo\u017cna r\u00f3\u017cne produkty. Po analizie chemicznej, do kt\u00f3rej zastosowano sprz\u0119t laboratoryjny najnowszej generacji, okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce by\u0142y tam \u015blady mleka<\/em> \u2013 powiedzia\u0142a Melanie Salque z University of Bristol na \u0142amach pisma <em>Nature<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Archeolodzy z Uniwersytetu w Katanii uwa\u017caj\u0105, \u017ce ser wcale nie jest taki stary. Wed\u0142ug nich jego powstanie datuje si\u0119 na 3200 lat wstecz. Szacunkom pomog\u0142o odkrycie sera w dzbanie w jednym z grobowc\u00f3w, lecz po poddaniu go analizie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zosta\u0142 on ska\u017cony bakteri\u0105, wywo\u0142uj\u0105c\u0105 \u015bmierteln\u0105 chorob\u0119 bruceloz\u0119. \u2013 <em>Jest to najprawdopodobniej najstarszy zachowany ser, jaki odkryto. Jak dot\u0105d nie byli\u015bmy pewni, czy ser rzeczywi\u015bcie by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 codziennego \u017cycia Egipcjan (&#8230;). Wiemy, \u017ce wyprodukowano go g\u0142\u00f3wnie z mleka owczego i koziego, ale dla mnie naprawd\u0119 trudno wyobrazi\u0107 sobie jego specyficzny smak<\/em> \u2013 skomentowa\u0142 archeolog dr Enrico Grec.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zakonserwowany w grobowcu<\/h3>\n\n\n\n<p>Swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 w tej frapuj\u0105cej sprawie do\u0142o\u017cyli w\u0142a\u015bnie naukowcy z Instytutu Paleontologii Kr\u0119gowc\u00f3w i Paleoantropologii Chi\u0144skiej Akademii Nauk. Podczas wykopalisk w p\u00f3\u0142nocno-zachodnich Chinach w 2003 roku na pustyni w regionie Xinjiang natrafiono na trumn\u0119. Po otwarciu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce spoczywa w niej pochowana oko\u0142o 3600 lat temu kobieta. Suche warunki i szczelno\u015b\u0107 trumny sprawi\u0142y, \u017ce \u015bwietnie zachowa\u0142y si\u0119 nie tylko jej szcz\u0105tki, ale i fragment \u017cywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozrzucone wok\u00f3\u0142 szyi kobiety kawa\u0142ki pokarmu to ser, a dok\u0142adniej twar\u00f3g wyprodukowany z kefiru. Wyizolowano z niego \u015blady krowiego i koziego DNA, a tak\u017ce DNA mikrob\u00f3w odpowiedzialnych za fermentacj\u0119. <em>Co ciekawe, ludno\u015b\u0107 lokalna przechowywa\u0142a mleko od r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w w oddzielnych naczyniach, odmiennie ni\u017c to np. dzia\u0142o si\u0119 w serowarstwie na staro\u017cytnym Bliskim Wschodzie czy w Grecji<\/em> \u2013 czytamy w artykule w <em>Cell<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zastanawiali\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b, ile lat ma najstarszy ser \u015bwiata? Na to pytanie odpowiedzieli chi\u0144scy naukowcy. Fragmenty twarogu znale\u017ali w trumnie. Wiek gra rol\u0119 Czy powiedzenie im starszy, tym lepszy ma zastosowanie w przypadku sera? Poniek\u0105d, bo dojrzewanie to faktycznie jeden z najwa\u017cniejszych etap\u00f3w jego produkcji. To w\u0142a\u015bnie w tym czasie nabiera aromatu, zapachu i smaku,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":67,"featured_media":125992,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[7889],"tags":[2218],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-125989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lifestyle","tag-jedzenie","parent_cat_lifestyle"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-23 23:24:25","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125989"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125989"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125994,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125989\/revisions\/125994"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/125992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125989"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=125989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}