{"id":126459,"date":"2024-10-10T13:38:36","date_gmt":"2024-10-10T11:38:36","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=126459"},"modified":"2024-10-10T13:38:37","modified_gmt":"2024-10-10T11:38:37","slug":"literacka-nagroda-nobla-2024-han-kang-korea","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/literacka-nagroda-nobla-2024-han-kang-korea\/","title":{"rendered":"Literacka Nagroda Nobla 2024 trafi\u0142a do Han Kang. Ksi\u0105\u017cki autorki s\u0105 dobrze znane w Polsce"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Akademia Szwedzka doceni\u0142a pisark\u0119 za <em>intensywn\u0105 proz\u0119 poetyck\u0105, kt\u00f3ra mierzy si\u0119 z historycznymi traumami i obna\u017ca krucho\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia. <\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>W ubieg\u0142ym roku <em>za nowatorskie sztuki i proz\u0119, kt\u00f3re daj\u0105 wyraz niewys\u0142owionemu<\/em>, otrzyma\u0142 j\u0105 <strong>Jon Fosse<\/strong>. \u2013\u00a0<em>Pisz\u0119 troch\u0119 tak, jak komponuje si\u0119 muzyk\u0119, czyli na przyk\u0142ad korzystaj\u0105c z powt\u00f3rze\u0144, p\u0119tli<\/em> \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/jon-fosse-septologia-wywiad\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">zdradzi\u0142 nam<\/a> pochodz\u0105cy z Norwegii autor <em>Septologii<\/em>, kt\u00f3rego z\u0142apali\u015bmy na pogaw\u0119dk\u0119 jeszcze przed sza\u0142em noblowskim. Dwa lata temu kapitu\u0142a postawi\u0142a za\u015b na <strong>Annie Ernaux<\/strong>. Francuzka specjalizuje si\u0119 w rozk\u0142adaniu na cz\u0119\u015bci pierwsze osobistych, rodzinnych historii. Osadza je na szerszym tle spo\u0142ecznym, feministycznym i klasowym. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff12\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/jonas-eika-po-sloncu-art-rage-wywiad-more-ksiazkowe\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jonas Eika, autor zbioru <em>Po s\u0142o\u0144cu: Przewlek\u0142y kryzys sta\u0142 si\u0119 dla nas normalnym stanem <\/em><\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>A w czyje r\u0119ce tym razem posz\u0142a <strong>Literacka Nagroda Nobla? <\/strong>To pytanie tradycyjnie wzbudzi\u0142o wiele emocji i od tygodni stanowi\u0142o przedmiot licznych zak\u0142ad\u00f3w. Bukmacherzy najcz\u0119\u015bciej stawiali na Can Xue (Chiny), Harukiego Murakamiego (Japonia), Margaret Atwood (Kanada) oraz C\u00e9sara Air\u0119 (Argentyna). Na gie\u0142dzie nazwisk nie brakowa\u0142o tak\u017ce Thomasa Pynchona (Stany Zjednoczone) oraz Geralda Murnane&#8217;a (Australia). Jury z\u0142o\u017cone z pisarzy i literaturoznawc\u00f3w ostatecznie pojawi\u0142o jednak na inn\u0105 autork\u0119.  Og\u0142oszenie jej nazwiska tradycyjnie nast\u0105pi\u0142o w budynku dawnej Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych w Sztokholmie, gdzie mie\u015bci si\u0119 siedziba Akademii Szwedzkiej. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_65547\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/OnwYMuLL2E0?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sup>Literacka Nagroda Nobla 2024: transmisja z og\u0142oszenia. <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Literacka Nagroda Nobla 2024 trafia do dalekiej Azji <\/h3>\n\n\n\n<p>Czek opiewaj\u0105cy na 11 milion\u00f3w koron szwedzkich (ok. 4,17 mln z\u0142otych), medal zaprojektowany przez Erika Lindberga oraz kaligrafowany dyplom trafi\u0142y w r\u0119ce <strong>Han Kang. <\/strong>To jedna z najpopularniejszych po\u0142udniowokorea\u0144skich pisarek, kt\u00f3ra ju\u017c wcze\u015bniej mog\u0142a si\u0119 pochwali\u0107 m.in. mi\u0119dzynarodowym Bookerem, Ho-Am Prize in the Arts oraz Prix M\u00e9dicis. Autorka debiutowa\u0142a jako poetka, ale szybko zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce bardziej interesuje j\u0105 proza. Nie porzuci\u0142a jednak wyniesionej z wierszy dba\u0142o\u015bci o rytm, fraz\u0119 i metafory. \u2013\u00a0<em>Posiada wyj\u0105tkow\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy cia\u0142em i dusz\u0105, \u017cywymi i umar\u0142ymi, a jej poetycki i eksperymentalny styl sprawi\u0142, \u017ce sta\u0142a si\u0119 innowatork\u0105 we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze<\/em> \u2013\u00a0podkre\u015bla jeden z cz\u0142onk\u00f3w Komitetu Noblowskiego, Anders Olsson. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_88327\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/tQTI6bV0waE?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sup>Han Kang Interview: The Horror of Humanity<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Rewolucja nie tylko na talerzu <\/h3>\n\n\n\n<p>Najpopularniejsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 w dorobku Azjatki pozostaje <em><strong>Wegetarianka<\/strong><\/em> (t\u0142um. Justyna Najbar-Miller, Choi Jeong In), polskim czytelnikom zaprezentowana przez Kwiaty Orientu, a nast\u0119pnie Wydawnictwo W.A.B. To opowie\u015b\u0107 o Yong-hye, kt\u00f3ra po zetkni\u0119ciu si\u0119 z krwawymi, ociekaj\u0105cymi brutalno\u015bci\u0105 obrazami porzuca jedzenie mi\u0119sa. Niezrozumiana przez bliskich decyzja \u017cywieniowa oka\u017ce si\u0119 brzemienna w skutkach i poci\u0105gnie za sob\u0105 dalsze metamorfozy. Ca\u0142kowita transformacja duszy i cia\u0142a to bowiem dla bohaterki jedyna droga do odzyskania podmiotowo\u015bci. \u2013\u00a0<em>Han Kang b\u0142yskotliwie kre\u015bli przed nami krajobraz zrozpaczonej duszy, wzbogacony barwami, zapachami, smakami i d\u017awi\u0119kami<\/em> \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/krytycznymokiem.blogspot.com\/2014\/07\/wegetarianka-han-kang.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">chwali\u0142 powie\u015b\u0107<\/a> krytyk literacki Jaros\u0142aw Czechowicz. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Han-Kang-Wegetarianka-684x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-126494\" width=\"670\" height=\"1003\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Han-Kang-Wegetarianka-684x1024.jpg 684w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Han-Kang-Wegetarianka-200x300.jpg 200w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Han-Kang-Wegetarianka-370x554.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Han-Kang-Wegetarianka-20x30.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Han-Kang-Wegetarianka-32x48.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 670px) 100vw, 670px\" \/><figcaption><sup>Literacka Nagroda Nobla 2024 trafi\u0142a w r\u0119ce Han Kang. Oto ok\u0142adka jej ksi\u0105\u017cki <em>Wegetarianka <\/em>\/ Wydawnictwo W.A.B.<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Nad Wis\u0142\u0105 przeczytamy tak\u017ce inne ksi\u0105\u017cki noblistki: <em>Nadchodzi ch\u0142opiec<\/em>, <em>Bia\u0142\u0105 elegi\u0119 <\/em>oraz najnowsz\u0105, wydan\u0105 w styczniu tego roku <em>Nie m\u00f3wi\u0119 \u017cegnaj. <\/em>Ta ostatnia opowiada o brutalnym ludob\u00f3jstwie, do kt\u00f3rego w 1948 roku dosz\u0142o na wyspie Czed\u017cu. Koreanka nie poprzestaje jednak na samym kronikarstwie. Wprowadzaj\u0105c postacie trzech \u017cyj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesnych kobiet, stawia pytania o istot\u0119 mi\u0119dzypokoleniowej pami\u0119ci zbiorowej i nieprzepracowanych traum. Zn\u00f3w u niej tak\u017ce wiele subtelnej symboliki i wywa\u017conego j\u0119zyka. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sezon na Noble jeszcze si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142<\/h3>\n\n\n\n<p>Wyr\u00f3\u017cnienie dla <strong>Han Kang <\/strong>to czwarta Nagroda Nobla przyznana w tym tygodniu. W poniedzia\u0142ek otrzymali j\u0105 Victor Ambros i Gary Ruvkun (fizjologia lub medycyna). Badacze odkryli i wyja\u015bnili dzia\u0142anie mikroRNA, kt\u00f3re odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w ekspresji  gen\u00f3w. Ich obserwacje mog\u0105 przyda\u0107 si\u0119 w rozwoju terapii nowotworowych. W kategorii <em>fizyka <\/em>doceniono duet Johna J. Hopfielda i Geoffreya E. Hintona za wk\u0142ad w rozw\u00f3j uczenia maszynowego z wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych. Proces ten s\u0142u\u017cy do rozwijania coraz to nowocze\u015bniejszych modeli AI. Ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 s\u0105 tak\u017ce powi\u0105zani laureaci Nobla z chemii. David Baker, Demis Hassabis i John M. Jumper projektuj\u0105 bia\u0142ka z u\u017cyciem metod obliczeniowych, a tak\u017ce przewiduj\u0105 ich tr\u00f3jwymiarowe struktury. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-126486\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-300x200.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-768x512.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-370x247.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-800x533.jpg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-20x13.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-740x493.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1_2_3-3_2_StandardJPEG100-72x48.jpg 72w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>David Baker, Demis Hassabis i John M. Jumper, czyli laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za 2024 rok \/ <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Przed nami jeszcze dwa werdykty. Jutro dowiemy si\u0119, komu w udziale przypad\u0142a Pokojowa Nagroda Nobla. 14 pa\u017adziernika szczeg\u00f3lnie ucieszy si\u0119 za\u015b kt\u00f3ry\u015b z zas\u0142u\u017conych ekonomist\u00f3w albo ekonomistek. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademia Szwedzka doceni\u0142a pisark\u0119 za intensywn\u0105 proz\u0119 poetyck\u0105, kt\u00f3ra mierzy si\u0119 z historycznymi traumami i obna\u017ca krucho\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia. W ubieg\u0142ym roku za nowatorskie sztuki i proz\u0119, kt\u00f3re daj\u0105 wyraz niewys\u0142owionemu, otrzyma\u0142 j\u0105 Jon Fosse. \u2013\u00a0Pisz\u0119 troch\u0119 tak, jak komponuje si\u0119 muzyk\u0119, czyli na przyk\u0142ad korzystaj\u0105c z powt\u00f3rze\u0144, p\u0119tli \u2013\u00a0zdradzi\u0142 nam pochodz\u0105cy z Norwegii autor&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":126488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[3248,7592],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-126459","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-ksiazki","tag-nagroda","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-19 22:22:13","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126459"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126459"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126497,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126459\/revisions\/126497"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126459"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=126459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}