{"id":126615,"date":"2024-10-20T09:12:00","date_gmt":"2024-10-20T07:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=126615"},"modified":"2024-10-23T12:02:42","modified_gmt":"2024-10-23T10:02:42","slug":"elfriede-jelinek-wywiad-dane-odosobowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/elfriede-jelinek-wywiad-dane-odosobowe\/","title":{"rendered":"Elfriede Jelinek: \u201eKto gada o kapitale, najcz\u0119\u015bciej \u017cadnego nie posiada\u201d [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ekskluzywny wywiad z Elfriede Jelinek wok\u00f3\u0142 jej najnowszej powie\u015bci <em>Dane odosobowe<\/em> \u2013 o naruszaniu prywatno\u015bci w erze cyfrowej i kapitale nie\u015bmia\u0142ym jak sarna. <\/h2>\n\n\n\n<p>Elfriede Jelinek to austriacka laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 2004 roku. Jej w\u015bciekle inteligentne powie\u015bci i sztuki teatralne zyska\u0142y szerokie uznanie krytyki literackiej i czytelnik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wywo\u0142a\u0142y jednak tak\u017ce fal\u0119 krytyki ze strony rodak\u00f3w. Pisarka nigdy nie stroni\u0142a od krytycznych uwag kierowanych w stron\u0119 ojczyzny, a od lat anga\u017cuje si\u0119 w polityk\u0119. W najnowszej ksi\u0105\u017cce \u2013 powie\u015bci <em>Dane odosobowe<\/em> \u2013 przepracowuje upokarzaj\u0105ce do\u015bwiadczenie \u015bledztwa podatkowego, kt\u00f3re wok\u00f3\u0142 niej prowadzono. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 ono z konieczno\u015bci\u0105 udost\u0119pnienia prywatnych dokument\u00f3w i no\u015bnik\u00f3w pami\u0119ci cyfrowej. Sk\u0142oni\u0142o to autork\u0119 do rozmy\u015bla\u0144 nad w\u0142asn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 oraz uwik\u0142aniem jednostki w mechanizmy rz\u0105dz\u0105ce rynkami finansowymi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0142umaczenie odpowiedzi autorki: Agnieszka Kowaluk na zlecenie Austriackiego Forum Kultury w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Unknown-658x1024.jpg\" alt=\"Elfriede Jelinek wywiad\" class=\"wp-image-126646\" width=\"329\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Unknown-658x1024.jpg 658w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Unknown-193x300.jpg 193w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Unknown-20x31.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Unknown-31x48.jpg 31w\" sizes=\"(max-width: 329px) 100vw, 329px\" \/><figcaption><sub><em>Dane odosobowe<\/em>, Elfriede Jelinek, t\u0142. Agnieszka Kowaluk, Wydawnictwo W.A.B., <a rel=\"noreferrer noopener nofollow\" href=\"https:\/\/www.empik.com\/dane-odosobowe-jelinek-elfriede,p1512261121,ksiazka-p\" target=\"_blank\">kupcie w Empiku<\/a><\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jagoda Gawliczek, Going. MORE: <em>Dane odosobowe<\/em> zacz\u0119\u0142am czyta\u0107 w okresie, w kt\u00f3rym mocno skupia\u0142am si\u0119 na mojej relacji z w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105. Zastanawiam si\u0119, jak\u0105 odgrywa ona rol\u0119 dla pani jako pisarki? I jak uchwyci\u0107 na papierze co\u015b tak \u017cywego, ruchliwego?<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Elfriede Jelinek: <\/strong>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce gniew (czy w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107) jest moj\u0105 emocjonaln\u0105 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej w og\u00f3le pisz\u0119. By\u0142o tak od zawsze. T\u0119 emocj\u0119 trzeba oczywi\u015bcie wysublimowa\u0107, przeku\u0107 w j\u0119zyk, kt\u00f3ry jest moim medium, r\u00f3wnie\u017c z powodu przymusu skojarze\u0144, st\u0105d si\u0119 bior\u0105 wszystkie moje zabawy z j\u0119zykiem, przy pomocy kt\u00f3rych permutuj\u0119 brzmienie s\u0142owa dop\u00f3ty, dop\u00f3ki charakter ideologiczny, a wi\u0119c k\u0142amstwo metaj\u0119zyka nie zostanie ujawniony, wr\u0119cz obsesyjnie obna\u017cony. Ten przymus asocjacji w \u017cyciu codziennym niekoniecznie jest przyjemny, poniewa\u017c ja nie czytam, co jest napisane, na przyk\u0142ad w artykule w gazecie itp., a natychmiast przekszta\u0142cam s\u0142owa i robi\u0119 z nich co innego. Doczytuj\u0119 si\u0119 czasem przeciwie\u0144stwa tego, co jest napisane. Ingeborg Bachmann r\u00f3wnie\u017c opisa\u0142a tan mechanizm&nbsp; (<em>Damenmode \u2013 Damenmorde<\/em> [<em>Moda damska \u2013 mordy damskie<\/em>]).<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Niekt\u00f3re osoby krytykuj\u0105 to, jak g\u0142o\u015bne bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne formy protest\u00f3w. Surowa energia w\u015bciek\u0142o\u015bci wydaje si\u0119 niekomfortowa. Jednocze\u015bnie da si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 w tym ch\u0119\u0107, by kontrolowa\u0107 gniew, co staje si\u0119 kolejn\u0105 form\u0105 przemocy. Czy czuje pani, \u017ce wsp\u00f3lny b\u0105d\u017a prywatny krzyk mo\u017ce nas wzmocni\u0107 lub wr\u0119cz wyzwoli\u0107?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Tak, demonstracje czy manifestacje itp. s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wentylami, przez kt\u00f3re w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 okre\u015blonych grup czy cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa ekspediowana jest do\u015b\u0107 gwa\u0142townie na zewn\u0105trz. Z kolei pa\u0144stwa czy wsp\u00f3lnoty cz\u0119sto u\u017cywaj\u0105 przemocy w celu zd\u0142awienia tych niepokoj\u00f3w. Historia jest tego pe\u0142na. My\u015bl\u0119 te\u017c \u2013 jako \u017ce przekszta\u0142cenie frustracji w agresj\u0119 jest podstawow\u0105 zasad\u0105 psychologii \u2013 \u017ce mo\u017ce to by\u0107 wyzwalaj\u0105ce. Pa\u0144stwa autorytarne (Rosja itp., ale te\u017c obywatelskie, liberalne Niemcy czy inne, np. w przypadku swoich aktywist\u00f3w i aktywistek klimatycznych) stosuj\u0105 przecie\u017c bezwzgl\u0119dnie t\u0119 przemoc wobec obywateli, robi\u0105cych u\u017cytek ze swoich praw podstawowych. Ale dla demonstruj\u0105cych jest to z pewno\u015bci\u0105 wyzwalaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Kobietom cz\u0119sto nakazuje si\u0119 cisz\u0119 i <em>dobre zachowanie<\/em>. Tak samo dzieje si\u0119 ze wszystkimi osobami, kt\u00f3re nie s\u0105 bia\u0142e i heteroseksualne. Celem wydaje si\u0119 kontrola poprzez cisz\u0119. Czy ta dynamika jest powi\u0105zana z patriarchatem? Czy widzi pani zmiany na tym polu przez ostatnie lata?<\/h4>\n\n\n\n<p>Widz\u0119 tu pewn\u0105 popraw\u0119. W pani kraju na przyk\u0142ad w prote\u015bcie przeciwko zakazowi aborcji (to kwestia zasadnicza, b\u0119d\u0105ca miernikiem dojrza\u0142o\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa) na ulic\u0119 wyszli te\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani. Dostrzegam w tym zdecydowany post\u0119p. W krajach totalitarnych demonstracje s\u0105 t\u0142umione.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff05\"><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/clemens-j-setz-pociecha-rzeczy-okraglych-filtry-wywiad\/\" target=\"_blank\">Sprawd\u017acie te\u017c: Literatura jak Grand Theft Auto. Rozmowa z Clemensem J. Setzem<\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">M\u00f3wi si\u0119, \u017ce <em>pieni\u0105dze kochaj\u0105 cisz\u0119<\/em>. W <em>Danych<\/em> pisze pani o miejscach takich jak Szwajcaria, gdzie wiele wydarza si\u0119 poprzez pe\u0142ne koperty i gesty pozbawione d\u017awi\u0119k\u00f3w. Sk\u0105d bierze si\u0119 ta cisza i kto na niej korzysta?<\/h4>\n\n\n\n<p>Musia\u0142abym napisa\u0107 o tym ksi\u0105\u017ck\u0119, ale takie ksi\u0105\u017cki ju\u017c powsta\u0142y i nie s\u0105 to ksi\u0105\u017ceczki oszcz\u0119dno\u015bciowe dla maluczkich. Kapita\u0142 ma nie\u015bmia\u0142\u0105 natur\u0119, ucieka przed ma\u0142ym zyskiem, b\u0105d\u017a jego brakiem, jak natura przed pustk\u0105. I zawsze znajdzie spos\u00f3b na unikni\u0119cie opodatkowania. Ca\u0142e kraje zarabiaj\u0105 na tym, \u017ce zyski daj\u0105 si\u0119 maksymalizowa\u0107, obecnie na przyk\u0142ad w Irlandii, kt\u00f3ra zwabi\u0142a wielkie koncerny korzystnymi stawkami podatk\u00f3w, a teraz zosta\u0142a skazana przez UE (!) na podniesienie podatk\u00f3w do tych samych stawek, co inne kraje. Tym samym traci sw\u00f3j status kraju minimalizacji podatk\u00f3w. Mo\u017cliwe, \u017ce te koncerny si\u0119 wynios\u0105. Wielki kapita\u0142 zawsze jak dot\u0105d znajdowa\u0142 w kapitalizmie \u015brodki i sposoby, jak umkn\u0105\u0107 po cichu, niczym p\u0142ochliwa sarna. Pokazuj\u0119 kilka sposob\u00f3w, jak pieni\u0105dze mog\u0105 ucieka\u0107. W przeciwie\u0144stwie do ludzi, kt\u00f3rzy z kraj\u00f3w totalitarnych, gdzie ich \u017cycie cz\u0119sto jest zagro\u017cone, uciec ju\u017c nie mog\u0105.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Niejasno\u015b\u0107 kwestii ekonomicznych to jeden z temat\u00f3w w pani ksi\u0105\u017cce. Jako dziecku m\u00f3wiono mi, \u017ce rozmawianie o pieni\u0105dzach jest w z\u0142ym gu\u015bcie. Czy jednak nie powinno si\u0119 edukowa\u0107 na ten temat i dyskutowa\u0107 go szerzej?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Czego by\u015bmy nie robili, otwarcie czy skrycie, kapita\u0142 zawsze zwyci\u0119\u017cy i b\u0119dzie si\u0119 gromadzi\u0142 w r\u0119kach niewielu ludzi i koncern\u00f3w. A jego w\u0142a\u015bciciele \u2013 oni s\u0105 panami \u015bwiata, nawet je\u015bli ich nie wida\u0107. Panama Papers ujawni\u0142y to z ca\u0142\u0105 jaskrawo\u015bci\u0105; czy jaki\u015b szary cz\u0142owiek b\u0119dzie o tym m\u00f3wi\u0107, nie robi w og\u00f3le r\u00f3\u017cnicy. Kto gada o kapitale, najcz\u0119\u015bciej \u017cadnego nie posiada.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W wielu komiksach i filmach superbohaterskich pojawia si\u0119 motyw: wielkiej mocy towarzyszy wielka odpowiedzialno\u015b\u0107. To dla mnie interesuj\u0105ce, jak raje podatkowe przedstawiane s\u0105 jako eldorado dla os\u00f3b u w\u0142adzy. Przecie\u017c to ca\u0142kowite przeciwie\u0144stwo spo\u0142ecznej odpowiedzialno\u015bci.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Dlaczego super bogaci mieliby po\u015bwi\u0119ci\u0107 cho\u0107by jedn\u0105 my\u015bl biednym? Na \u015bwiecie istnieje bardzo ma\u0142a kasta, kt\u00f3ra jest tak bogata, \u017ce nie potrafimy tego nawet obj\u0105\u0107 wyobra\u017ani\u0105. Elon Musk b\u0119dzie niebawem pierwszym bilionerem. To kwota, kt\u00f3ra ju\u017c nie mie\u015bci si\u0119 w g\u0142owie. Zreszt\u0105 mo\u017ce nawet g\u0142owie samego Muska. I oczywi\u015bcie ci ludzie \u017cyj\u0105 odosobnieni od mot\u0142ochu, a \u017cyj\u0105 tak, jak nie potrafimy sobie nawet wyobrazi\u0107. To si\u0119 wymyka mojej fantazji, dlatego nie potrafi\u0119 o tym pisa\u0107. Mog\u0119 jedynie opisa\u0107 par\u0119 ich metod. Takiego cz\u0142owieka nigdy nie poznam.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">A je\u015bli nasz kraj nie akceptuje nas i naszych pr\u00f3b rzucenia mu wyzwania, zmienienia czego\u015b z\u0142ego poprzez nasz\u0105 prac\u0119\u2026 gdzie ko\u0144czy si\u0119 ta spo\u0142eczna odpowiedzialno\u015b\u0107 i czemu mia\u0142yby s\u0142u\u017cy\u0107 nasze podatki.<\/h4>\n\n\n\n<p>Strajk\u00f3w podatkowych pr\u00f3bowano ju\u017c od czasu do czasu, ale one s\u0105 zupe\u0142nie pozbawione sensu i nigdy d\u0142ugo nie trwa\u0142y. Pa\u0144stwa maj\u0105 swoje metody na odmawiaj\u0105cych p\u0142acenia podatk\u00f3w. Zamiast i\u015b\u0107 do wi\u0119zienia, ludzie wol\u0105 p\u0142aci\u0107, to jasne.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W ksi\u0105\u017cce wspomina pani tak\u017ce o do\u015bwiadczeniu pandemii. Media przedstawia\u0142y j\u0105 niekiedy jako moment wielkiego zr\u00f3wnania. Szybko jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce czas ten reprodukuje i umacnia podzia\u0142y spo\u0142eczne, oparte na dost\u0119pie do przywileju. W jaki spos\u00f3b pandemia wp\u0142yn\u0119\u0142a na pani\u0105 jako pisark\u0119?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Zaraza to by\u0142 m\u00f3j najlepszy czas (napisa\u0142am o tym nawet sztuk\u0119 teatraln\u0105). Niech\u0119tnie wychodz\u0119 z domu, a tu nagle mi tego zabroniono. Nareszcie mia\u0142am, \u017ce tak powiem, racj\u0119 ze swoim stylem \u017cycia, nie wolno mi by\u0142o w og\u00f3le wychodzi\u0107. Nie musia\u0142am z powodu swojego wycofania mie\u0107 wyrzut\u00f3w sumienia, nagle wszyscy musieli \u017cy\u0107 tak jak ja.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Gdy pisze pani o procesie, struktura j\u0119zyka przypomina muzyk\u0119. S\u0142owa nie s\u0105 delikatne, ale daj\u0105 uczucie obcowania z zapisem nutowym. S\u0105 tu intencjonalno\u015b\u0107 i troska. W jaki spos\u00f3b rytm pomaga organizowa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 pani?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>M\u00f3j spos\u00f3b pisania wywodzi si\u0119 z moich studi\u00f3w muzycznych i kompozytorskich. Wychodz\u0119 od brzmienia s\u0142\u00f3w, na kt\u00f3rym gram, jak na instrumencie. Rytm jest we mnie faktycznie wpisany, jako \u017ce tak d\u0142ugo sama gra\u0142am. Czuj\u0119 intuicyjnie, gdzie przyspieszy\u0107, a gdzie zwolni\u0107, to moja agogika pisania. Aktorki, kt\u00f3re nie s\u0105 obeznane z moimi tekstami, m\u00f3wi\u0105 najpierw: nigdy si\u0119 tego nie nauczymy na pami\u0119\u0107. Ale kiedy przeczytaj\u0105 tekst na g\u0142os, czuj\u0105, \u017ce to wcale nie takie trudne, \u017ce mog\u0105 zda\u0107 si\u0119 na rytm ca\u0142o\u015bci. To proces intuicyjny, kt\u00f3rego nie potrafi\u0119 opisa\u0107, poniewa\u017c dzia\u0142am na wyczucie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Czy pisz\u0105c, s\u0142ucha pani muzyki, czy raczej zinternalizowa\u0142a pani rytmy i preferuje prac\u0119 w ciszy?<\/h4>\n\n\n\n<p>Bardzo rzadko s\u0142ucham muzyki. To dziwne, ale to prawda. Zreszt\u0105 zawsze tej samej: Schubert i Mahler, czasem jeszcze romantycy Brahms czy Schumann. Najwyra\u017aniej muzyka jest pokarmem dla moich emocji i w razie czego wiem, gdzie stoi koryto, z kt\u00f3rego ch\u0142epcz\u0119, chrumkaj\u0105c z zadowolenia. Z drugiej strony s\u0142ucham muzyki oczywi\u015bcie bardziej \u015bwiadomie, nie tylko anga\u017cuj\u0105c uczucia. Zastanawiam si\u0119, jaki to akord, jak to zosta\u0142o zrobione formalnie. Nigdy nie s\u0142ucham zupe\u0142nie naiwnie. Poniewa\u017c jestem organistk\u0105, przy muzyce kontrapunktowej (Bach) przygl\u0105dam si\u0119 bardzo uwa\u017cnie, jak opracowany jest temat itp.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em>Dane odosobowe <\/em>s\u0105 splotem prawa, filozofii, piosenek, \u017cart\u00f3w, powiedzonek. Wyobra\u017cam sobie, \u017ce dla t\u0142umaczki Agnieszki Kowaluk musia\u0142o by\u0107 to intensywne wyzwanie. Co mog\u0142o by\u0107 dla niej najtrudniejsze w procesie pracy nad ksi\u0105\u017ck\u0105?<\/h4>\n\n\n\n<p>Zawsze ju\u017c samplowa\u0142am, monta\u017c to przecie\u017c stara technika literacka. Ju\u017c B\u00fcchner korzysta\u0142 w bibliotece z gazet z okresu rewolucji francuskiej, pisz\u0105c <em>[\u015amier\u0107] Dantona<\/em>. To jak wbijanie, \u017ce tak powiem, ko\u0142k\u00f3w, od kt\u00f3rych po przywi\u0105zaniu do nich nici Ariadny ruszam w nieznane. Niewiele wiem o j\u0119zyku polskim, jedynie tyle, \u017ce jest bardzo trudny do nauczenia si\u0119. Odnajdywanie trudno\u015bci i wyja\u015bnienie ich jest bardzo interesuj\u0105ce. W ka\u017cdym j\u0119zyku te trudno\u015bci s\u0105 inne. Fascynuj\u0105ce jest obserwowanie, jak problemy w t\u0142umaczeniu pojawiaj\u0105 si\u0119 w miejscu, kt\u00f3rym trudno by mi je by\u0142o sobie wyobrazi\u0107. Sp\u0119dzi\u0142y\u015bmy z Agnieszk\u0105 niejedn\u0105 ciekaw\u0105 i mi\u0142\u0105 chwil\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W trakcie procesu musia\u0142a pani przekaza\u0107 swoje dokumenty i dyski. Okrucie\u0144stwo tego gestu mocno mnie poruszy\u0142o. Pokazuje to, jak wra\u017cliwe na zranienie jeste\u015bmy w kontek\u015bcie posiadania naszych danych. Ca\u0142a ta sytuacja mia\u0142a w sobie co\u015b mocno kafkowskiego. Mam na my\u015bli system, zarz\u0105dzaj\u0105cy najdrobniejszymi detalami naszej egzystencji. W jaki spos\u00f3b zmieni\u0142o to Pani my\u015blenie o pisaniu?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Tak, naprawd\u0119 mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to kafkowskie. Naj\u015bcie, przeszukiwanie mieszkania, to najostrzejsza metoda pa\u0144stwa wobec obywateli. I ja tu by\u0142am tego powodem. W rzeczywisto\u015bci stoi za tym, co innego, co\u015b, czego nie potrafi\u0119 zrozumie\u0107. Tak, mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce zmieni\u0142o to moje \u017cycie w spos\u00f3b trwa\u0142y. To do\u015bwiadczenie nag\u0142ego wtargni\u0119cia do moich szuflad, szaf i na moje twarde dyski odsun\u0119\u0142o mnie w pewnym sensie na sta\u0142e od cywilizacji. Mo\u017ce oni nadal czytaj\u0105 moje maile do przyjaci\u00f3\u0142 i przyjaci\u00f3\u0142ek, kto wie?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekskluzywny wywiad z Elfriede Jelinek wok\u00f3\u0142 jej najnowszej powie\u015bci Dane odosobowe \u2013 o naruszaniu prywatno\u015bci w erze cyfrowej i kapitale nie\u015bmia\u0142ym jak sarna. Elfriede Jelinek to austriacka laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 2004 roku. Jej w\u015bciekle inteligentne powie\u015bci i sztuki teatralne zyska\u0142y szerokie uznanie krytyki literackiej i czytelnik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wywo\u0142a\u0142y jednak&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":126644,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[3248,3273,4912,7906,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-126615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-ksiazki","tag-more","tag-more-ksiazkowe","tag-morekultura","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-26 11:49:37","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126615"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126615"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127037,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126615\/revisions\/127037"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126615"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=126615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}