{"id":128057,"date":"2024-11-24T08:17:00","date_gmt":"2024-11-24T07:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=128057"},"modified":"2024-11-20T00:18:06","modified_gmt":"2024-11-19T23:18:06","slug":"juan-cardenas-diabel-z-prowincji-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/juan-cardenas-diabel-z-prowincji-wywiad\/","title":{"rendered":"Juan Cardenas: Wsp\u00f3\u0142czesna rzeczywisto\u015b\u0107 przypomina spiral\u0119 [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 W powietrzu unosi si\u0119 pewna rozpacz, udr\u0119ka i ca\u0142kowity brak sensu, ale przypisuj\u0119 to faktowi, \u017ce kapitalizm umiera i nie wiemy, czy w ramach tej agonii wyginiemy jako gatunek, czy te\u017c uda nam si\u0119 przetrwa\u0107 \u2013 <\/em>m\u00f3wi kolumbijski pisarz Juan Cardenas, autor ksi\u0105\u017cki Diabe\u0142 z prowincji<\/em>. <\/h2>\n\n\n\n

Min\u0119\u0142o pi\u0119tna\u015bcie lat odk\u0105d biolog porzuci\u0142 Kolumbi\u0119. \u017bycie nie u\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 jednak tak, jak oczekiwa\u0142. Powraca wi\u0119c do matki i podejmuje prac\u0119 w lokalnej szkole z internatem. Juan Cardenas szybko rozp\u0119dza akcj\u0119. W naszym polu widzenia pojawia si\u0119 zamordowany brat, zapomniana pierwsza mi\u0142o\u015b\u0107 czy rozmaite tajemnicze propozycje. Ksi\u0105\u017cka przynios\u0142a autorowi nominacj\u0119 do National Book Award. Z nami porozmawia\u0142 o \u017cyciu w p\u00f3\u017anym kapitalizmie, wsp\u00f3\u0142czesnej moralno\u015bci i spiralach. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Sprawd\u017a te\u017c: Claudia Durastanti: nie lubi\u0119 u\u017cywa\u0107 \u0142atwych s\u0142\u00f3w [WYWIAD]<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jagoda Gawliczek: Diabe\u0142 z prowincji<\/em> \u0142\u0105czy w sobie tak wiele gatunk\u00f3w! Jak pracowa\u0142e\u015b nad r\u00f3wnowag\u0105 je\u015bli chodzi o ton tej opowie\u015bci? Sk\u0142ada si\u0119 z przecie\u017c ze skrawk\u00f3w krymina\u0142u, komedii, horroru i bajki!<\/h3>\n\n\n\n

Juan Cardenas: <\/strong>Prawda jest taka, \u017ce \u200b\u200bnie potrafi\u0119 postrzega\u0107 gatunk\u00f3w jako odr\u0119bnych, niezale\u017cnych od siebie organizm\u00f3w. Gatunki to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko szablony czy \u015brodki narracyjne. Dla mnie s\u0105 pozosta\u0142o\u015bciami struktur mitycznych, to znaczy pozosta\u0142o\u015bciami archaicznych form opisuj\u0105cymi zwi\u0105zek mi\u0119dzy energiami spo\u0142ecznymi a zjawiskami naturalnymi. W moich powie\u015bciach staram si\u0119 stworzy\u0107 g\u0142os, kt\u00f3ry pozwala mi doceni\u0107, w jaki spos\u00f3b te mroczne powi\u0105zania manifestuj\u0105 si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. To dlatego te transformacje z jednego gatunku do drugiego zachodz\u0105, jak s\u0105dz\u0119, w do\u015b\u0107 organiczny spos\u00f3b. Nie chodzi o to, \u017ce pr\u00f3buj\u0119 je \u0142\u0105czy\u0107 dla kaprysu albo z potrzeby eksperymentu. Ta ewidentna mieszanka gatunk\u00f3w jest wynikiem uwik\u0142ania mojego pisania w struktury mityczne, w kt\u00f3rych miesza si\u0119 to, co ludzkie, nieludzkie oraz nadludzkie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Juan
Juan Cardenas, „Diabe\u0142 z prowincji”, t\u0142. Katarzyna Okrasko, wyd. ArtRage, kup w Empiku<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Im g\u0142\u0119biej wchodzi\u0142am w lektur\u0119, tym bardziej jej struktura przypomina\u0142a mi spiral\u0119. Akcja \u2013\u00a0podobnie jak ca\u0142a nasza rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013\u00a0staje si\u0119 coraz bardziej intensywna i wymyka si\u0119 spod kontroli. <\/h3>\n\n\n\n

Prawda jest taka, \u017ce \u200b\u200bnie przysz\u0142o mi do g\u0142owy, by opisywa\u0107 t\u0119 powie\u015b\u0107 jako form\u0119 spirali. Jestem ci bardzo wdzi\u0119czny za wskazanie tej mo\u017cliwo\u015bci. W tym sensie zak\u0142adam, \u017ce uchwyci\u0142a\u015b mityczn\u0105 form\u0119, kt\u00f3rej nie\u015bwiadomie u\u017cy\u0142em. To si\u0119 dzieje, gdy pracujesz ze strukturami, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 nie\u015bwiadomie i niespodziewanie wyp\u0142ywaj\u0105 na powierzchni\u0119. Powiedziawszy to, my\u015bl\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna rzeczywisto\u015b\u0107 faktycznie przypomina spiral\u0119. Nie wiemy tylko, czy jeste\u015bmy w procesie przyspieszenia czy stopniowego parali\u017cu\u2026 Dla wielu rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki spirala jest form\u0105 opisuj\u0105c\u0105 czas kosmiczny. To te\u017c kszta\u0142t ci\u0105gu Fibonacciego. By\u0107 mo\u017ce nie jest przypadkiem, \u017ce Lenin wybra\u0142 spiral\u0119, by wyrazi\u0107 ide\u0119 negacji negacji, nie wspominaj\u0105c nawet o wie\u017cy Tatlina czy Spiralnej grobli <\/em>Roberta Smithsona, kt\u00f3ra jest symbolem wewn\u0119trznej rewolucji czas\u00f3w geologicznych i historycznych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Juan
Spiralna grobla<\/em>, Robert Smithson, fot. domena publiczna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wny bohater wraca do rodzinnego miasta i odkrywa pewne ukryte dot\u0105d prawdy. Wygl\u0105da na to, \u017ce musi wybra\u0107 mniejsze z\u0142o<\/em>. Czy uwa\u017casz, \u017ce mo\u017cemy dokonywa\u0107 dobrych wybor\u00f3w w p\u00f3\u017anym kapitalizmie?<\/h3>\n\n\n\n

Juan Cardenas: <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce kapitalizm stale zmusza nas do nieprzewidywalnych form dobrowolnego niewolnictwa. W sposobie, w jaki p\u00f3\u017any kapitalizm sprawia, \u017ce \u200b\u200bnasze formy podporz\u0105dkowania wygl\u0105daj\u0105 na wolne i samodzielne decyzje, z pewno\u015bci\u0105 jest co\u015b z filmu Anio\u0142 zag\u0142ady<\/em> Bu\u00f1uela. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby\u015bmy mogli m\u00f3wi\u0107 o tragedii, gdy odnosimy si\u0119 do obecnych form niewolnictwa, tylko raczej o sytuacji posttragicznej, w kt\u00f3rej tragedie wydarzy\u0142y si\u0119 ju\u017c by\u0107 mo\u017ce dekady lub stulecia temu, a zatem podmioty \u017cyj\u0105 swoim \u017cyciem i podejmuj\u0105 codzienne decyzje po\u015br\u00f3d tych katastrofalnych skutk\u00f3w. Imponuje mi nasza wrodzona zdolno\u015b\u0107 do oszukiwania samych siebie, aby ugi\u0105\u0107 si\u0119 pod w\u0142adz\u0105 (ideologi\u0105 kapita\u0142u), kt\u00f3ra zyskuje niemal religijny status.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W trakcie lektury odczuwa\u0142am rodzaj klaustrofobii, zw\u0142aszcza w scenie, gdy biolog upija si\u0119 na przyj\u0119ciu w haciendzie. Rozmowy o serialach telewizyjnych i ludziach serwuj\u0105cych jedzenie \u2013 wszystko to by\u0142o pe\u0142ne spo\u0142ecznych i politycznych podtekst\u00f3w. Co otwiera\u0142o to dla Ciebie jako pisarza? <\/h3>\n\n\n\n

Przypuszczam, \u017ce to ta sama klaustrofobia, kt\u00f3ra jest obecna w Aniele zag\u0142ady<\/em>. Klaustrofobia wynikaj\u0105ca ze \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce jeste\u015b uwi\u0119ziony w ludzkiej historii. Nie dziwi mnie, \u017ce wiele dzisiejszych fantazji spo\u0142ecznych zebranych we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze ma zwi\u0105zek z apokalips\u0105, \u015bwiatem bez obecno\u015bci cz\u0142owieka i z pragnieniem, aby \u015bwiat przyrody poch\u0142on\u0105\u0142 nas ponownie, dop\u00f3ki nie staniemy si\u0119 kompostem dla przysz\u0142ych pokole\u0144 istot \u017cywych. W powietrzu unosi si\u0119 pewna rozpacz, udr\u0119ka i ca\u0142kowity brak sensu, ale przypisuj\u0119 to faktowi, \u017ce kapitalizm umiera i nie wiemy, czy w ramach tej agonii wyginiemy jako gatunek, czy te\u017c uda nam si\u0119 przetrwa\u0107. Nie chodzi po prostu o to, \u017ce \u015bwiat si\u0119 ko\u0144czy, tylko o to, \u017ce kapitalistyczny etos religijny, na kt\u00f3rym ludzie zbudowali nasze poczucie rzeczywisto\u015bci, ulega erozji.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n