{"id":132454,"date":"2025-03-29T08:05:00","date_gmt":"2025-03-29T07:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=132454"},"modified":"2025-03-25T17:09:42","modified_gmt":"2025-03-25T16:09:42","slug":"olivia-laing-ogrod-poza-czasem-ksiazka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/olivia-laing-ogrod-poza-czasem-ksiazka\/","title":{"rendered":"Pami\u0119tajcie o ogrodach. Olivia Laing o swojej nowej ksi\u0105\u017cce"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 W k\u00f3\u0142ko s\u0142yszymy o ludziach, kt\u00f3rzy powoduj\u0105 szkody. A przecie\u017c mo\u017cna by\u0107 kreatywnym, by osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b dobrego. Spos\u00f3b, w jaki pr\u00f3buj\u0119 uprawia\u0107 ogr\u00f3d, naprawd\u0119 to uciele\u015bnia<\/em> \u2013 m\u00f3wi pisarka i eseistka Olivia Laing.<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce Ogr\u00f3d poza czasem<\/em>. W poszukiwaniu wsp\u00f3lnego raju<\/em> Olivia Laing przygl\u0105da si\u0119 zielonym za\u0142o\u017ceniom urbanistycznym i bada ich polityczne znaczenie. Opowiada nam o arkadiach i utopiach, ale te\u017c historii opresji i wyzysku. To idealna lektura na wiosn\u0119 \u2013 a\u017c prosi si\u0119, by zabra\u0107 j\u0105 do parku i tam niespiesznie j\u0105 zg\u0142\u0119bia\u0107. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jagoda Gawliczek: Piel\u0119gnowanie ogrodu cz\u0119sto jest bardzo osobistym projektem, ale w swojej ksi\u0105\u017cce eksplorujesz te\u017c jego polityczne aspekty. Mia\u0142a\u015b poczucie, \u017ce takie podej\u015bcie jest w jakim\u015b sensie konieczne? <\/h3>\n\n\n\n

Olivia Laing: <\/strong>Tak, absolutnie. \u017byjemy w czasach rozrastaj\u0105cego si\u0119 faszyzmu, wojen i dominacji sztucznej inteligencji. Obawiam si\u0119, \u017ce zmierzamy w stron\u0119 naprawd\u0119 mrocznej przysz\u0142o\u015bci. Nadszed\u0142 czas, aby spr\u00f3bowa\u0107 wyobrazi\u0107 sobie lepsze scenariusze i zacz\u0105\u0107 my\u015ble\u0107 o utopiach. Trzeba rozwa\u017cy\u0107, jak je budowa\u0107 w praktyce. Warto przeanalizowa\u0107, dlaczego zawiedli\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci i czemu ogr\u00f3d mo\u017ce pom\u00f3c w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ogr\u00f3d teoretycznie daje nam iluzj\u0119 kontroli nad przyrod\u0105, ale Twoja ksi\u0105\u017cka dekonstruuje takie my\u015blenie. <\/h3>\n\n\n\n

Pierwsza po\u0142owa ksi\u0105\u017cki pokazuje, jak toksyczne s\u0105 ideologie, kt\u00f3re dotycz\u0105 kontroli, eksploatacji i wykluczenia. Chodzi o zabieranie ziemi ludziom i tworzenie tych iluzji pi\u0119kna i naturalno\u015bci, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci nie s\u0105 ani pi\u0119kne, ani naturalne. W drugiej po\u0142owie ksi\u0105\u017cki badam alternatyw\u0119, czyli wszystkie te buntownicze idee na temat tworzenia ogrod\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Olivia
Olivia Laing, Ogr\u00f3d poza czasem<\/em>, t\u0142. Dominika Cie\u015bla Szyma\u0144ska, Wydawnictwo Czarne, kup w Empiku<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dla wielu os\u00f3b czas pandemii by\u0142 momentem, w kt\u00f3rym doceni\u0142y ogrody. Szybko sta\u0142o si\u0119 te\u017c jasne, jak niewiele os\u00f3b ma dost\u0119p do tego przywileju. <\/h3>\n\n\n\n

Olivia Laing: <\/strong>To zabawne, poniewa\u017c mija ju\u017c pi\u0105ta rocznica pierwszego lockdownu w Anglii, a moje cia\u0142o nadal pami\u0119ta ten czas. Pami\u0119tam moment, gdy zobaczy\u0142am kwitn\u0105c\u0105 wi\u015bni\u0119 i ulg\u0119, jaka temu towarzyszy\u0142a. To by\u0142 moment, w kt\u00f3rym nagle zostali\u015bmy uwi\u0119zieni wewn\u0105trz naszych dom\u00f3w. Dla mnie ogr\u00f3d by\u0142 miejscem schronienia, ale automatycznie dostrzeg\u0142am te\u017c, jak bardzo jest upolityczniony. Dok\u0142adnie tak, jak m\u00f3wisz \u2013 sta\u0142o si\u0119 dla mnie oczywiste, jak wiele os\u00f3b nie posiada ani nie ma dost\u0119pu do w\u0142asnych ogrod\u00f3w. Nie by\u0142o te\u017c wst\u0119pu do park\u00f3w i innych publicznych teren\u00f3w zielonych, gdy\u017c te zosta\u0142y zamkni\u0119te. To jeszcze mocniej mnie zradykalizowa\u0142o. Poczu\u0142am, jak wa\u017cne jest, by\u015bmy mieli wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144 ogrodow\u0105. Chcia\u0142abym, \u017ceby nie by\u0142 to luksus tylko dla wybranych. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

My\u015blisz, \u017ce mo\u017cliwe jest takie proste cieszenie si\u0119 ogrodem, gdy wiemy, jak bardzo jest uwik\u0142any w polityk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n

Wierz\u0119, \u017ce mo\u017cesz cieszy\u0107 si\u0119 aspektem ogrodu, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na tera\u017aniejszo\u015bci. Ro\u015bliny kwitn\u0105 teraz. Wydarzaj\u0105 si\u0119 w chwili obecnej. Zawsze mo\u017cna czerpa\u0107 z tego przyjemno\u015b\u0107. To troch\u0119 jak z odwiedzaniem muzeum, kt\u00f3re powsta\u0142o przez wyzysk i niewolnictwo. Istotne jest zrozumienie \u017ar\u00f3de\u0142 takiej spu\u015bcizny. Z mojej perspektywy wa\u017cne jest, aby wykorzysta\u0107 ogrody \u2013 jako przestrzenie pi\u0119kna \u2013 tak\u017ce do my\u015blenia o historii, a w konsekwencji o przysz\u0142o\u015bci, jakiej chcemy. Jak zmieni\u0107 \u015bwiat? Nie chodzi wi\u0119c o ich zamykanie czy zakazywanie. Chodzi o to, aby m\u00f3c zastanowi\u0107 si\u0119, czy chcesz powtarza\u0107 histori\u0119, czy raczej wymy\u015bli\u0107 j\u0105 na nowo. Sam ten proces r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 przyjemny. Chc\u0119, aby czytelnik cieszy\u0142 si\u0119 my\u015bleniem i czu\u0142 si\u0119 zainspirowany do refleksji. To proces tw\u00f3rczy, w kt\u00f3ry wszyscy mo\u017cemy si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Z tego, co czyta\u0142am w ksi\u0105\u017cce, zdarza Ci si\u0119 te\u017c otwiera\u0107 w\u0142asny ogr\u00f3d dla publiczno\u015bci? <\/h3>\n\n\n\n

To dla mnie co\u015b bardzo wa\u017cnego, chocia\u017c absolutnie nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby to by\u0142o rozwi\u0105zanie w\u0142a\u015bciwego problemu. Potrzebujemy ogromnych ilo\u015bci publicznych ogrod\u00f3w w naszych miastach. To kluczowe i dla ludzi, i dla ca\u0142ego \u015brodowiska. Je\u015bli chodzi o m\u00f3j ogr\u00f3d \u2013 otwarcie ogrodu by\u0142o bardzo przyjemnym do\u015bwiadczeniem, zw\u0142aszcza za pierwszym razem. W\u00f3wczas mieli\u015bmy ko\u0144c\u00f3wk\u0119 pandemii i wiele os\u00f3b po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 ponownie w przestrzeni spo\u0142ecznej. Spotykali s\u0105siad\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142 albo nawi\u0105zywali nowe relacje.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ale tak jak m\u00f3wisz, nie pomie\u015bcisz ich wszystkich na sta\u0142e w swoim ogrodzie. Dlatego te publiczne przestrzenie s\u0105 tak wa\u017cne. <\/h3>\n\n\n\n

Pojedyncza akcja nie mo\u017ce by\u0107 odpowiedzi\u0105 na problemy, z kt\u00f3rymi si\u0119 mierzymy w szerszej skali. Potrzebujemy reformy grunt\u00f3w. Musimy pomy\u015ble\u0107 o tym, jak funkcjonuj\u0105 parki publiczne i ogrody botaniczne. Nie chodzi tylko o to, aby ludzie mogli cieszy\u0107 si\u0119 \u0142adnymi zielonymi miejscami. My\u015bl\u0119, \u017ce ogr\u00f3d jest r\u00f3wnie\u017c naprawd\u0119 wa\u017cnym narz\u0119dziem w walce ze zmian\u0105 klimatu i rosn\u0105c\u0105 temperatur\u0105 w miastach. Ogrody \u2013 nawet bardziej ni\u017c drzewa \u2013 s\u0105 centrami bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. To miejsca korzystne dla naszego zdrowia psychicznego i fizycznego. Widz\u0119 je jako czynnik nap\u0119dzaj\u0105cy zmiany spo\u0142eczne i zmiany \u015brodowiskowe.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Masz poczucie, \u017ce w Wielkiej Brytanii trwa teraz bardziej pog\u0142\u0119biona rozmowa na ten temat?<\/h3>\n\n\n\n

Zdecydowanie! I to nie tylko w Wielkiej Brytanii. My\u015bl\u0119, \u017ce dzieje si\u0119 tak na ca\u0142ym \u015bwiecie. Mam poczucie, \u017ce w ostatniej dekadzie nast\u0105pi\u0142o odej\u015bcie od my\u015blenia o ogrodach jako przestrzeniach czysto estetycznych, kt\u00f3rych jedynym celem jest pi\u0119kno. Obecnie ludzie s\u0105 o wiele bardziej zainteresowani ogrodnictwem w celach ekologicznych, a tak\u017ce my\u015bleniem o tym, jak stworzy\u0107 przestrzenie, kt\u00f3rymi mo\u017ce dzieli\u0107 si\u0119 wiele os\u00f3b \u2013 w opozycji do prywatnych ogrod\u00f3w superbogaczy. Wiesz, wszyscy stoimy w obliczu tego samego kryzysu. Wszyscy stoimy w obliczu zmiany klimatu. Ogrodnicy zacz\u0119li zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce ich zaanga\u017cowanie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 antidotum, co prowadzi do kolejnych innowacji.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Alana Portero: \u201cNiedobry zwyczaj\u201d, grecki epos i znikanie w ksi\u0105\u017ckach<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Obawiasz si\u0119, \u017ce kryzys klimatyczny wp\u0142ynie na tw\u00f3j w\u0142asny ogr\u00f3d? W ksi\u0105\u017cce pojawia si\u0119 sugestia, \u017ce nie wszystkie ro\u015bliny przetrwaj\u0105 te zmiany. <\/h3>\n\n\n\n

Olivia Laing: <\/strong>To si\u0119 dzieje ju\u017c teraz. Kilka lat temu mieli\u015bmy tu straszn\u0105 pow\u00f3d\u017a. Wiele ro\u015blin w\u00f3wczas umar\u0142o. Na tym etapie jest dla mnie jasne, \u017ce to, co ros\u0142o tu w latach 60., niekoniecznie ma szans\u0119 na przetrwanie. Nie ma powod\u00f3w, by pr\u00f3bowa\u0107 odtworzy\u0107 stale kwitn\u0105cy ogr\u00f3d. Istotne jest te\u017c, aby pozwoli\u0107 ro\u015blinom obumiera\u0107 i pozostawia\u0107 je w ogrodzie na zim\u0119. Odk\u0105d tu jestem, drastycznie zmieni\u0142am podej\u015bcie do ogrodnictwa. To dla mnie ekscytuj\u0105ce. W\u0142a\u015bnie wr\u00f3ci\u0142am z ogrodu, gdzie dwie \u017caby uprawia\u0142y seks w stawie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W swojej ksi\u0105\u017cce badasz r\u00f3\u017cne historyczne za\u0142o\u017cenia i wpisujesz je w kontekst czas\u00f3w, w kt\u00f3rych powstawa\u0142y. Jakiego rodzaju archiwum b\u0119dzie tw\u00f3j w\u0142asny ogr\u00f3d? <\/h3>\n\n\n\n

To bardzo ciekawe pytanie. Dla mnie najwa\u017cniejsze w ogrodnictwie jest to, \u017ce mo\u017ce by\u0107 pozytywn\u0105 si\u0142\u0105. Wiesz, w k\u00f3\u0142ko s\u0142yszymy o ludziach, kt\u00f3rzy powoduj\u0105 szkody. A przecie\u017c mo\u017cna by\u0107 kreatywnym, by osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b dobrego. Spos\u00f3b, w jaki pr\u00f3buj\u0119 uprawia\u0107 ogr\u00f3d, naprawd\u0119 to uciele\u015bnia. Pr\u00f3buj\u0119 stale pozostawa\u0107 w bliskiej relacji z natur\u0105. Chodzi o to, by sta\u0107 si\u0119 jej cz\u0119\u015bci\u0105, a nie tylko j\u0105 zdominowa\u0107. To ekscytuj\u0105cy taniec.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

To te\u017c taniec mi\u0119dzy piel\u0119gnowaniem dziko\u015bci<\/em> przyrody a pr\u00f3b\u0105 na\u0142o\u017cenia na ni\u0105 pewnego rodzaju architektury. Jak pracowa\u0142a\u015b z napi\u0119ciem mi\u0119dzy tymi elementami? <\/h3>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze jest s\u0142uchanie i uwa\u017cno\u015b\u0107. Trzeba by\u0107 \u015bwiadom\u0105 procesu porz\u0105dkowania dla samego porz\u0105dkowania i pr\u00f3bowa\u0107 powstrzymywa\u0107 lub chocia\u017c ogranicza\u0107 t\u0119 tendencj\u0119. Jestem artystk\u0105 i pisark\u0105. Ca\u0142y czas tworz\u0119 estetyczne formy i to podej\u015bcie przenika do \u015bwiata zewn\u0119trznego. To dla mnie absolutnie fascynuj\u0105ce, poniewa\u017c kiedy pisz\u0119, nie ma si\u0142y, kt\u00f3ra by mi si\u0119 opiera\u0142a. Nie przyjdzie burza, kt\u00f3ra wejdzie do mojego pliku i zmieni uk\u0142ad s\u0142\u00f3w. Natomiast kiedy wychodz\u0119 na zewn\u0105trz, mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 katastrofa. Ka\u017cdego dnia dzieje si\u0119 co\u015b innego. To sprawia, \u017ce \u200b\u200bimprowizujesz. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

A czy Twoje pisanie zmieni\u0142o si\u0119 odk\u0105d sta\u0142a\u015b si\u0119 pe\u0142noprawn\u0105 ogrodniczk\u0105?<\/h3>\n\n\n\n

W pewnym sensie tak, zw\u0142aszcza przez to oddanie kontroli i improwizacj\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce sta\u0142am si\u0119 troch\u0119 bardziej swobodna i uwa\u017cna. Miewam momenty, gdy czuj\u0119, \u017ce nie mam nic do napisania, a my\u015blenie odbywa si\u0119 jakby pod spodem. To subtelna, ale dostrzegalna zmiana. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy to znaczy, \u017ce pisanie mo\u017ce przypomina\u0107 piel\u0119gnowanie ogrodu? <\/h3>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciwie to tak, zw\u0142aszcza na etapie redakcji. Sekator co\u015b wycina i wklejasz tam co\u015b innego \u2013 to przesadzanie. Nie jestem malark\u0105 ani tancerk\u0105, wi\u0119c nie wiem, czy tam jest podobnie, ale zwi\u0105zek mi\u0119dzy pisaniem a ogrodnictwem jest niesamowicie intymny i bliski.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do w\u0142a\u015bciwego ogrodu. Marzy Ci si\u0119 jaka\u015b ro\u015blina? <\/h3>\n\n\n\n

Zawsze pr\u00f3buj\u0119 zdoby\u0107 jakie\u015b nowe ro\u015bliny. Albo inaczej. Zawsze jestem zafascynowana jak\u0105\u015b ro\u015blin\u0105 i chcia\u0142abym zacz\u0105\u0107 j\u0105 uprawia\u0107, ale to, co jest dla mnie najwa\u017cniejsze, jest dalekie od kupowania i wk\u0142adania w ziemi\u0119 bez refleksji. Szukam ekologicznej nisza, czyli miejsca, w kt\u00f3rym ta ro\u015blina b\u0119dzie naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwa. Ten proces jest bardzo satysfakcjonuj\u0105cy. Kiedy to dzia\u0142a, o m\u00f3j Bo\u017ce, widz\u0119, \u017ce dana ro\u015blina jest szcz\u0119\u015bliwa, rozrasta si\u0119 i naprawd\u0119 chce tam \u017cy\u0107. Moim zadaniem jest to rozgry\u017a\u0107. To jest znowu rodzaj wsp\u00f3\u0142pracy z ogrodem!<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Podobnie postrzegam Tw\u00f3j esej. Jest tam wiele r\u00f3\u017cnych my\u015bli i refleksji, ale ka\u017cda zdaje si\u0119 mie\u0107 przemy\u015blane miejsce, w kt\u00f3rym mog\u0142aby rozkwitn\u0105\u0107. To nie zbieranina element\u00f3w, ale subtelnie spleciona ca\u0142o\u015b\u0107. <\/h3>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119. Zale\u017ca\u0142o mi, by spos\u00f3b, w kt\u00f3ry pisz\u0119, oddawa\u0142 moje zainteresowanie z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 \u015bwiata. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

A nad czym pracujesz teraz je\u015bli chodzi o pisanie? <\/h3>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142am prac\u0119 nad powie\u015bci\u0105 The Silver Book, <\/em>kt\u00f3ra opowiada o realizacji filmu Pasoliniego. Jestem bardzo dumna z tej ksi\u0105\u017cki. Zostanie wydana w listopadzie w Anglii, Stanach i W\u0142oszech. Mam nadziej\u0119, \u017ce uka\u017ce si\u0119 tak\u017ce w Polsce! <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Te\u017c mam tak\u0105 nadziej\u0119 \u2013 oby ponownie dosta\u0142a pi\u0119kn\u0105 polsk\u0105 ok\u0142adk\u0119. <\/h3>\n\n\n\n

Och tak! Jestem bardzo wdzi\u0119czna projektantowi ok\u0142adki [Kamil Rekosz<\/a> \u2013 przyp. red.]. Moim zdaniem jest totalnym geniuszem! Spojrzeli\u015bmy na polskie wydanie Republiki cia\u0142 <\/em>i pomy\u015bleli\u015bmy: to jest co\u015b, czego potrzebujemy do Ogrodu poza czasem! <\/em>Pozwoli\u0142 nam jej u\u017cy\u0107 i teraz w r\u00f3\u017cnych wersjach jest opublikowana na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Olivia
od lewej: oryginalna ok\u0142adka Kamila Rekosza do Republiki cia\u0142<\/em> i dwa angloj\u0119zyczne wydania Ogrodu<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Ostatnie pytanie. Gdyby jaka\u015b ro\u015blina na \u015bwiecie mia\u0142a nosi\u0107 twoje imi\u0119, to jaki powinien to by\u0107 gatunek?<\/h3>\n\n\n\n

Olivia Laing: <\/strong>To bardzo powa\u017cna sprawa. Zawsze skupiam si\u0119 na tym, co dzieje si\u0119 w danym momencie i zapominam o tym, co zdarzy si\u0119 p\u00f3\u017aniej. Zatem: uwielbiam zawilce i lilie. Je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by nazwa\u0107 ro\u015blin\u0119 moim imieniem, to jedna z tych dw\u00f3ch sprawi\u0142aby mi najwi\u0119cej przyjemno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pozostaje mi trzyma\u0107 kciuki, \u017ceby to si\u0119 kiedy\u015b wydarzy\u0142o.<\/h3>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2013 W k\u00f3\u0142ko s\u0142yszymy o ludziach, kt\u00f3rzy powoduj\u0105 szkody. A przecie\u017c mo\u017cna by\u0107 kreatywnym, by osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b dobrego. Spos\u00f3b, w jaki pr\u00f3buj\u0119 uprawia\u0107 ogr\u00f3d, naprawd\u0119 to uciele\u015bnia \u2013 m\u00f3wi pisarka i eseistka Olivia Laing. W ksi\u0105\u017cce Ogr\u00f3d poza czasem. W poszukiwaniu wsp\u00f3lnego raju Olivia Laing przygl\u0105da si\u0119 zielonym za\u0142o\u017ceniom urbanistycznym i bada ich polityczne znaczenie.…<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":132466,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[3248,4912,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-132454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-ksiazki","tag-more-ksiazkowe","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-20 13:08:49","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132454"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132454"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132487,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132454\/revisions\/132487"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132454"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=132454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}