{"id":132584,"date":"2025-03-30T08:13:00","date_gmt":"2025-03-30T06:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=132584"},"modified":"2025-03-28T16:22:29","modified_gmt":"2025-03-28T15:22:29","slug":"sarah-kofman-podwojne-wiazanie-nowy-teatr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/sarah-kofman-podwojne-wiazanie-nowy-teatr\/","title":{"rendered":"Kim by\u0142a Sarah Kofman? Katarzyna Kalwat przypomina o niezwyk\u0142ej francuskiej filozofce"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W Nowym Teatrze trwaj\u0105 pr\u00f3by do spektaklu <em>Kofman. Podw\u00f3jne wi\u0105zanie <\/em>w re\u017cyserii Katarzyny Kalwat. Tw\u00f3rcy scenariusza, Janusz Marga\u0144ski i Monika Muska\u0142a, przybli\u017caj\u0105 nam niezwyk\u0142\u0105 posta\u0107 francuskiej filozofki i eseistki, przyjaci\u00f3\u0142ki Derridy i wyja\u015bniaj\u0105, czym by\u0142o obecne w tytule <em>podw\u00f3jne wi\u0105zanie<\/em>. <\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>Kofman (&#8230;) wiedzia\u0142a, \u017ce nie ma jednej, obiektywnej wersji przesz\u0142o\u015bci, \u017ce pami\u0119\u0107 nieustannie kreuje, wypacza, przeinacza, wspomnienia nie s\u0105 racjonalne, tylko powracaj\u0105 kompulsywnie \u2013 wa\u017cne jest, kto opowiada i dlaczego<\/em> <em>\u2013<\/em> m\u00f3wi\u0105 Janusz Marga\u0144ski i Monika Muska\u0142a. <\/p>\n\n\n\n<p>Jak czytamy w materia\u0142ach promocyjnych spektaklu, <em>Kofman napisa\u0142a wiele ksi\u0105\u017cek i&nbsp;niezliczone artyku\u0142y, ale dopiero pod koniec \u017cycia odwa\u017cy\u0142a si\u0119 opowiedzie\u0107 o&nbsp;sobie. O&nbsp;swoim dzieci\u0144stwie, rozpi\u0119tym mi\u0119dzy dwiema ulicami i&nbsp;dwiema matkami: biologiczn\u0105, \u017cydowskiego pochodzenia, oraz przybran\u0105, Francuzk\u0105, u&nbsp;kt\u00f3rej ukrywa\u0142a si\u0119 podczas wojny.<\/em> (&#8230;) <em>Ju\u017c jako doros\u0142a filozofka, opisa\u0142a swoje do\u015bwiadczenia z&nbsp;dystansem, jaki zdoby\u0142a wobec przesz\u0142o\u015bci. Sztuczna, wytworzona na lata to\u017csamo\u015b\u0107 nie tylko pozwoli\u0142a jej przetrwa\u0107 wojn\u0119 i&nbsp;unikn\u0105\u0107 \u015bmierci, ale tak\u017ce umo\u017cliwi\u0142a refleksj\u0119 nad tym, co najg\u0142\u0119biej tkwi\u0142o w&nbsp;jej w\u0142asnym \u201eja\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kofman. Podw\u00f3jne wi\u0105zanie<\/em> to koprodukcja pomi\u0119dzy Nowym Teatrem i Festiwalem Nowe Epifanie\/Centrum My\u015bli Jana Paw\u0142a II. Premiera odb\u0119dzie si\u0119 10 kwietnia podczas 16. edycji Festiwalu Nowe Epifanie. Na scenie zobaczymy m.in. Ew\u0119 Da\u0142kowsk\u0105, Ma\u0142gorzat\u0119 Hajewsk\u0105-Krzysztofik, Maj\u0119 Ostaszewsk\u0105 oraz Jacka Poniedzia\u0142ka. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center has-background\" style=\"background-color:#feff05\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/miedzynarodowy-dzien-teatru-2025-na-co-isc\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ob\u00f3z surferski, powr\u00f3t do Sienkiewicza i ch\u0142opi\u0119ce emocje. Wiosna rozpie\u015bci fan\u00f3w teatru<\/a><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:0px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jagoda Gawliczek: Sarah Kofman by\u0142a jak palimpsest \u2013 jej \u017cycie by\u0142o wielowarstwowe, wielog\u0142osowe. Jak\u0105 form\u0119 dramaturgiczn\u0105 wybrali\u015bcie, by o nim opowiedzie\u0107?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Janusz Marga\u0144ski:<\/strong> Nie wiem, czy termin palimpsest jest tu stosowny w odniesieniu do \u017cycia, skoro \u2013 tak\u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnym rozumieniu, kt\u00f3re zawdzi\u0119czamy G\u00e9rardowi Genette\u2019owi \u2013 dotyczy tekstu i relacji intertekstualnych. Ale na prawach metafory jest w tym wypadku jak najbardziej stosowny, zwa\u017cywszy na to, \u017ce sama Sarah Kofman mawia\u0142a <em>moja biografia to bibliografia<\/em> i \u017ce \u2013 w \u015blad za Derrid\u0105, Nancym i Deleuzem \u2013 eksplorowa\u0142a transpozycje cia\u0142a na tekst i tekstu na cia\u0142o \u2013 od inskrypcji nagrobnych po teksty cia\u0142a. O ile jej \u017cycie by\u0142o wielog\u0142osowe, to pisarstwo ju\u017c nie. Bardzo wyra\u017anie, mo\u017ce nawet uparcie trzyma\u0142a si\u0119 jednego stylu (g\u0142osu) \u2013 z wyj\u0105tkiem kilku tekst\u00f3w osobistych, do czego mo\u017ce jeszcze powr\u00f3c\u0119. Natomiast tak, to wszystko w sumie przes\u0105dzi\u0142o o koncepcji tekstu i przedstawienia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Monika Muska\u0142a:<\/strong> Jej wielog\u0142osowo\u015b\u0107 bra\u0142a si\u0119 cho\u0107by z wieloj\u0119zyczno\u015bci. Sarah Kofman pochodzi\u0142a z rodziny \u017cydowskich emigrant\u00f3w, jej rodzice wyemigrowali z Polski \u2013 z miejscowo\u015bci Sobienie-Jeziory niedaleko Warszawy. W domu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 w jidysz z polskimi nalecia\u0142o\u015bciami. Ojciec Sary, Berek Kofman, by\u0142 rabinem w ma\u0142ej synagodze w Pary\u017cu. W domu rodzina modli\u0142a si\u0119 po hebrajsku, \u015bpiewa\u0142a hebrajskie pie\u015bni. Sarah chodzi\u0142a do francuskich szk\u00f3\u0142, czyta\u0142a francuskie ksi\u0105\u017cki. Swoje w\u0142asne teksty z pogranicza filozofii, sztuki, psychoanalizy pisa\u0142a w klarownym j\u0119zyku. Dopiero w ostatnich latach \u017cycia zdecydowa\u0142a si\u0119 si\u0119gn\u0105\u0107 do traumy zwi\u0105zanej z Holocaustem. Opisa\u0142a \u015bmier\u0107 ojca w Auschwitz w ksi\u0105\u017cce <em>Zd\u0142awione s\u0142owa<\/em>, tematyzuj\u0105c przy tym w\u0142a\u015bnie niemo\u017cno\u015b\u0107 znalezienia j\u0119zyka, nieprzystawalno\u015b\u0107 j\u0119zyka do koszmaru Zag\u0142ady.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-1024x683.jpg\" alt=\"Sarah Kofman\" class=\"wp-image-132597\" style=\"width:670px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-300x200.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-768x512.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-370x247.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-800x533.jpg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-20x13.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-740x493.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha1074-EDIT-72x48.jpg 72w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Re\u017cyserka Katarzyna Kalwat i cz\u0119\u015b\u0107 obsady, fot. Bartek Warzecha<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Pisarstwo Kofman to nieustanny dialog z cudzymi tekstami \u2013 czy w spektaklu <em>Kofman. Podw\u00f3jne wi\u0105zanie<\/em> pojawiaj\u0105 si\u0119 tego typu nawi\u0105zania?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JM: <\/strong>Tych nawi\u0105za\u0144 jest bardzo du\u017co. Wymaga\u0142y one uwa\u017cnych poszukiwa\u0144 w filozoficznej i literackiej klasyce \u2013 od Arystotelesa po Derrid\u0119 i Nancy\u2019ego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: <\/strong>Janusz jest t\u0142umaczem francuskich filozof\u00f3w, m.in. Derridy, Deleuze`a, Lacoue-Labarthe`a, Riceura&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>JM:&nbsp; <\/strong>Nie s\u0105 one jednak ozdobnikami, nie chodzi\u0142o w ko\u0144cu o erudycyjny popis. Tym bardziej nie chodzi\u0142o o stawianie czy ilustrowanie tez filozoficznych. Po do\u015bwiadczeniach absurdyst\u00f3w dyskurs czysto filozoficzny mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107 w teatrze chyba tylko na prawach stylizacji, najpewniej parodii. Owe nawi\u0105zania to gesty filozofki, kt\u00f3ra poprzez cudze teksty dociera\u0142a do siebie i siebie w nich odczytuj\u0105c, zarazem zmienia\u0142a dla innych percepcj\u0119 tekst\u00f3w klasycznych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: <\/strong>Pisz\u0105c o innych filozofach, Kofman poszukiwa\u0142a tego, co pod powierzchni\u0105 racjonalnych konstrukcji. Pokazywa\u0142a, \u017ce logos \u2013 czy to Kanta, czy Rousseau \u2013 podszyty by\u0142 pragnieniami i pop\u0119dami. Stara\u0142a si\u0119 dotrze\u0107 do tego co skrywane, przemilczane. W jej w\u0142asnej autobiografii <em>Rue Ordener, rue Labat<\/em> najciekawsze s\u0105 w\u0142a\u015bnie przemilczenia \u2013 domy\u015blamy si\u0119, \u017ce w spos\u00f3b zaplanowany podprowadzane przez autork\u0119, kt\u00f3ra nami\u0119tnie \u015bledzi\u0142a je u innych. Te zawieszenia g\u0142osu m\u00f3wi\u0105 najwi\u0119cej, s\u0105 najciekawsze.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"717\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Kofman_Nowy-Teatr_plakat-Kuki-Iwanski_LOGOTYPY-NIEPELNE-717x1024.jpg\" alt=\"Sarah Kofman\" class=\"wp-image-132600\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Kofman_Nowy-Teatr_plakat-Kuki-Iwanski_LOGOTYPY-NIEPELNE-717x1024.jpg 717w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Kofman_Nowy-Teatr_plakat-Kuki-Iwanski_LOGOTYPY-NIEPELNE-210x300.jpg 210w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Kofman_Nowy-Teatr_plakat-Kuki-Iwanski_LOGOTYPY-NIEPELNE-370x529.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Kofman_Nowy-Teatr_plakat-Kuki-Iwanski_LOGOTYPY-NIEPELNE-20x29.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Kofman_Nowy-Teatr_plakat-Kuki-Iwanski_LOGOTYPY-NIEPELNE-34x48.jpg 34w\" sizes=\"(max-width: 717px) 100vw, 717px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">J\u0119zyk \u2013 pe\u0142en p\u0119kni\u0119\u0107 i niedopowiedze\u0144 \u2013 wydawa\u0142 mi si\u0119 obsesj\u0105 Kofman. Czy w waszej sztuce r\u00f3wnie\u017c jest on nieprzejrzysty, zdekonstruowany, czy raczej budujecie klasyczn\u0105 narracj\u0119, pozwalaj\u0105c\u0105 widzowi \u201ezrozumie\u0107\u201d t\u0119 autork\u0119?<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JM: <\/strong>Kofman bardzo \u015bwiadomie pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 j\u0119zykiem. Dba\u0142a o jego prostot\u0119 i klarowno\u015b\u0107, pisa\u0142a \u2013 powiedzmy \u2013 klasycznie. To kwestia formacji i by\u0107 mo\u017ce d\u0105\u017cenia do perfekcji, do\u015b\u0107 cz\u0119stego u jednostek asymiluj\u0105cych si\u0119 w nowej kulturze. I w takim w\u0142a\u015bnie stylu, respektuj\u0105cym&nbsp; klasyczn\u0105 francusk\u0105 clart\u00e9 pisa\u0142a swoje ksi\u0105\u017cki. Jest jednak kilka tekst\u00f3w, b\u0119d\u0105cych zapisami sn\u00f3w \u2013 pe\u0142nych p\u0119kni\u0119\u0107, niedopowiedze\u0144, zagadek, tekst\u00f3w wr\u0119cz dzikich czy \u2013 powiedzmy- barbarzy\u0144skich, zwa\u017cywszy na antyczne konotacje tego okre\u015blenia. W tych tekstach dochodz\u0105 do g\u0142osu l\u0119ki Sary, jej obsesje, s\u0142owem \u2013 jej cia\u0142o. I t\u0119 kolizj\u0119 klasycznej prostoty i dziko\u015bci eksploruje nasz spektakl. Tote\u017c w p\u0142aszczy\u017anie j\u0119zykowej najbardziej interesuj\u0105 nas&nbsp; wynikaj\u0105ce st\u0105d p\u0119kni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: <\/strong>Dla postaci Kofman i jej monolog\u00f3w szukali\u015bmy poetyckiego skr\u00f3tu, metafory, destylatu, wychodz\u0105c w\u0142a\u015bnie od cia\u0142a. W samym spektaklu uciekamy od realizmu. Kofman jako freudystka wiedzia\u0142a, \u017ce nie ma jednej, obiektywnej wersji przesz\u0142o\u015bci, \u017ce pami\u0119\u0107 nieustannie kreuje, wypacza, przeinacza, wspomnienia nie s\u0105 racjonalne, tylko powracaj\u0105 kompulsywnie \u2013 wa\u017cne jest, kto opowiada i dlaczego. I w\u0142a\u015bnie ten moment tworzenia narracji o w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci chcieli\u015bmy uchwyci\u0107. Sarah Kofman w naszym spektaklu znajduje si\u0119 na czym\u015b w rodzaju placu budowy swoich wspomnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jak w spektaklu wybrzmiewa w\u0105tek skomplikowanej relacji z matk\u0105, z matkami, ich utrata, d\u0142ugie zmaganie si\u0119 z t\u0105 strat\u0105? Na co k\u0142adziecie akcenty?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JM: <\/strong>Ta relacja to o\u015b dramaturgiczna naszego spektaklu, kt\u00f3ry w pewnym rejestrze jest opowie\u015bci\u0105 o dojrzewaniu i wychowaniu. Pochodzenie i wyznanie obu matek &#8211; \u017cydowskie, francuskie-katolickie &#8211;&nbsp; ma tu mniejsze znaczenie. O wiele wa\u017cniejsza jest tu \u2013 z jednej strony &#8211; historia tresury, jak\u0105 jest wychowanie (bardzo to nietzschea\u0144skie i zarazem freudowskie), kt\u00f3ra bole\u015bnie rani, ale pozwala wej\u015b\u0107 w uformowany \u015bwiat i zapewnia bezpiecze\u0144stwo, a z drugiej strony kie\u0142kuj\u0105ca indywidualno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wyrywa si\u0119 do \u015bwiata, daje si\u0119 mu uwie\u015b\u0107, a zarazem, staj\u0105c si\u0119 sob\u0105, rani i osieroca rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: <\/strong>U Kofman najciekawsze jest nie to, co wyeksponowane, a to, co wspomniane mi\u0119dzy wierszami. W swojej autobiografii, faktycznie wyeksponowa\u0142a toksyczn\u0105 relacj\u0119 z w\u0142asna matk\u0105 i \u201epodw\u00f3jne wi\u0105zanie\u201d wynikaj\u0105ce z rozdarcia pomi\u0119dzy sprzecznymi nakazami dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych matek, z kt\u00f3rymi by\u0142a zamkni\u0119ta podczas ukrywania si\u0119 w czasie wojny. Niewykluczone jednak, \u017ce najbardziej formatuj\u0105ca dla Sary by\u0142a \u015bmier\u0107 ojca w Auschwitz. Sarah wspomina, \u017ce zosta\u0142o jej po nim tylko pi\u00f3ro \u2013 le\u017cy na biurku i ka\u017ce jej pisa\u0107 kolejne ksi\u0105\u017cki. To misja, kt\u00f3r\u0105 wype\u0142nia\u0142a ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Sarah Kofman pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo 15 pa\u017adziernika 1994 roku, czyli w rocznic\u0119 urodzin Nietzschego. Jak podchodzicie do jej decyzji w ramach spektaklu?&nbsp;Czy jest dla Was pewnego rodzaju kluczem, punktem wyj\u015bcia?<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JM: <\/strong>Nietzche by\u0142 stale obecny w tw\u00f3rczo\u015bci Sary Kofman, podobnie jak Freud \u2013 im obu po\u015bwi\u0119ci\u0142a wiele tekst\u00f3w. I p\u0142yn\u0105ce st\u0105d intuicje s\u0105 obecne w naszym tek\u015bcie. Trudno jednak m\u00f3wi\u0107 o dok\u0142adnych transpozycjach. Sztuka \u2013 mimo wzajemnych powinowactw inspiracji \u2013 to jednak nie filozofia. Niemniej zbie\u017cno\u015b\u0107 dat jest bardzo wymowna. Trudno jednak uznawa\u0107 j\u0105 za klucz. To raczej jeden z motyw\u00f3w w rozwa\u017caniach o samob\u00f3jstwie Sary, kt\u00f3re \u2013 owszem \u2013 jest punktem wyj\u015bcia i doj\u015bcia naszej opowie\u015bci. Sarah na pewno wiedzia\u0142a, \u017ce swoim gestem wpisze si\u0119 w si\u0119gaj\u0105c\u0105 staro\u017cytno\u015bci refleksj\u0119 o samob\u00f3jstwie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: <\/strong>Stara\u0142a si\u0119 odczyta\u0107 sw\u00f3j los, to j\u0105 zajmowa\u0142o w ostatnich latach \u017cycia, \u2013 podobnie jak wcze\u015bniej odczytywa\u0142a los Nietzschego w jego autobiografii <em>Ecce Homo<\/em>, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119ci\u0142a dwie ksi\u0105\u017cki. Czu\u0142a si\u0119 dzieckiem Nietzschego, tak to zreszt\u0105 nawet sformu\u0142owa\u0142a. W jej samob\u00f3jczej \u015bmierci widz\u0119 ostatni akt autokreacji, kt\u00f3ra by\u0142a dla niej bardzo wa\u017cna. Kofman ca\u0142e \u017cycie stwarza\u0142a siebie \u2013 chcia\u0142a by\u0107 sob\u0105 wbrew formatowaniu, kt\u00f3remu nieustannie by\u0142a z r\u00f3\u017cnych stron poddawana. Dla mnie jej gest \u2013 cho\u0107 tragiczny \u2013 jest w jakim\u015b sensie zwyci\u0119ski. Zapanowa\u0142a nad swoim \u017cyciem poprzez t\u0119 \u015bmier\u0107, dopisa\u0142a w\u0142asne zako\u0144czenie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha-1-683x1024.jpg\" alt=\"Sarah Kofman\" class=\"wp-image-132598\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha-1-683x1024.jpg 683w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha-1-200x300.jpg 200w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha-1-370x555.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha-1-20x30.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/KOFMAN_INTERNET_fot_Bartek_Warzecha-1-32x48.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Od lewej: Janusz Marga\u0144ski, Monika Muska\u0142a, Katarzyna Kalwat i odpowiedzialny za scenografi\u0119 Zbigniew Libera, fot. Bartek Warzecha<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Trauma Holocaustu i rozdarcie to\u017csamo\u015bciowe \u2013 to nie tylko temat prac Kofman, ale i rdze\u0144 jej \u017cycia. Jak j\u0119zykiem teatru opowiada\u0107 o traumie?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JM: <\/strong>Coraz trudniej odpowiedzie\u0107 na to pytanie, zwa\u017cywszy na to, \u017ce czas mija i pami\u0119\u0107 o Holocau\u015bcie si\u0119 zaciera, a sam temat przechodzi do rejestr\u00f3w kultury popularnej, gdzie coraz bardziej si\u0119 banalizuje. Re\u017cyserzy \u2013 teatralni i filmowi \u2013 wci\u0105\u017c uwa\u017caj\u0105, \u017ce temat ten u\u015bwietni ich karier\u0119. Z drugiej strony obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce nast\u0105pi\u0142 przesyt i zmiana perspektywy politycznej, a sk\u0142adaj\u0105c uk\u0142on jednym, nieuchronnie odwracaj\u0105 si\u0119 do innych ty\u0142em. Podobnie, je\u017celi chodzi o problematyk\u0119 to\u017csamo\u015bciow\u0105: jest uciele\u015bnieniem wszelkich mo\u017cliwych sprzeczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MM: <\/strong>Poprzez nasz\u0105 opowie\u015b\u0107 chcieli\u015bmy poruszy\u0107 temat og\u00f3lniejszy \u2013 temat pami\u0119ci, pami\u0119tania. Sarah Kofman pod koniec \u017cycia postanowi\u0142a skonfrontowa\u0107 si\u0119 z prze\u017cyciami z czasu wojny, ze \u015bmierci\u0105 ojca w Auschwitz, ukrywaniem si\u0119, l\u0119kami, koszmarami dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re prze\u015bladowa\u0142y j\u0105 jako doros\u0142\u0105 osob\u0119. Zanurzy\u0142a si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci i nie by\u0142a w stanie powr\u00f3ci\u0107 do siebie, nie by\u0142a w stanie czyta\u0107, pisa\u0107, co by\u0142o form\u0105 jej dialogu ze \u015bwiatem, wpad\u0142a w depresj\u0119 i nie potrafi\u0142a ju\u017c z niej wyj\u015b\u0107. Nied\u0142ugo po opublikowaniu autobiografii pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Gdyby Sarah Kofman \u017cy\u0142a dzi\u015b, jakie wsp\u00f3\u0142czesne debaty filozoficzne mog\u0142yby j\u0105 poch\u0142on\u0105\u0107? Feministyczne spory o podmiotowo\u015b\u0107? Kwestie postprawdy i fake news\u00f3w?<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JM: <\/strong>Pewnie dystansowa\u0142aby si\u0119 od feministek, tak jak robi\u0142a przez ca\u0142e \u017cycie, cho\u0107 &#8211; paradoksalnie &#8211; zarazem podziela\u0142a wiele ich pogl\u0105d\u00f3w. A \u017ce niemi\u0142a jej by\u0142a wszelka narzucona to\u017csamo\u015b\u0107, to pewnie i w filozofii szuka\u0142aby stanowiska odr\u0119bnego i bardziej j\u0105 interesowa\u0142oby to, co filozofia zapisuje na swych marginesach. Poj\u0119cie <em>postprawdy<\/em> pewnie by wy\u015bmia\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Nowym Teatrze trwaj\u0105 pr\u00f3by do spektaklu Kofman. Podw\u00f3jne wi\u0105zanie w re\u017cyserii Katarzyny Kalwat. Tw\u00f3rcy scenariusza, Janusz Marga\u0144ski i Monika Muska\u0142a, przybli\u017caj\u0105 nam niezwyk\u0142\u0105 posta\u0107 francuskiej filozofki i eseistki, przyjaci\u00f3\u0142ki Derridy i wyja\u015bniaj\u0105, czym by\u0142o obecne w tytule podw\u00f3jne wi\u0105zanie. \u2013 Kofman (&#8230;) wiedzia\u0142a, \u017ce nie ma jednej, obiektywnej wersji przesz\u0142o\u015bci, \u017ce pami\u0119\u0107 nieustannie kreuje,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":132586,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[346,1426,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-132584","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-nowy-teatr","tag-teatr","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-18 17:04:08","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132584"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132584"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132650,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132584\/revisions\/132650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132584"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=132584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}