{"id":134680,"date":"2025-06-07T09:43:00","date_gmt":"2025-06-07T07:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=134680"},"modified":"2025-06-04T17:44:40","modified_gmt":"2025-06-04T15:44:40","slug":"dlaczego-umieramy-ksiazka-venki-ramakrishnan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/dlaczego-umieramy-ksiazka-venki-ramakrishnan\/","title":{"rendered":"Dlaczego umieramy? Noblista o d\u0105\u017ceniu do nie\u015bmiertelno\u015bci [FRAGMENT KSI\u0104\u017bKI]"},"content":{"rendered":"\n

Co nauka m\u00f3wi nam o starzeniu si\u0119 i d\u0105\u017ceniu do nie\u015bmiertelno\u015bci? W swojej ksi\u0105\u017cce Dlaczego umieramy <\/em>Venki Ramakrishnan bada r\u00f3\u017cne stanowiska i podej\u015bcia.<\/h2>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce ju\u017c od zarania dziej\u00f3w staramy si\u0119 oswoi\u0107 nasz strach przed \u015bmierci\u0105. Uciekamy do religii, wierze\u0144, przes\u0105d\u00f3w. Wszystkie one maj\u0105 odsun\u0105\u0107 od nas nieprzyjemn\u0105 wizj\u0119, \u017ce kiedy\u015b po\u017cegnamy si\u0119 kolejno z m\u0142odo\u015bci\u0105, sprawno\u015bci\u0105 i \u017cyciem. W tym samym czasie naukowcy pracuj\u0105 nad rozwi\u0105zaniami, kt\u00f3rem maj\u0105 op\u00f3\u017ani\u0107 ten proces. Ingeruj\u0105 w nasze kom\u00f3rki i geny, by oszuka\u0107 choroby i mijaj\u0105cy czas. Nadal jednak \u017cadne rozwi\u0105zanie nie pomaga uciec przed nieub\u0142aganym. Venki Ramakrishnan<\/strong> w ksi\u0105\u017cce Dlaczego umieramy<\/em><\/strong> przygl\u0105da si\u0119 naszym staraniom i temu, jak wp\u0142ywaj\u0105 na indywidualne postrzeganie w\u0142asnej \u015bmiertelno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Przeczytajcie fragment, kt\u00f3ry przedrukowujemy dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa PWN. \u015ar\u00f3dtytu\u0142y ze wzgl\u0119d\u00f3w edytorskich uzupe\u0142ni\u0142a redakcja.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Dlaczego<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pami\u0119tniki wampir\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Zanim zako\u0144czymy ten rozdzia\u0142, przyjrzyjmy si\u0119 jeszcze krwi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas nie my\u015bli o krwi jako o narz\u0105dzie \u2013 tak jak o w\u0105trobie, nerkach, sercu i m\u00f3zgu. A by\u0107 mo\u017ce powinni\u015bmy tak w\u0142a\u015bnie j\u0105 postrzega\u0107. Kr\u0105\u017cenie krwi jest pod wieloma wzgl\u0119dami jednym z najwa\u017cniejszych system\u00f3w w organizmie. Dostarcza do narz\u0105d\u00f3w niezb\u0119dne sk\u0142adniki od\u017cywcze, mi\u0119dzy innymi tlen i glukoz\u0119, a tak\u017ce usuwa z nich produkty przemiany materii. Umo\u017cliwia reakcj\u0119 na hormony, wspomaga gojenie poprzez two rzenie struktur w miejscu uraz\u00f3w i zwalcza infekcje za pomoc\u0105 kom\u00f3rek odporno\u015bciowych, kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105 w naszym krwiobiegu. Je\u015bli mamy star\u0105, wadliw\u0105 krew \u2013 klonaln\u0105 lub nie \u2013 mamy problem.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Lody z mleka matki wracaj\u0105 do sprzeda\u017cy. \u201eS\u0105 s\u0142odkie, orzechowe i lekko s\u0142one\u201d<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Idea wiecznego \u017cycia dzi\u0119ki piciu m\u0142odej krwi przewija si\u0119 od dawna. Pami\u0119tam, \u017ce by\u0142em przera\u017cony, gdy w wieku dziesi\u0119ciu lat po raz pierwszy zobaczy\u0142em film o Drakuli. Ale czy \u2013 je\u015bli pomin\u0105\u0107 transylwa\u0144skie mity i powie\u015bci gotyckie \u2013 mo\u017cliwe jest zast\u0105pienie starej krwi m\u0142od\u0105?<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie pr\u00f3buje uzyska\u0107 si\u0119 poprzez parabioz\u0119 \u2013 chirurgiczne zespolenie uk\u0142ad\u00f3w kr\u0105\u017cenia dw\u00f3ch zwierz\u0105t. Najwcze\u015bniejsze eksperymenty si\u0119gaj\u0105 epoki XIX-wiecznego francuskiego biologa Paula Berta, kt\u00f3ry interesowa\u0142 si\u0119 raczej transplantacj\u0105 tkanek ni\u017c starzeniem. Nie tylko po\u0142\u0105czy\u0142 on ze sob\u0105 dwa szczury, ale \u2013 co zadziwiaj\u0105ce \u2013 podobno zespoli\u0142 szczura z kotem i z powodzeniem utrzymywa\u0142 ten stan przez kilka miesi\u0119cy. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dlaczego umieramy. <\/em>Mi\u0119dzypokoleniowa wymiana<\/h2>\n\n\n\n

Dzielenie si\u0119 krwi\u0105 mi\u0119dzy dwoma r\u00f3\u017cnymi osobnikami, nie m\u00f3wi\u0105c o r\u00f3\u017cnych gatunkach, mo\u017ce by\u0107 problematyczne nie tylko ze wzgl\u0119du na ryzyko, \u017ce uk\u0142ad odporno\u015bciowy jednego lub obu zwierz\u0105t odrzuci przetoczon\u0105 krew z powodu jej niezgodno\u015bci (dlatego krew dawcy i biorcy musi by\u0107 dopasowana pod wzgl\u0119dem grupy), ale tak\u017ce ze wzgl\u0119d\u00f3w psychologicznych. Clive McCay z Uniwersytetu Cornella w Ithace w stanie Nowy Jork powiedzia\u0142: Je\u015bli dwa szczury nie s\u0105 do siebie przystosowane, jeden b\u0119dzie gryz\u0142 drugiego w g\u0142ow\u0119, a\u017c go zagryzie<\/em>. Obecnie stosuje si\u0119 ch\u00f3w wsobny i dobiera zwierz\u0119ta w pary zgodne genetycznie, aby unikn\u0105\u0107 konflikt\u00f3w biochemicznych, a nast\u0119pnie s\u0105 one socjalizowane przez kilka tygodni przed zespoleniem.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze eksperymenty z zastosowaniem parabiozy dotyczy\u0142y takich kwestii, jak rola krwi w zaburzeniach metabolicznych, w tym oty\u0142o\u015bci. Naukowcy, na przyk\u0142ad McCay, przygl\u0105dali si\u0119 wp\u0142ywowi parabiozy na starzenie si\u0119 ju\u017c w latach 50. ubieg\u0142ego wieku. Jego zesp\u00f3\u0142 odkry\u0142, \u017ce gdy starsze szczury by\u0142y po\u0142\u0105czone z m\u0142odymi przez oko\u0142o rok, ich ko\u015bci upodobni\u0142y si\u0119 pod wzgl\u0119dem masy i g\u0119sto\u015bci do ko\u015bci m\u0142odych przedstawicieli tego gatunku. Inne badania wykaza\u0142y, \u017ce starsze osobniki z par stary\u2013m\u0142ody \u017cy\u0142y od czterech do pi\u0119ciu miesi\u0119cy d\u0142u\u017cej ni\u017c normalnie, co przy dwuletnim okresie \u017cycia stanowi znacz\u0105ce wyd\u0142u\u017cenie cyklu \u017cyciowego. Z jakiego\u015b powodu bada\u0144 tych zaniechano latach 70.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n