{"id":135350,"date":"2025-07-05T08:30:00","date_gmt":"2025-07-05T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=135350"},"modified":"2025-07-04T15:56:49","modified_gmt":"2025-07-04T13:56:49","slug":"co-robi-zdjecie-wydawnictwo-czarne-fragment-ksiazki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/co-robi-zdjecie-wydawnictwo-czarne-fragment-ksiazki\/","title":{"rendered":"\u201eCo robi zdj\u0119cie?\u201d, czyli niezwyk\u0142a publikacja dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w fotografii [FRAGMENT KSI\u0104\u017bKI]"},"content":{"rendered":"\n

Cho\u0107 zwi\u0105zana z wystaw\u0105 w Muzeum Fotografii w Krakowie pod t\u0105 sam\u0105 nazw\u0105, ksi\u0105\u017cka Co robi zdj\u0119cie? <\/em>nie jest jej katalogiem. Znajdziemy tu eseje, artyku\u0142y i opowiadania inspirowane tym wyj\u0105tkowym medium. W gronie autor\u00f3w i autorek znale\u017ali si\u0119 m. in. Filip Springer, Zofia Krawiec, Jacek Dehnel czy Maciej Marcisz. Ka\u017cde z nich u\u017cy\u0142o autorskiej perspektywy, by prze\u015bledzi\u0107 wachlarz r\u00f3l pe\u0142nionych przez fotografi\u0119 w ci\u0105gu jej niemal dwustuletniej historii.\u00a0<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Zach\u0119camy do lektury fragmentu tekstu Granice technologii i kryzys fotografii<\/em> \u0141ukasza Zaremby<\/strong>. To wnikliwe i erudycyjne rozwa\u017canie o tym, jak cyfryzacja i usieciowienie zmieni\u0142y sens, funkcje i granice fotografii. Autor dowodzi, \u017ce ju\u017c dawno przesta\u0142a by\u0107 wy\u0142\u0105cznie technik\u0105 rejestrowania \u015bwiata. Sta\u0142a si\u0119 za to elementem z\u0142o\u017conego, globalnego systemu komunikacji, w kt\u00f3rym zdj\u0119cia funkcjonuj\u0105 jako dane podporz\u0105dkowane logice korporacyjnych platform i algorytm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u015ar\u00f3dtytu\u0142y pochodz\u0105 od redakcji.\u00a0Ksi\u0105\u017cka Co robi zdj\u0119cie?<\/em> jest efektem wsp\u00f3\u0142pracy Wydawnictwa Czarne i Muzeum Fotografii w Krakowie. Dzi\u0119kujemy oficynie za mo\u017cliwo\u015b\u0107 przedruku. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ameryka\u0144ski hip-hop: oto ci, kt\u00f3rzy uwieczniaj\u0105 go na zdj\u0119ciach<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Co robi zdj\u0119cie?<\/em>: Kryzys fotografii<\/h2>\n\n\n\n

Czy to w og\u00f3le mo\u017cliwe, \u017ce fotografia jest w kryzysie? Albo \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do epoki postfotograficznej? Niezale\u017cnie od tego, jak dok\u0142adnie sformu\u0142ujemy to pytanie, zabrzmi ono albo absurdalnie, albo banalnie.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u2014 absurdu \u2014 wynika st\u0105d, \u017ce fotografia jest wsz\u0119dzie. Zapewne nigdy nie by\u0142o jej wi\u0119cej. Nigdy tak wiele os\u00f3b nie robi\u0142o tak wielu zdj\u0119\u0107 w tak r\u00f3\u017cnych miejscach i tak licznymi urz\u0105dzeniami.<\/p>\n\n\n\n

Teoretyk kultury wizualnej Nicholas Mirzoeff pisa\u0142 ju\u017c dekad\u0119 temu: Ju\u017c w 1930 roku robiono na \u015bwiecie oko\u0142o miliarda fotografii rocznie. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej liczba ta wynosi\u0142a 25 miliard\u00f3w rocznie i wci\u0105\u017c by\u0142y to fotografie na kliszy. W 2012 roku wykonywali\u015bmy ju\u017c osza\u0142amiaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 380 miliard\u00f3w zdj\u0119\u0107 rocznie, niemal wszystkie technik\u0105 cyfrow\u0105. W 2014 roku wykonano bilion zdj\u0119\u0107. W 2011 roku istnia\u0142o oko\u0142o 3,5 biliona fotografii, a globalne archiwum fotograficzne powi\u0119kszy\u0142o si\u0119 jeszcze o jakie\u015b 25% w 2014 roku<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Co
Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki Co robi zdj\u0119cie?<\/em>, kup w Empiku<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Ujrzana w ten spos\u00f3b fotografia nie tylko si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a, ale zdaje si\u0119 by\u0107 wsz\u0119dzie, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 realizacji mo\u017cliwo\u015bci proponowanych przez technologi\u0119: szybkiej i \u0142atwej produkcji, retuszu, sk\u0142adowania i rozsiewania zdj\u0119\u0107. Owszem, trudno by\u0107 mo\u017ce stwierdzi\u0107, gdzie ko\u0144czy si\u0119 dzi\u015b fotografia, a zaczynaj\u0105 inne formu\u0142y obrazowe jak kola\u017c lub film. Mo\u017ce zreszt\u0105 powinni\u015bmy my\u015ble\u0107 o nowych kategoriach obrazu. Wiele urz\u0105dze\u0144 rejestruje dzi\u015b zdj\u0119cia dynamiczne, kilkusekundowe; formu\u0142y takie jak gif o\u017cywiaj\u0105 zdj\u0119cie i zap\u0119tlaj\u0105; a tzw. AI generuje nowe obrazy w oparciu o baz\u0119 tych istniej\u0105cych, cho\u0107 nikt przecie\u017c nie nazywa tej operacji kola\u017cem. A jednak nie wydaje si\u0119, by rozmycie granic zbioru tego, co uwa\u017camy za fotografi\u0119, os\u0142abia\u0142o w jakiejkolwiek mierze znaczenie fotografii, nawet w jej statycznej i codziennej formule.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Teorie postfotografii<\/h2>\n\n\n\n

Druga mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozumienia twierdzenia o kryzysie i zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 ko\u0144cu fotografii spowodowanym jej technologi\u0105 to mo\u017cliwo\u015b\u0107 granicz\u0105ca z bana\u0142em. Wi\u0105\u017ce si\u0119 ze wzgl\u0119dnie ustalonym ju\u017c znaczeniem przypisywanym poj\u0119ciu \u201epostfotografia\u201d. Wychodz\u0105c od technicznej zmiany \u2014 przej\u015bcia na obraz cyfrowy \u2014 teorie postfotografii buduj\u0105 jej definicj\u0119 na r\u00f3\u017cnicy wobec fotografii tradycyjnej, analogowej, i w\u0142a\u015bciwych jej praktyk. Wiele z nich podkre\u015bla wi\u0119c zasadnicze przesuni\u0119cie w cz\u0119stotliwo\u015bci wyst\u0119powania w mo\u017cliwych rolach relacji fotograficznej: fotograf, fotografowany, ogl\u0105daj\u0105cy fotografi\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Najp\u00f3\u017aniej upowszechniona, historycznie zwi\u0105zana z rozwojem technik szybkiej i taniej fotografii (od ko\u0144ca XIX wieku), rola fotografa mo\u017ce dzi\u015b okaza\u0107 si\u0119 pozycj\u0105 dominuj\u0105c\u0105. To t\u0119 pozycj\u0119 w relacji ogl\u0105da\u0107\u2014podlega\u0107\u2014wykonywa\u0107 wiele z nas zajmuje najcz\u0119\u015bciej. Przecie\u017c za pomoc\u0105 smartfon\u00f3w wykonuje si\u0119 dzi\u015b wi\u0119cej zdj\u0119\u0107, ni\u017c si\u0119 ogl\u0105da, a liczba zrobionych w ten spos\u00f3b fotografii przewy\u017csza liczb\u0119 tych, na kt\u00f3rych wyst\u0119puje si\u0119 w roli osoby fotografowanej. (Czy nie do\u015bcign\u0119\u0142y nas w roli wdzi\u0119cznego obiektu atrakcyjnie wygl\u0105daj\u0105ce posi\u0142ki i efektowne widoki? A mo\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych zdj\u0119\u0107 to listy zakup\u00f3w, notatki z \u017cycia, fotografie ksi\u0105\u017cek i screeny ze sklep\u00f3w internetowych? Przejrzyj w\u0142asn\u0105 \u201erolk\u0119\u201d). Teorie postfotografii widz\u0105 zatem w niej narz\u0119dzie aktywno\u015bci, wzi\u0119cia sprawy fotografii w swoje r\u0119ce. Po raz pierwszy fotografia jest powszechnie wykonywana, a nie tylko powszechnie ogl\u0105dana. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Co
Anna Musia\u0142owna: Betonowa-pustynia<\/em>, mat. promocyjne wystawy Co robi zdj\u0119cie?, Muzeum Fotografii w Krakowie<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Po raz pierwszy, dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bciom \u015brodowiska cyfrowego autorki i autorzy mog\u0105 aktywnie przetwarza\u0107 wykonywane zdj\u0119cie i samodzielnie je upublicznia\u0107 potencjalnie niezliczonym widzom. P\u00f3\u017aniej ju\u017c \u015bcie\u017cki rozwa\u017ca\u0144 o zwrocie postfotograficznym si\u0119 rozchodz\u0105. Z jednej strony na dobrze znane z historii fotografii rozwa\u017cania o prawdzie w fotografii, z drugiej ku analizie umo\u017cliwionych przez technologi\u0119 codziennych praktyk nowej fotografii (co robimy z fotografiami?). Szybko rozpoznaje si\u0119 te\u017c, \u017ce narz\u0119dzia i kryteria estetyki i krytyki sztuki nie przystaj\u0105 do oceny przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci dzisiejszej fotografii, kt\u00f3rej podstawow\u0105 funkcj\u0105 sta\u0142a si\u0119, najog\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c, funkcja spo\u0142eczna.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wyzwalaj\u0105ca si\u0142a wytwarzania wizerunku<\/h2>\n\n\n\n

Teoretyk fotografii spo\u0142ecznej lub spo\u0142eczno\u015bciowej, Nathan Jurgenson, pisa\u0142: Fotografi\u0119 spo\u0142eczno\u015bciow\u0105 (social photo) rozumiem nie tyle jako stadium w rozwoju fotografii albo jako awans amatorskich zdj\u0119\u0107 b\u0142yskawicznych w hierarchii, ile jako przemian\u0119 o wi\u0119kszym zasi\u0119gu \u2014 dotycz\u0105c\u0105 wyra\u017cania siebie, pami\u0119ci oraz tego, co spo\u0142eczne<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Taka fotografia stanowi element znacznie wi\u0119kszego \u015brodowiska komunikacyjnego, zbudowanego z niewidzialnych sieci, podr\u0119cznych urz\u0105dze\u0144, ukrytych serwer\u00f3w i energii nap\u0119dzaj\u0105cej dzia\u0142anie \u015bwiata cyfrowego. Nie dzia\u0142a te\u017c \u2014 a przecie\u017c zadajemy pytanie o wsp\u00f3\u0142czesne granice technologii fotograficznej \u2014 bez naszych cia\u0142 (pocz\u0105wszy od palc\u00f3w), ich uwa\u017cno\u015bci i emocji. Jej istot\u0105 jest kr\u0105\u017cenie (versus fiksacja na jednym wyj\u0105tkowym obiekcie) i codzienno\u015b\u0107 (versus wyj\u0105tkowo\u015b\u0107). Cytowany Nathan Jurgenson powie, \u017ce dzisiejsza fotografia przypomina raczej wizualn\u0105 rozmow\u0119. \u017badne zdj\u0119cie nie jest \u201etym\u201d zdj\u0119ciem, a znaczenia zyskuje jedynie w ci\u0105gach nieprzerwanych wymian tekst\u00f3w, d\u017awi\u0119k\u00f3w i obraz\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Trudno zdecydowa\u0107, czy wnioski te wydaj\u0105 si\u0119 dzi\u015b banalne (kogo dzi\u015b dziwi, \u017ce j\u0119zyk historii sztuki nie przystaje do wi\u0119kszo\u015bci obraz\u00f3w?!), poniewa\u017c z dystansu widzimy lepiej. A mo\u017ce teorie postfotografii (czy fotografii spo\u0142eczno\u015bciowej) \u2014 wieszcz\u0105c rewolucj\u0119 \u2014 skazane by\u0142y na pewien rodzaj og\u00f3lno\u015bci stawianych tez. Z pewno\u015bci\u0105 uczyni\u0142o to wiele dobrego dla obrony wsp\u00f3\u0142czesnych u\u017cytkowniczek fotografii spo\u0142eczno\u015bciowej, w tym pokolenia wychowuj\u0105cego si\u0119 w epoce fotografii cyfrowej, przed przedstawicielami grup dzier\u017c\u0105cych w\u0142adz\u0119 symboliczn\u0105 (niem\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani z prasy i telewizji). Ci ostatni przecie\u017c ch\u0119tnie oskar\u017caj\u0105 tych pierwszych (m\u0142odzie\u017c i kobiety) o nadmiar produkcji wizualnej, egoizm, ekshibicjonizm, narcyzm czy ucieczk\u0119 od prawdziwego \u017cycia. W odpowiedzi podkre\u015bla si\u0119 wyzwalaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0119 wytwarzania w\u0142asnego wizerunku przez grupy wcze\u015bniej tej mo\u017cliwo\u015bci pozbawione, a tak\u017ce znaczenie wykorzystania cyfrowego j\u0119zyka i form wizualnych do samodzielnego wyja\u015bniania i rozumienia \u015bwiata. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

\u015arodowisko, w kt\u00f3rym funkcjonuje fotografia<\/h2>\n\n\n\n

Hito Steyerl powie wr\u0119cz, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat jest efektem postprodukcji obraz\u00f3w, a zatem praca z nimi i w nich powinna by\u0107 rozumiana jako dzia\u0142anie w\/na samym \u015bwiecie, przekszta\u0142canie go. Jednak debata o znaczeniu wytwarzania w\u0142asnego wizerunku w fotografii usieciowionej \u2014 w Polsce wyj\u0105tkowo ciekawa, skupiona wok\u00f3\u0142 zagadnienia selfie-feminizmu \u2014 koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na spo\u0142ecznym wymiarze w\u0142adzy. W niewielkim za\u015b stopniu dotyczy technologii, zw\u0142aszcza w szerokim sensie tego poj\u0119cia: \u015brodowiska, w kt\u00f3rym fotografia istnieje.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem, je\u015bli zdanie o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 \u015bmierci fotografii ma nabra\u0107 sensu, musimy uwzgl\u0119dni\u0107 z\u0142o\u017cone \u015brodowisko, w jakim fotografie funkcjonuj\u0105. W\u00f3wczas okaza\u0107 si\u0119 mo\u017ce, \u017ce niezale\u017cnie od r\u00f3\u017cnic w tre\u015bci zdj\u0119\u0107, intencji os\u00f3b je tworz\u0105cych, zamierze\u0144 fotografowanych i umieszczaj\u0105cych je w sieci (przekazuj\u0105cych, lajkuj\u0105cych, komentuj\u0105cych, zg\u0142aszaj\u0105cych jako naruszenia…), wszystkie one mog\u0105 mie\u0107 ze sob\u0105 wi\u0119cej wsp\u00f3lnego, ni\u017c zdaje si\u0119 na pierwszy rzut oka.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Co
Wn\u0119trze ksi\u0105\u017cki Co robi zdj\u0119cie?<\/em> \/ fot. mat. promocyjne MuFo<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Krytykuj\u0105c optymistyczne (\u201estandardowe\u201d, \u201eliberalne\u201d) wersje historii pocz\u0105tk\u00f3w samego medium fotografii jako si\u0142y emancypacyjnej, Allan Sekula podkre\u015bla\u0142, \u017ce nowoczesna w\u0142adza nieuchronnie zwraca si\u0119 ku nowym technologiom w celu sprawniejszego realizowania, wzmacniania, a z czasem przeformu\u0142owania swojej misji sprawowania kontroli nad obywatelami. Podwa\u017caj\u0105c przekonanie o demokratyzacyjnej roli odegranej przez upowszechnianie si\u0119 portretu w wersji fotograficznej, Sekula proponuje postawi\u0107 w miejscu w\u0142a\u015bciwej, reprezentatywnej fotografii portret z kartoteki policyjnej. Nowoczesny portret fotograficzny wskazuje w jego interpretacji nie tyle sprzeczno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142istnienia dw\u00f3ch przeciwnych funkcji (podwa\u017cania zastanego porz\u0105dku spo\u0142ecznego i jego utwierdzania), ile ostatecznie zwyci\u0119stwo funkcji nadzorczej: hierarchie spo\u0142eczne zagro\u017cone emancypuj\u0105c\u0105 rol\u0105 portretu umacniaj\u0105 si\u0119 innymi sposobami, a jego represyjne u\u017cycia, wymierzone w s\u0142abszych, upowszechni\u0105 si\u0119 i rozwin\u0105 wraz z systemem policyjnych kartotek i archiw\u00f3w. Liberalne opowie\u015bci o demokratyzuj\u0105cej roli fotografii w praktyce utrudniaj\u0105 dostrze\u017cenie wcielenia jej w wi\u0119ksz\u0105 i pot\u0119\u017cniejsz\u0105 technologi\u0119 w\u0142adzy \u2014 zarz\u0105dzania du\u017cymi populacjami, gwarantuj\u0105cego podtrzymanie porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n

Co zatem jest dzi\u015b takim kompleksem element\u00f3w odpowiedzialnym za \u015bmier\u0107 fotografii, a zbyt \u0142atwo pomijanym w dyskusjach o politycznej roli wsp\u00f3\u0142czesnej fotografii?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Co robi zdj\u0119cie?<\/em>: Fotografia jako content<\/h3>\n\n\n\n

Najpro\u015bciej rzecz ujmuj\u0105c, fotografia spo\u0142eczno\u015bciowa jest dzi\u015b jedn\u0105 z dominuj\u0105cych form \u201etre\u015bci\u201d, kt\u00f3rymi wymieniamy si\u0119 w sieci. Zanim zatem zastanowimy si\u0119 nad tym, czy dane zdj\u0119cie w okre\u015blonym kontek\u015bcie ma wymiar post\u0119powy, wolno\u015bciowy, wyra\u017ca czy podwa\u017ca stereotypy itd., ka\u017cde wrzucone do sieci zdj\u0119cie b\u0119dzie tam przede wszystkim \u201etre\u015bci\u0105\u201d. B\u0119dzie \u201econtentem\u201d, produkowanym przez u\u017cytkowniczki i u\u017cytkownik\u00f3w sieci, wyzyskiwanym na potrzeby sieciowych korporacji, kt\u00f3re same tre\u015bci nie produkuj\u0105, lecz czerpi\u0105 zyski z naszej produkcji i aktywno\u015bci. Do pewnego stopnia sens i wymowa zdj\u0119cia staj\u0105 si\u0119 drugorz\u0119dne \u2014 wa\u017cne, by budzi\u0142y dyskusje i wywo\u0142ywa\u0142y reakcje. Korporacje za\u015b i ich modele biznesowe nie s\u0105 zewn\u0119trzne wobec dzisiejszej usieciowionej fotografii \u2014 raczej stanowi\u0105 elementy jej infrastruktury i technologii, \u015brodowisko i warunek funkcjonowania wsp\u00f3\u0142czesnej fotografii.<\/p>\n\n\n\n

Nie chodzi zatem tak\u017ce o prost\u0105 krytyk\u0119 komercjalizacji fotografii \u2014 o pot\u0119pienie jej udzia\u0142u w bezpo\u015bredniej sprzeda\u017cy towar\u00f3w, promocji wzorc\u00f3w i m\u00f3d nap\u0119dzaj\u0105cych t\u0119 sprzeda\u017c, czy nawet bardziej abstrakcyjne utowarowienie wizerunku i kszta\u0142towanie relacji spo\u0142ecznych na wz\u00f3r ekonomiczny. Chodzi o model technologiczno-ekonomiczny, w kt\u00f3rym uczestniczy wsp\u00f3\u0142czesna fotografia, ale z kt\u00f3rego rzadko zdaje sobie spraw\u0119. Model ten polega na poddawaniu ekstrakcji wszelkich tre\u015bci produkowanych przez u\u017cytkownik\u00f3w \u2014 klikni\u0119\u0107 prowadz\u0105cych do wypowiedzi i klikni\u0119\u0107 za\u015bwiadczaj\u0105cych o reakcjach, a nawet prostych przesuni\u0119\u0107 palca z g\u00f3ry w d\u00f3\u0142 lub horyzontalnie. Klikni\u0119\u0107, w oparciu o kt\u00f3re system poznaje nas, ale te\u017c tworzy wi\u0119ksze wzory zachowa\u0144 w celu przewidywania, podpowiadania albo wr\u0119cz planowania nam przysz\u0142o\u015bci. O wszystkim tym napisano rzecz jasna ca\u0142e biblioteczne p\u00f3\u0142ki pod takimi has\u0142ami jak \u201ekapitalizm inwigilacji\u201d czy \u201easymetria informacyjna\u201d. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bardziej interesuje mnie k\u0142amstwo.<\/em> Rozmowa z Vincenzo Latronico o jego powie\u015bci „Do perfekcji” [WYWIAD]<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

A jednak fotografia mog\u0142a d\u0142ugo \u0142udzi\u0107 si\u0119, \u017ce umyka przynajmniej cz\u0119\u015bci tych proces\u00f3w \u2014 cho\u0107by jako rzekomo trudniejsza ni\u017c tekst do maszynowego odczytania i prze\u0142o\u017cenia na wi\u0105zki danych. W roli tre\u015bci do wielorakiej obr\u00f3bki zobaczy\u0142a si\u0119 ostatnio, cho\u0107 nie po raz pierwszy, w kontek\u015bcie AI, ale przecie\u017c by\u0142a t\u0105 tre\u015bci\u0105-po\u017cywk\u0105 dla algorytm\u00f3w od dawna. Nawet przyk\u0142ady niew\u0105tpliwie politycznego dzia\u0142ania fotografii z perspektywy \u015brodowiska techniczno-ekonomicznego (jak portal spo\u0142eczno\u015bciowy) stanowi\u0105 przede wszystkim darmow\u0105 form\u0119 zaanga\u017cowania u\u017cytkownik\u00f3w w podtrzymanie dzia\u0142ania systemu pozbawionego tre\u015bci \u2014 form\u0119 przyci\u0105gaj\u0105c\u0105 uwag\u0119 i generuj\u0105c\u0105 nierzadko liczne reakcje, poddawane przez maszyny nieustannej obr\u00f3bce na potrzeby modeli opartych na du\u017cych danych. Modeli projektowania przysz\u0142o\u015bci. Analiza wsp\u00f3\u0142czesnej fotografii musi rozpozna\u0107 to uwik\u0142anie, inaczej nie b\u0119dzie zdolna uchwyci\u0107 ani sedna tego, czym i gdzie jest dzi\u015b fotografia, ani nie b\u0119dzie w stanie budowa\u0107 jej prawdziwie emancypacyjnego czy wywrotowego wcielenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cho\u0107 zwi\u0105zana z wystaw\u0105 w Muzeum Fotografii w Krakowie pod t\u0105 sam\u0105 nazw\u0105, ksi\u0105\u017cka Co robi zdj\u0119cie? nie jest jej katalogiem. Znajdziemy tu eseje, artyku\u0142y i opowiadania inspirowane tym wyj\u0105tkowym medium. W gronie autor\u00f3w i autorek znale\u017ali si\u0119 m. in. Filip Springer, Zofia Krawiec, Jacek Dehnel czy Maciej Marcisz. Ka\u017cde z nich u\u017cy\u0142o autorskiej perspektywy,…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":135358,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[1723,7962,3273,1721],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-135350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-fotografia","tag-ksiazka","tag-more","tag-sztuka","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-19 05:29:55","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135350"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135568,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135350\/revisions\/135568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/135358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135350"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=135350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}