{"id":138061,"date":"2025-09-16T11:09:28","date_gmt":"2025-09-16T09:09:28","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=138061"},"modified":"2025-09-16T11:40:59","modified_gmt":"2025-09-16T09:40:59","slug":"marta-nadolle-wywiad-wystawa-mamy-kompleksy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/marta-nadolle-wywiad-wystawa-mamy-kompleksy\/","title":{"rendered":"Marta Nadolle: \u201eT\u0105 wystaw\u0105 chc\u0119 zdj\u0105\u0107 z kobiet poczucie winy\u201d [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

\u2013 Nie chc\u0119 porusza\u0107 temat\u00f3w, kt\u00f3rymi nie \u017cyj\u0119<\/em> \u2013 m\u00f3wi Marta Nadolle. Najnowsza wystawa laureatki Paszport\u00f3w POLITYKI w 2023 roku w kategorii sztuki wizualne nosi tytu\u0142 mam(Y) kompleksy<\/em>. Znajduj\u0105ce si\u0119 na niej prace nie opowiadaj\u0105 jednak tylko o tym, jak poczucie ni\u017cszo\u015bci kszta\u0142tuje postrzeganie siebie i naszej kobieco\u015bci.<\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W scenach z \u017cycia codziennego Marty Nadolle<\/strong> przejrzy si\u0119 wiele os\u00f3b. Artystka osadza je w szerszym kontek\u015bcie spo\u0142ecznym. Jej najnowsze prace b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 od 19 wrze\u015bnia w Galerii LETO na wystawie b\u0119d\u0105cej cz\u0119\u015bci\u0105 programu Warsaw Gallery Weekend 2025<\/strong>, nad kt\u00f3rym magazyn Going. MORE obj\u0105\u0142 patronat medialny. Tym razem, zamiast na jednostkowym do\u015bwiadczeniu, Marta Nadolle bardziej ni\u017c do tej pory skupia si\u0119 na problemach, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 znacz\u0105ce dla innych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Obiekty odwr\u00f3cone na drug\u0105 stron\u0119, transformacje dorastania i niepokoj\u0105cy erotyzm. Wybieramy 6 wystaw z programu Warsaw Gallery Weekend 2025<\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Klementyna Szczuka, Going. MORE: Wyobra\u017casz sobie doros\u0142e \u017cycie w twoim rodzinnym Mi\u0119dzychodzie?<\/h4>\n\n\n\n

Marta Nadolle<\/strong>: Nie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

A w innym mie\u015bcie, na zachodzie Polski?<\/h4>\n\n\n\n

To bardzo trudne. Gdy jeste\u015b doros\u0142a, cz\u0119sto musisz wybiera\u0107 mi\u0119dzy tym, co chcesz, a tym, co jest dla ciebie dobre. My\u015bl\u0119, \u017ce je\u017celi reszta kraju nie by\u0142aby tak ignorowana przez \u015brodowisko artystyczne, by\u0142abym na to otwarta. Du\u017cy fokus jest na Warszaw\u0119, Krak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pytam o to, bo pami\u0119tam tw\u00f3j obraz zatytu\u0142owany Gdybym st\u0105d nie wyjecha\u0142a, ju\u017c dawno mia\u0142abym m\u0119\u017ca i dzieci<\/em> (2020). Kiedy\u015b t\u0119skni\u0142a\u015b do potencjalnego innego \u017cycia, prawda?<\/h4>\n\n\n\n

T\u0119skni\u0142am raczej za spokojniejszym \u017cyciem. Przez d\u0142ugi czas nie rozumia\u0142am, dlaczego Warszawa tak bardzo mnie przygn\u0119bia, cho\u0107 mieszka\u0142am tu ju\u017c od lat. Czu\u0142am tylko p\u0119d, stres, ch\u0142\u00f3d ludzi. Dopiero po jakim\u015b czasie dotar\u0142o do mnie, \u017ce to w du\u017cej mierze kwestia wizualna.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dorasta\u0142a\u015b w miejscach o zupe\u0142nie innej architekturze: najpierw w poniemieckim Mi\u0119dzychodzie, potem w Poznaniu i w Gda\u0144sku.<\/h4>\n\n\n\n

By\u0142am przyzwyczajona do pruskiego muru, secesyjnych kamienic, innego rytmu przestrzeni. Warszawa po wojnie zosta\u0142a przecie\u017c niemal zr\u00f3wnana z ziemi\u0105, a to, co odbudowano, jest w du\u017cej mierze socrealistyczne. Ta surowo\u015b\u0107 i historia miasta te\u017c na mnie dzia\u0142a\u0142y, cho\u0107 d\u0142ugo nie potrafi\u0142am tego nazwa\u0107. Dzi\u015b, z wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tego kontekstu, zaczynam rozumie\u0107 Warszaw\u0119. Widz\u0119, jak si\u0119 rozwija, i potrafi\u0119 si\u0119 w niej odnale\u017a\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Marta Nadolle, Jaki\u015b po niemiecku tam jest napis<\/em>, 2025, fot. Bartosz G\u00f3rka<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Marta Nadolle, Sorry ale u mnie nie bardzo si\u0119 podchodzi\u0142o do tego co z komun\u0105 zwi\u0105zane<\/em>, 2025, fot. Bartosz G\u00f3rka<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Twoj\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na architektur\u0119 mo\u017cna dostrzec ju\u017c w twoich wcze\u015bniejszych pracach.<\/h4>\n\n\n\n

Teraz pr\u00f3buj\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, jak wp\u0142ywa na nas zawarta w architekturze historia. Architektura potrafi budowa\u0107 albo burzy\u0107 poczucie bezpiecze\u0144stwa. Przenosi nas do przesz\u0142o\u015bci, a r\u00f3wnocze\u015bnie jest przecie\u017c projektowana z my\u015bl\u0105 o przysz\u0142o\u015bci. Jest to w og\u00f3le dla mnie poci\u0105gaj\u0105cy trop w sztuce.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ostatnio mniej skupiasz si\u0119 na osobistych do\u015bwiadczeniach.<\/h4>\n\n\n\n

Te najnowsze prace nadal s\u0105 bardzo blisko mnie i moich do\u015bwiadcze\u0144, ale czuj\u0119, \u017ce otwieraj\u0105 nowy etap \u2013 z nadziej\u0105 na wsp\u00f3lnot\u0119. Nie s\u0105 tylko opowie\u015bci\u0105 jednostkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Co wp\u0142yn\u0119\u0142o na t\u0119 zmian\u0119?<\/h4>\n\n\n\n

Od bardzo d\u0142ugiego czasu czuj\u0119 si\u0119 samotna i troch\u0119 osobna. Widz\u0119 te\u017c, jak wiele os\u00f3b zmaga si\u0119 z podobnym poczuciem. Coraz bardziej t\u0119skni\u0119 za byciem w\u015br\u00f3d ludzi. Poza tym widz\u0119, jak wok\u00f3\u0142 narasta napi\u0119cie: polityka, kryzys klimatyczny, ci\u0105g\u0142e z\u0142e wiadomo\u015bci sprawiaj\u0105, \u017ce osoby s\u0105 podgrzane, nerwowe i bardzo niemi\u0142e. Mam w sobie potrzeb\u0119, by to przerwa\u0107 i szuka\u0107 odpowiedzi w sztuce.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jak s\u0105dzisz, z czego wynika to osamotnienie?<\/h4>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce poza mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi ogromny wp\u0142yw ma na to polaryzacja w Polsce \u2013 zamykamy si\u0119 w z\u0142udnie bezpiecznych grupach o takich samych pogl\u0105dach, kt\u00f3re i tak \u017cyj\u0105 w napi\u0119ciu, l\u0119ku i niech\u0119ci wobec innych, a te inne grupy odpowiadaj\u0105 tym samym. Chcia\u0142abym, by mimo r\u00f3\u017cnic ludzie potrafili \u017cy\u0107 obok siebie, akceptuj\u0105c, \u017ce nie da si\u0119 nikogo zmieni\u0107, ale mo\u017cna wsp\u00f3\u0142istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dla mnie to wszystko jest bardzo osobiste: ja wspieram lewic\u0119, moi rodzice s\u0105 bli\u017cej PO, m\u00f3j narzeczony sympatyzuje z Konfederacj\u0105, a jego rodzice z PiS. A jednak potrafimy si\u0119 kocha\u0107 i szanowa\u0107, cho\u0107 napi\u0119cia te\u017c s\u0105 nieuniknione.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jakie jeszcze tematy podejmujesz na wystawie mamy(Y) kompleksy<\/em>?<\/h4>\n\n\n\n

Poruszam przede wszystkim kwesti\u0119 tego, jak kompleksy kszta\u0142tuj\u0105 nasze postrzeganie siebie i naszej kobieco\u015bci. Interesuje mnie wp\u0142yw wychowania, relacji rodzinnych i spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 czyli jak kultura, historia i miejsce, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, determinuj\u0105 nasze l\u0119ki, oczekiwania i poczucie warto\u015bci. Wystawa dotyka tematu wi\u0119zi, przerwanej opieki, t\u0119sknoty za blisko\u015bci\u0105, relacji mi\u0119dzy kobietami oraz wybaczenia sobie i innym. Chodzi o refleksj\u0119 nad tym, jak osobiste do\u015bwiadczenia \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z szerszym kontekstem spo\u0142ecznym i kulturowym, i jak mo\u017cemy pr\u00f3bowa\u0107 tworzy\u0107 nowe definicje kobieco\u015bci, wsp\u00f3lnoty i w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Marta Nadolle, Wiem \u017ce boli ale wprowadzam Ci wi\u0119cej produktu \u017ceby lepiej dzia\u0142a\u0142o<\/em>, 2025, fot. Bartosz G\u00f3rka<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej uwa\u017ca\u0142a\u015b, \u017ce twoje niskie poczucie warto\u015bci jest wy\u0142\u0105cznie konsekwencj\u0105 relacji z mam\u0105, a nie systemu spo\u0142eczno-kulturowego. Co sprawi\u0142o, \u017ce zda\u0142a\u015b sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce jest inaczej?<\/h4>\n\n\n\n

Zmiana przysz\u0142a przede wszystkim wraz z procesem tw\u00f3rczym przy tej wystawie. Zacz\u0119\u0142am dos\u0142ownie od pocz\u0105tku, od w\u0142asnych narodzin. Przeanalizowa\u0142am kolejne etapy \u017cycia: relacj\u0119 z mam\u0105 i tat\u0105, m\u00f3j stosunek do siostry, do innych kobiet, a tak\u017ce pragnienie zdrowej relacji z w\u0142asn\u0105 kobieco\u015bci\u0105. W trakcie pracy u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce wiele napi\u0119\u0107, kt\u00f3re bra\u0142am za spraw\u0119 czysto osobist\u0105, ma te\u017c wymiar systemowy \u2013 cho\u0107by zjawisko slut-shamingu czy sposoby, w jakie spo\u0142ecze\u0144stwo narzuca kobietom okre\u015blone role. <\/p>\n\n\n\n

Historia moich narodzin r\u00f3wnie\u017c mia\u0142a znaczenie. Przez pierwsze dni by\u0142am w inkubatorze. Mama nie wiedzia\u0142a, co si\u0119 ze mn\u0105 dzieje i czy w og\u00f3le \u017cyj\u0119. Kiedy mnie odzyska\u0142a, by\u0142a pe\u0142na l\u0119ku, kt\u00f3ry prze\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na nadmiar mi\u0142o\u015bci i opieku\u0144czo\u015bci. Dla mnie by\u0142a ca\u0142ym \u015bwiatem, wi\u0119c p\u00f3\u017aniej ka\u017cde krytyczne s\u0142owo czy roz\u0142\u0105ka bola\u0142y wyj\u0105tkowo mocno. Dzi\u015b bior\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce by\u0142a bardzo m\u0142oda, zagubiona, a sytuacja by\u0142a ekstremalna. T\u0105 wystaw\u0105 chc\u0119 zdj\u0105\u0107 z kobiet poczucie winy. Zamiast pi\u0119tnowa\u0107 matk\u0119 pokazuj\u0119, jak wiele z tych napi\u0119\u0107 ma \u017ar\u00f3d\u0142o w szerszych, spo\u0142eczno-kulturowych mechanizmach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jaki stosunek maj\u0105 twoi bliscy do tego, \u017ce w swoich pracach przedstawiasz sceny r\u00f3wnie\u017c z waszego wsp\u00f3lnego \u017cycia?<\/h4>\n\n\n\n

Na pewno ich to troch\u0119 kr\u0119puje, ale to akceptuj\u0105. Akurat mam pewn\u0105 barier\u0119, je\u015bli chodzi o zwierzanie si\u0119 za po\u015brednictwem sztuki. Staram si\u0119 nie pokazywa\u0107 najbli\u017cszych mi os\u00f3b w negatywnym \u015bwietle albo nie obna\u017cy\u0107 tego, co jest dla nich superosobiste. Nie chcia\u0142abym ich w ten spos\u00f3b skrzywdzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142y prace Jak zawsze pi\u0119knie<\/em> albo Ten tiul z takim wyczuciem namalowa\u0142a\u015b<\/em>. Mam wra\u017cenie, \u017ce ukazuj\u0105 niuanse dziewczy\u0144skiego do\u015bwiadczenia.<\/h4>\n\n\n\n

Prowadz\u0119 zaj\u0119cia z malarstwa i chodz\u0105 na nie same dziewuchy. Swoj\u0105 drog\u0105, my\u015bl\u0119, \u017ce to, \u017ce jestem aktywn\u0105 malark\u0105, to du\u017ca warto\u015b\u0107, bo jeszcze bardziej mog\u0105 si\u0119 ze mn\u0105 identyfikowa\u0107. Obraz Ten tiul z takim wyczuciem namalowa\u0142a\u015b<\/em> przedstawia stoj\u0105cego w drzwiach ojca jednej z tych dziewczyn, kt\u00f3ry te\u017c jest malarzem. Jest wobec swojej c\u00f3rki dosy\u0107 krytyczny. Celowo j\u0105 w tamtym momencie skomplementowa\u0142am. Chcia\u0142am, \u017ceby to s\u0142ysza\u0142. Ten m\u0119\u017cczyzna jest takim wzorem, uosobieniem si\u0142y i sukcesu, a ja pokazuj\u0119 wynikaj\u0105ce z tego r\u00f3\u017cne plusy i pu\u0142apki. W ten spos\u00f3b w\u0142a\u015bnie podejmuj\u0119 r\u00f3wnie\u017c temat wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Odczuwasz czasem presj\u0119, by podejmowa\u0107 tematy spo\u0142ecznie zaanga\u017cowane?<\/h4>\n\n\n\n

Troch\u0119, ale nie chc\u0119 porusza\u0107 temat\u00f3w, kt\u00f3rymi nie \u017cyj\u0119. Chc\u0119 by\u0107 jak najbardziej szczera. Na tym wyp\u0142yn\u0119\u0142am i to jest moja moc. Je\u017celi czego\u015b nie czuj\u0119, to tego nie robi\u0119, chocia\u017c staram si\u0119 zwraca\u0107 uwag\u0119 na problemy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 znacz\u0105ce dla innych.<\/p>\n\n\n\n

Akurat kwestia opresyjno\u015bci wobec kobiet czy wsp\u00f3lnoty w dobie polaryzacji spo\u0142ecze\u0144stwa jest tematem zaanga\u017cowanym. Pod koniec pa\u017adziernika rozpoczn\u0119 te\u017c nowy projekt w Afryce. B\u0119dzie to praca o dialogu i przyja\u017ani mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ghan\u0105, inspirowany histori\u0105 edukacyjnych wymian i wsp\u00f3lnych do\u015bwiadcze\u0144 obu kraj\u00f3w, tak\u017ce kolonialnych. A na pocz\u0105tku 2026 roku razem z gha\u0144sk\u0105 artystk\u0105 Ernestin\u0105 Doku stworzymy prac\u0119 na Biennale Tkaniny na Malcie, badaj\u0105c\u0105 to partnerstwo i przenikanie naszych kultur.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Marta Nadolle, Teraz to co drugiej si\u0119 przypomina<\/em>, 2025, fot. Bartosz G\u00f3rka<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2013 Nie chc\u0119 porusza\u0107 temat\u00f3w, kt\u00f3rymi nie \u017cyj\u0119 \u2013 m\u00f3wi Marta Nadolle. Najnowsza wystawa laureatki Paszport\u00f3w POLITYKI w 2023 roku w kategorii sztuki wizualne nosi tytu\u0142 mam(Y) kompleksy. Znajduj\u0105ce si\u0119 na niej prace nie opowiadaj\u0105 jednak tylko o tym, jak poczucie ni\u017cszo\u015bci kszta\u0142tuje postrzeganie siebie i naszej kobieco\u015bci. W scenach z \u017cycia codziennego Marty Nadolle…<\/p>\n","protected":false},"author":82,"featured_media":138118,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139,6671],"tags":[1721,7902,791,2474],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-138061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-wywiad","tag-sztuka","tag-sztuka-wspolczesna","tag-wgw","tag-wywiad","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-19 08:34:47","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138061"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/82"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=138061"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":138121,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138061\/revisions\/138121"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/138118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=138061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=138061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=138061"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=138061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}