{"id":138745,"date":"2025-10-09T14:09:20","date_gmt":"2025-10-09T12:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=138745"},"modified":"2025-10-09T14:09:36","modified_gmt":"2025-10-09T12:09:36","slug":"laszlo-krasznahorkai-literacki-nobel-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/laszlo-krasznahorkai-literacki-nobel-2025\/","title":{"rendered":"Literacki Nobel 2025 trafia do W\u0119gier. Laureatem L\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkai"},"content":{"rendered":"\n

Jego fascynuj\u0105ce i wizjonerskie dzie\u0142o w obliczu apokaliptycznego terroru potwierdza si\u0142\u0119 sztuki<\/em>. Tymi s\u0142owami uzasadniono decyzj\u0119, aby to w\u0142a\u015bnie w\u0119gierski autor otrzyma\u0142 jedno z najbardziej presti\u017cowych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 w \u015bwiecie literatury. Mowa o Laszlo Krasznahorkaiu, autorze m.in. Szata\u0144skiego tanga<\/em>.<\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Spis tre\u015bci<\/div>
<\/span><\/span><\/span><\/span><\/div><\/div>
<\/div>
    <\/ol><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

    Nagroda Nobla 2025. Stan na dzi\u015b<\/h2>\n\n\n\n

    Pa\u017adziernik jak co roku up\u0142ywa pod znakiem og\u0142osze\u0144 laureat\u00f3w Nagrody Nobla<\/a>. Zgodnie z \u017cyczeniem fundatora przyznaje si\u0119 j\u0105 w dziedzinie fizyki, chemii, medycyny, literatury oraz ekonomii. W r\u0119ce ludzi lub organizacji wykonuj\u0105cych najwi\u0119ksz\u0105 lub najlepsz\u0105 prac\u0119 na rzecz braterstwa mi\u0119dzy narodami, likwidacji b\u0105d\u017a ograniczenia sta\u0142ych armii i udzia\u0142u oraz promowania kongres\u00f3w pokojowych <\/em>trafia za\u015b Nagroda Pokojowa. Jeste\u015bmy ju\u017c na finiszu og\u0142aszania tegorocznych werdykt\u00f3w, a dzi\u015b poznali\u015bmy noblist\u0119 w dziedzinie literatury.<\/p>\n\n\n\n

    Do tej pory wyr\u00f3\u017cniono Johna Clarke’a<\/strong>, Michela H. Devoreta <\/strong>and Johna M. Martinisa<\/strong> z Uniwersytetu Kalifornijskiego za prze\u0142omowe odkrycie makroskopowego tunelowania kwantowego oraz kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym, kt\u00f3ra redefiniuje wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 fizyk\u0119<\/strong>. W\u015br\u00f3d chemik\u00f3w <\/strong>r\u00f3wnie\u017c nagrodzono zesp\u00f3\u0142. Susumu Kitagawa, Richard Robson <\/strong>i Omar M. Yaghi<\/strong> opracowali struktury metaloorganiczne, kt\u00f3re maj\u0105 szerokie zastosowanie m.in. w terapii nowotworowej. W dziedzinie fizjologii lub medycyny Nobel trafi\u0142a do trojga naukowc\u00f3w. Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell<\/strong> i Shimon Sakaguchi<\/strong> zostali docenieni za odkrycia dotycz\u0105ce immunotolerancji obwodowej.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n

    Jon Fosse, tegoroczny laureat Literackiej Nagrody Nobla 2023: Pisanie to akt s\u0142uchania [WYWIAD]<\/a><\/h3>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

    Literacki Nobel dla W\u0119gr\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

    9 pa\u017adziernika po raz kolejny spotkali\u015bmy si\u0119 przed charakterystycznymi bia\u0142o-z\u0142otymi drzwiami. Na samym YouTube stream z og\u0142oszenia na \u017cywo ogl\u0105da\u0142o prawie 30 tysi\u0119cy os\u00f3b! Akademia Szwedzka powiadomi\u0142a, \u017ce tegorocznym zdobywc\u0105 Literackiej Nagrody Nobla <\/strong>jest pochodz\u0105cy z W\u0119gier Laszlo Krasznahorkai<\/strong>. To autor m.in. Szata\u0144skiego tanga<\/strong><\/em> (1985), <\/em>Melancholii sprzeciwu<\/em> <\/strong>(1989) oraz Wojny i wojny<\/em> <\/strong>(1999). Wszystkie trzy ksi\u0105\u017cki ukaza\u0142y si\u0119 w Polsce w przek\u0142adach El\u017cbiety Sobolewskiej, za\u015b na pocz\u0105tku grudnia dzi\u0119ki Wydawnictwu Czarnemu do\u0142\u0105czy do nich kolejna \u2013 A \u015bwiat trwa<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

    Krytyka literacka wpisuje autora w nurt, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 tak\u017ce m.in. Franz Kafka czy Thomas Bernhard. Wszystkich prozaik\u00f3w charakteryzuje \u015brodkowoeuropejska wra\u017cliwo\u015b\u0107 na absurdy bezosobowej systemowej opresji i pr\u00f3by uchwycenia poj\u0119cia niewinno\u015bci. Laszlo Krasznahorkai u\u017cywa przy tym precyzyjnego j\u0119zyka, kt\u00f3ry p\u0142ynnie prowadzi czytelniczk\u0119 przez niejednokrotnie zawi\u0142e narracje.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n
    \n
    \"Laszlo
    Laszlo Krasznahorkai \u2013 A \u015bwiat trwa<\/em>. Ksi\u0105\u017cka uka\u017ce si\u0119 na pocz\u0105tku grudnia \/ fot. Wydawnictwo Czarne<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

    Nie trzeba jednak by\u0107 molem ksi\u0105\u017ckowym, by m\u00f3c zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z dorobkiem pisarza. Adaptacja Szata\u0144skiego tanga <\/em>w re\u017cyserii B\u00e9li Tarra<\/a> (1994) przesz\u0142a do historii kina jako dzie\u0142o ikoniczne. Film trwa ponad 7 godzin i stanowi wizualn\u0105 medytacj\u0119 nad istot\u0105 ludzkiego \u017cycia. Prawie nie ma dialog\u00f3w, postaci poruszaj\u0105 si\u0119 niczym w transie, a ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 tylko z 39 scen. Nic dziwnego, \u017ce wp\u0142yn\u0105\u0142 na histori\u0119 kina i sta\u0142 si\u0119 punktem odniesienia dla kolejnych pokole\u0144 tw\u00f3rc\u00f3w slow cinema. <\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n
    \n