{"id":142628,"date":"2026-04-13T16:38:14","date_gmt":"2026-04-13T14:38:14","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=142628"},"modified":"2026-04-13T16:41:11","modified_gmt":"2026-04-13T14:41:11","slug":"ali-smith-autorka-gliff-to-szkocka-wizjonerka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/ali-smith-autorka-gliff-to-szkocka-wizjonerka\/","title":{"rendered":"Ali Smith: autorka \u201eGliff\u201d to szkocka wizjonerka"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"powiesc-gliff-ali-smith-moze-posluzyc-do-analizy-terazniejszosci-i-nadchodzacych-zmian-w-swiecie-zdominowanym-przez-algorytmy-to-wyjatkowo-wartosciowa-propozycja\">Powie\u015b\u0107\u00a0<em>Gliff<\/em>\u00a0autorstwa\u00a0Ali Smith\u00a0trafnie pokazuje napi\u0119cia wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata \u2013 zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie rosn\u0105cej roli technologii i system\u00f3w opartych na danych. To ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra pozwala spojrze\u0107 na nadchodz\u0105ce zmiany z bardziej krytycznej i uwa\u017cnej perspektywy.<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><h4>Spis tre\u015bci<\/h4><nav><ul><li class=\"\"><a href=\"#ali-smith-ze-szkocji-na-szczyt\">Ali Smith: ze Szkocji na szczyt<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jezyk-jako-narzedzie-kontroli\">J\u0119zyk jako narz\u0119dzie kontroli<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/miejsce\/empik-marszalkowska-99\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"751\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-1024x751.jpg\" alt=\"Ali Smith\" class=\"wp-image-141960\" style=\"width:670px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-1024x751.jpg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-300x220.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-768x563.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-370x271.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-800x587.jpg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-20x15.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-740x543.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mem-01-7-65x48.jpg 65w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\"><sup>W najbli\u017cszym czasie w warszawskim Klubie Empiku (Marsza\u0142kowska 99) czeka nas m.in. debata o <em>Wichrowych wzg\u00f3rzach<\/em>, spotkania autorskie z Kamilem St\u0119pniakiem i Wersow oraz konferencja po\u015bwi\u0119cona self-publishingowi. <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"ali-smith-ze-szkocji-na-szczyt\">Ali Smith: ze Szkocji na szczyt<\/h2>\n\n\n\n<p>Urodzona w 1962 roku w Inverness Ali Smith od pocz\u0105tku by\u0142a przeznaczona \u015bwiatu literatury. W Aberdeen zg\u0142\u0119bia\u0142a filologi\u0119 angielsk\u0105, by p\u00f3\u017aniej obj\u0105\u0107 posad\u0119 wyk\u0142adowczyni. Uniwersyteckie ramy okaza\u0142y si\u0119 jednak zbyt ciasne, by mog\u0142a piel\u0119gnowa\u0107 wyobra\u017ani\u0119. Zdecydowa\u0142a si\u0119 wi\u0119c po\u015bwi\u0119ci\u0107 pisarstwu. Autorka ma na swoim koncie ma 14 powie\u015bci, 5 zbior\u00f3w opowiada\u0144 oraz kilka sztuk teatralnych. Poszczeg\u00f3lne prace przynios\u0142y jej liczne nominacje i nagrody literackie, w tym Women&#8217;s Prize for Fiction i Orwell Prize. Czterokrotnie trafia\u0142a te\u017c do fina\u0142u Nagrody Bookera. <\/p>\n\n\n\n<p>Mimo ogromnego sukcesu Ali Smith pozostaje wierna swoim idea\u0142om.&nbsp;Jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 stanowi po\u0142\u0105czenie klasycznej powie\u015bci, eseju i dramatu. Pisarka tworzy intryguj\u0105ce fabu\u0142y, w kt\u00f3rych przewijaj\u0105 si\u0119 w\u0105tki konstruowania opowie\u015bci. Odwa\u017cnie przesuwa poszczeg\u00f3lne znaczenia, pracuj\u0105c z metaforami, symbolami czy sam\u0105 semantyk\u0105. Osoba czytaj\u0105ca jest cz\u0119\u015bci\u0105 tego procesu. Dok\u0142adaj\u0105c do ksi\u0105\u017cki swoje do\u015bwiadczenia i rozpoznania, wprawia w ruch tak delikatn\u0105 maszyneri\u0119. Co ciekawe, poprzednia powie\u015b\u0107 Ali Smith, <em>Jak by\u0107 jednym i drugim, <\/em>ukaza\u0142a si\u0119 w dw\u00f3ch wariantach, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 kolejno\u015bci\u0105 rozdzia\u0142\u00f3w. To przypadek sprawia, \u017ce zaczynamy t\u0119 histori\u0119 albo w XV, albo XX wieku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"657\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/gliff-b-iext216445484-657x1024.webp\" alt=\"Ali Smith \" class=\"wp-image-142631\" style=\"width:657px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/gliff-b-iext216445484-657x1024.webp 657w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/gliff-b-iext216445484-193x300.webp 193w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/gliff-b-iext216445484-370x577.webp 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/gliff-b-iext216445484-20x31.webp 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/gliff-b-iext216445484-31x48.webp 31w\" sizes=\"(max-width: 657px) 100vw, 657px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><sup>ok\u0142adka powie\u015bci <em>Gliff<\/em> Ali Smith, t\u0142. Agnieszka Wilga, <a href=\"https:\/\/www.empik.com\/gliff-smith-ali,p1716611267,ksiazka-p\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">KUP W EMPIKU<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jezyk-jako-narzedzie-kontroli\">J\u0119zyk jako narz\u0119dzie kontroli<\/h2>\n\n\n\n<p>W swojej nowej ksi\u0105\u017cce \u2013 pierwszej cz\u0119\u015bci dyptyku \u2013 Smith opowiada o losach rodze\u0144stwa pr\u00f3buj\u0105cego przetrwa\u0107 na marginesie nieustannie inwigilowanego spo\u0142ecze\u0144stwa. Zamiast tworzy\u0107 bli\u017cej nieokre\u015blon\u0105 dystopi\u0119, autorka skupia si\u0119 na pokazaniu, \u017ce opisywania przez ni\u0105 przemoc jest bardzo blisko nas. \u017be granica mi\u0119dzy tym, co oswojone, a tym, co niebezpieczne, bywa niepokoj\u0105co porowata. <\/p>\n\n\n\n<p>Taka strategia artystyczna towarzyszy Ali od lat. \u015awietnie widzimy to te\u017c w g\u0142o\u015bnym cyklu powie\u015bci inspirowanym porami roku: <em>Jesie\u0144, Zima, Wiosna, Lato. <\/em>Pisarka udowodni\u0142a w nim, \u017ce literatura mo\u017ce (musi?) by\u0107 czujna i reagowa\u0107 na zmiany spo\u0142eczne.\u00a0Ka\u017cda z tych ksi\u0105\u017cek powstawa\u0142a w \u015bcis\u0142ym dialogu z aktualnymi wydarzeniami \u2013 od konsekwencji Brexitu, przez kryzys migracyjny, a\u017c po rozmaite napi\u0119cia spo\u0142eczne i polityczne w Europie.<\/p>\n\n\n\n<p>Samo s\u0142owo <em>gliff<\/em> wywodzi si\u0119 z kolei ze szkockiego. Oznacza <em>ulotny moment, nag\u0142y b\u0142ysk, przelotne spojrzenie<\/em>. To co\u015b g\u0142\u0119boko ludzkiego, troch\u0119 jak \u015blad cia\u0142a odci\u015bni\u0119ty na piasku czy wiersz, na kt\u00f3ry natkniemy si\u0119 przypadkiem. Takiego do\u015bwiadczenia mo\u017cemy zupe\u0142nie nie zarejestrowa\u0107. Bywa jednak, \u017ce zmieni bieg naszego \u017cycia. Czy lektura <em>Gliff <\/em>zmieni wasze \u017cycie? Musicie przekona\u0107 si\u0119 sami.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_78483\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/7hT3M1AwlT0?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\"><sup>Rozmowa z Ali Smith na temat ksi\u0105\u017cki <em>Gliff <\/em>\/ The Waterstones Podcast <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Powie\u015b\u0107\u00a0Gliff\u00a0autorstwa\u00a0Ali Smith\u00a0trafnie pokazuje napi\u0119cia wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata \u2013 zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie rosn\u0105cej roli technologii i system\u00f3w opartych na danych. To ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra pozwala spojrze\u0107 na nadchodz\u0105ce zmiany z bardziej krytycznej i uwa\u017cnej perspektywy. Ali Smith: ze Szkocji na szczyt Urodzona w 1962 roku w Inverness Ali Smith od pocz\u0105tku by\u0142a przeznaczona \u015bwiatu literatury. W Aberdeen zg\u0142\u0119bia\u0142a&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":142629,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[3248,3394],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-142628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-ksiazki","tag-news","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-20 23:09:21","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142628"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142628"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":142677,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142628\/revisions\/142677"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/142629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142628"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=142628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}