W Centre Pompidou<\/strong>, jednym z najs\u0142ynniejszych muze\u00f3w sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w Pary\u017cu, mo\u017cna podziwia\u0107 rekonstrukcj\u0119 mobilnego dzie\u0142a \u201cThe Wall\u201d<\/em><\/strong> francuskiego poety, pisarza i teoretyka surrealizmu Andr\u00e9 Bretona<\/strong>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n cover: American People Series #20: Die, Faith Ringgold, 1967 r.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d zmumifikowanych cykad, ko\u015bci wieloryba, muszli z dna oceanu, obraz\u00f3w Francisa Picabi<\/strong> czy Joana Mir\u00f3<\/strong> znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c afryka\u0144skie maski i tzw. fetysze. Kultura afryka\u0144ska by\u0142a wielk\u0105 inspiracj\u0105 dla artyst\u00f3w europejskich i nie tylko. <\/strong>Czerpano i nadal czerpie si\u0119 z jej wyj\u0105tkowego magnetyzmu, archetypicznej wizji \u015bwiata i niekonwencjonalnych form artystycznych. W XX. wieku, kiedy rodzi\u0142 si\u0119 surrealizm, to w\u0142a\u015bnie m.in. sztuka afryka\u0144ska sta\u0142a si\u0119 bod\u017acem do zredefiniowania cywilizacji zachodniej. Poprzez ch\u0142on\u0105ce z niej ruchy awangardowe przewarto\u015bciowaniu uleg\u0142y takie poj\u0119cia jak chocia\u017cby \u201c\u015bwiadomo\u015b\u0107\u201d czy \u201cego\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Mimo tych artystycznych fascynacji, kt\u00f3re kultur\u0119 afryka\u0144sk\u0105 stawia\u0142y w pozycji niekiedy wr\u0119cz nauczyciela dla skostnia\u0142ej sztuki zachodniej, inaczej obchodzono si\u0119 z jej rdzennymi przedstawicielami. Odlew cia\u0142a wraz ze szkieletem zmar\u0142ej w 1815 roku\u00a0 Saartije Bartman<\/strong>, niewolnicy pochodz\u0105cej z najstarszego w po\u0142udniowej Afryce ludu Khoikhoi, do 1974 roku by\u0142y pokazywane jako eksponat w paryskim Mus\u00e9e de l\u2019Homme<\/strong>. Znana r\u00f3wnie\u017c jako \u201chotentocka Wenus\u201d <\/strong>kobieta mia\u0142a by\u0107 \u201cnaukowym dowodem ni\u017cszo\u015bci pewnych ras\u201d. W 1994 roku prezentowano j\u0105 w oddalonym zaledwie o 3 km od wspomnianego Centre Pompidou Mus\u00e9e d\u2019Orsay<\/strong> na wystawie \u201cRze\u017aba etnograficzna XIX wieku, od Hotentockiej Wenus do Tehury Gauguina<\/em>\u201d. Pochowano j\u0105 ostatecznie dzi\u0119ki apelom ludu Khokhoi i wsparciu Nelsona Mandeli<\/strong> dopiero w 2002 roku, ok. 187 lat po jej \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b w presti\u017cowych instytucjach kultury coraz wi\u0119cej jest dzie\u0142 przedstawicieli r\u00f3\u017cnych kultur, w tym Afroamerykan\u00f3w. Pokazywane i kolekcjonowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c te prace, kt\u00f3re podejmuj\u0105 trudne tematy rasizmu, segregacji i niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. <\/p>\n\n\n\n Kobiety w koktajlowych sukienkach i m\u0119\u017cczy\u017ani w garniturach \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w krwawej rzezi. To, co ich dzieli to kolor sk\u00f3ry. <\/p>\n\n\n\n Obraz z 1967 roku o wymiarach muralu jest cz\u0119\u015bci\u0105 serii \u201cAmerican People\u201d<\/em><\/strong> i ma prosty tytu\u0142 – \u201cDie\u201d<\/em><\/strong> [patrz: cover]. Inspirowane s\u0142ynn\u0105 \u201c<\/em><\/strong>Guernic\u0105<\/em>\u201d <\/em><\/strong>Picassa <\/strong>dzie\u0142o rozprawia si\u0119 z tematem – odbywaj\u0105cych si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na terenach Detroit i Newark – zamieszek rasowych w latach 60. Od 2016 roku mo\u017cna je ogl\u0105da\u0107 w nowojorskiej MoMie<\/strong> – monumentalne p\u0142\u00f3tno usytuowano ko\u0142o s\u0142ynnych \u201cPanien z Awinionu\u201d<\/em> <\/strong>Picassa.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Hiszpa\u0144ski malarz by\u0142 dla autorki \u201cDie\u201d<\/em> inspiracj\u0105. Urodzona w 1930 roku, mieszkaj\u0105ca w nowojorskiej dzielnicy Harlem Faith Ringgold <\/strong>chcia\u0142a pokaza\u0107 konsekwencje niepokoi spo\u0142ecznych, upadku przemys\u0142u, biedy i bulgocz\u0105cego pod powierzchni\u0105 rasizmu. Konsekwencje, kt\u00f3re dotykaj\u0105 wszystkich – r\u00f3wnie\u017c dzieci, kt\u00f3re na jej obrazie przytulaj\u0105 si\u0119 wystraszone. Podzia\u0142y, kt\u00f3re jeszcze ich nie dotycz\u0105, ju\u017c maj\u0105 na nie wp\u0142yw. Wzrastaj\u0105c w podzielonej na \u201cbia\u0142\u0105\u201d i \u201cczarn\u0105\u201d Ameryce nasi\u0105kaj\u0105 tym, co w spadku dostan\u0105 od doros\u0142ych – uprzedzeniami, stereotypami, wrogo\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n \u201cDie\u201d<\/em> sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 g\u0142o\u015bnej wystawy \u201cSoul of a Nation: Art in the Age of Black Power\u201d<\/em><\/strong> <\/em>w londy\u0144skim Tate Modern <\/strong>w 2017 roku. <\/p>\n\n\n\n Przemoc wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w dziele Charlesa White\u2019a<\/strong> \u201cHarriet\u201d<\/strong><\/em> z 1972 roku. Nad g\u0142ow\u0105 otulonej kocem kobiety widnieje rozbryzg czerwonej farby. Nieregularny, niepasuj\u0105cy do realistycznie oddanej postaci element symbolizuje cierpienie i przemoc zwi\u0105zane z niewolnictwem. Bohaterka obrazu to po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch ciotek artysty, Harriet i Hasty Baines, kt\u00f3re \u017cy\u0142y na po\u0142udniu Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie niewolnictwo by\u0142o norm\u0105. Tytu\u0142 \u201cHarriet\u201d<\/em> odnosi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do postaci Harriet Tubman<\/strong> – zbieg\u0142ej niewolnicy, afroameryka\u0144skiej abolicjonistki, pierwszej kobiety-dow\u00f3dcy w czasie wojny secesyjnej. Harriet Tubman pomog\u0142a uciec ponad 300 niewolnikom.\u00a0Jej osobie po\u015bwi\u0119cona jest m.in. utw\u00f3r My Queen Is Harriet Tubman<\/em> jazzowego zespo\u0142u Sons of Kemet<\/strong> z p\u0142yty Your Queen Is a Reptile.<\/em><\/p>\n\n\n\n Charles White w roku 2018, 40 lat po swojej \u015bmierci, doczeka\u0142 si\u0119 wystawy retrospektywnej w nowojorskiej MoMie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n![\"sztuka](\"http:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/andre_breton_wall-1024x689.png\")
![\"sztuka](\"http:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/La_Belle_Hottentot.jpg\")
Lata 60. – American People Series #20: Die<\/em>, Faith Ringgold<\/h4>\n\n\n\n
Lata 70. – Harriet<\/em>, Charles White<\/h4>\n\n\n\n
![\"sztuka](\"http:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/DIG.59.jpg\")