Na pocz\u0105tku opowiedz mo\u017ce troch\u0119 o tym, jaki przy\u015bwieca\u0142 Wam cel przy zak\u0142adaniu Rzeczy Drugich i jak go realizujecie? Komu pomagacie i dlaczego? Kto wchodzi w sk\u0142ad stoj\u0105cego za inicjatyw\u0105 kolektywu<\/strong>?<\/h4>\n\n\n\nRzeczy Drugie to sklep charytatywny prowadzony przez Stowarzyszenie \u201cDla Ziemi\u201d, ale tak\u017ce kobiecy kolektyw, kt\u00f3ry tworzy grupa bliskich sobie kobiet – cz\u0119\u015b\u0107 z nas pochodzi z Polski, a cz\u0119\u015b\u0107 z Czeczenii. W takim naj\u015bci\u015blejszym sk\u0142adzie jest nas dziesi\u0119\u0107 – Zaira Avtaeva, Zalina Tavgereeva, Liana Borczaszvilli, Makka Visengereeva, Khava Baskhanova, Ajna Malcagova, Ewa Kozdraj, El\u017cbieta Rojek i ja. Nasza pracownia artystyczna i rzemie\u015blnicza mie\u015bci si\u0119 na terenie O\u015brodka dla Cudzoziemek i Cudzoziemc\u00f3w w \u0141ukowie, bo dla cz\u0119\u015bci dziewczyn z naszego kolektywu to tymczasowe miejsce pobytu w zwi\u0105zku z procedur\u0105 o nadanie statusu uchod\u017aczyni lub innej formy ochrony przez pa\u0144stwo. Rzeczy Drugie to taka strategia wspierania siebie nawzajem w codziennych wyzwaniach, kt\u00f3ra umo\u017cliwia te\u017c realizacj\u0119 warto\u015bciowych dzia\u0142a\u0144. <\/strong>Stowarzyszenie \u201cDla Ziemi\u201d od ponad 10 lat dzia\u0142a z i na rzecz os\u00f3b z do\u015bwiadczeniem migranckim i uchod\u017aczym. W ci\u0105gu tej dekady wsparcie finansowe dla organizacji zajmuj\u0105cych si\u0119 edukacj\u0105 wielokulturow\u0105, integracj\u0105 migrantek\/t\u00f3w i wielop\u0142aszczyznowym wspieraniem tej grupy os\u00f3b w Polsce regularnie si\u0119 zmniejsza\u0142o lub dost\u0119p do niego stawa\u0142 si\u0119 utrudniony czy niemo\u017cliwy. Organizacje pozarz\u0105dowe zmuszane by\u0142y do ograniczania dzia\u0142alno\u015bci, a czasem ca\u0142kowitego jej zaprzestania. W zwi\u0105zku z tym celem Rzeczy Drugich jest droga do niezale\u017cno\u015bci zar\u00f3wno organizacji, jak i os\u00f3b, kt\u00f3re wcze\u015bniej mog\u0142y by\u0107 otoczone kompleksowym wsparciem zawodowym i edukacyjnym, a dzi\u015b nie zawsze s\u0105 na to \u015brodki. <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nCo stanowi o wyj\u0105tkowo\u015bci Waszej dzia\u0142alno\u015bci? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nTo, co wyj\u0105tkowe w tej strategii, poza ide\u0105 dzielenia si\u0119 kompetencjami, jest wzajemno\u015b\u0107. Bo chocia\u017c wytwarzanie produkt\u00f3w dost\u0119pnych w sklepie jest mo\u017cliwe dla tych cz\u0142onki\u0144 kolektywu, kt\u00f3re posiadaj\u0105 pozwolenie na prac\u0119 (a jest to sytuacja zmienna), to cz\u0119\u015b\u0107 zysku ze sprzeda\u017cy ka\u017cdej rzeczy przekazywana jest na wsp\u00f3lnot\u0119 – z zasob\u00f3w korzystaj\u0105 osoby, kt\u00f3re najbardziej tego potrzebuj\u0105, bez wzgl\u0119du na to czy maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia pracy czy nie.<\/em><\/p>\n\n\n\nSk\u0105d pomys\u0142, by pomaga\u0107 uchod\u017aczyniom\/com poprzez sprzeda\u017c ubra\u0144 i dodatk\u00f3w z drugiej r\u0119ki?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/RD_YK_3.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/RD_YK_4.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul>Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nDrugi obieg jest dobry \u201cDla Ziemi\u201d. W 1995 roku stowarzyszenie za\u0142o\u017cy\u0142y osoby, dla kt\u00f3rych warto\u015bci\u0105 by\u0142a troska nie tylko o ludzi, ale te\u017c o bycie blisko natury i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j. To jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142. <\/em><\/p>\n\n\n\nDrugie jest by\u0107 mo\u017ce bardziej symboliczne, wi\u0105\u017ce si\u0119 z dbaniem i dawaniem drugiej szansy. Rzeczy Drugie s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspierania os\u00f3b, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w maj\u0105 utrudnione mo\u017cliwo\u015bci zarobkowania i zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong> W przypadku kobiet z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym mamy do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej osoba zdecydowa\u0142a si\u0119 rozsta\u0107 ze swoim dotychczasowym \u017cyciem – domem, ale cz\u0119sto te\u017c prac\u0105, kt\u00f3r\u0105 dotychczas wykonywa\u0142a. W o\u015brodkach przebywaj\u0105 ca\u0142e rodziny, w kt\u00f3rych wychowuje si\u0119 zwykle wi\u0119cej ni\u017c dwoje czy troje dzieci. Wszystkie te dzieci obj\u0119te s\u0105 przez Polsk\u0119 obowi\u0105zkiem szkolnym, jednak to ogromny wysi\u0142ek, by zacz\u0105\u0107 nauk\u0119 w nowym otoczeniu i w obcym j\u0119zyku. Mamy wspieraj\u0105 dzieci jak potrafi\u0105, jednocze\u015bnie same mog\u0105 podj\u0105\u0107 nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego, ale zaopiekowanie trudnej codzienno\u015bci ogranicza mo\u017cliwo\u015bci i ch\u0119ci do rozwoju. Panie cz\u0119sto pracowa\u0142y w swoich krajach jako urz\u0119dniczki, pedago\u017cki. Tutaj mog\u0105 podj\u0105\u0107 wy\u0142\u0105cznie prace poni\u017cej swoich kompetencji, a niepewna sytuacja zwi\u0105zana z pobytem nie jest motywuj\u0105ca. <\/strong>Oczywi\u015bcie praca poni\u017cej kompetencji w Polsce to do\u015bwiadczenie ogromnej grupy os\u00f3b. Jednak osoby z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym maj\u0105 przed sob\u0105 bariery, kt\u00f3re bez wsparcia s\u0105 niemo\u017cliwe do pokonania.<\/em><\/p>\n\n\n\nSprzeda\u017c ubra\u0144 z drugiej r\u0119ki jest wi\u0119c tylko cz\u0119\u015bci\u0105 tej strategii. Drug\u0105, moim zdaniem najwa\u017cniejsz\u0105, jest tworzenie sieci sojuszniczek\/k\u00f3w, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 do jednorazowego spotkania. Od samego pocz\u0105tku mam poczucie, \u017ce gwarantem takiej trwa\u0142o\u015bci jest w\u0142a\u015bnie relacja – jej zbudowanie wymaga wi\u0119cej czasu, ale jest tego warta.<\/em><\/p>\n\n\n\nW sklepie internetowym, poza ubraniami i dodatkami, mo\u017cna kupi\u0107 te\u017c Notesy z \u0141ukowa. Opowiedz o tej inicjatywie. Ko je tworzy, z czego s\u0105 wykonane?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/NzL_Mili.studio.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/NzL_Mili.studio.2.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul>Notesy z \u0141ukowa, fot. Mili Studio, wi\u0119cej zobaczycie na Instagramie @notesy_z_lukowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nNotesy z \u0141ukowa to by\u0142a moja pierwsza pr\u00f3ba stworzenia trwa\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rej celem by\u0142o nie tylko bycie razem i przyjemne sp\u0119dzanie czasu, ale te\u017c (je\u015bli dobrze p\u00f3jdzie) szansa na dokonanie zmiany i wp\u0142yw. Notesy z \u0141ukowa s\u0105 wi\u0119c kolektywem i mark\u0105 introligatorsk\u0105, kt\u00f3ra ca\u0142y czas si\u0119 rozwija, a zawi\u0105za\u0142a si\u0119 w o\u015brodku w \u0141ukowie w 2018 roku podczas warsztat\u00f3w. <\/strong>W pewnym sensie pretekstem do spotkania by\u0142a najprostsza technika zszywania papieru, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 na tyle wdzi\u0119czna i niezak\u0142\u00f3caj\u0105ca spotkania, \u017ce kiedy zaproponowa\u0142am, \u017ceby\u015bmy wymy\u015bli\u0142y nazw\u0119 dla naszej grupy, spotka\u0142am si\u0119 z aprobat\u0105. P\u00f3\u017aniej z kilku projekt\u00f3w graficznych wsp\u00f3lnie wybra\u0142y\u015bmy logo, zam\u00f3wi\u0142y\u015bmy stempel i zacz\u0119\u0142y\u015bmy szy\u0107. Notesy powstaj\u0105 z papieru pochodz\u0105cego z recyklingu i srebrnych work\u00f3w po ziarnach kawy. <\/strong>To wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja wsp\u00f3\u0142praca z Ew\u0105 Kozdraj, a Stowarzyszenie \u201cDla Ziemi\u201d udzieli\u0142o projektowi osobowo\u015bci prawnej, umo\u017cliwi\u0142o legaln\u0105 sprzeda\u017c i zatrudnienie autorek, kt\u00f3re maj\u0105 pozwolenie na prac\u0119. Tak jak w przypadku RD, cz\u0119\u015b\u0107 zysku ze sprzeda\u017cy ka\u017cdego notesu zasila wsp\u00f3lnot\u0119. Od tego czasu Notesy z \u0141ukowa mo\u017cna lub mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 w limitowanych edycjach na Miesi\u0105cu Fotografii w Krakowie, a tak\u017ce w Galerii No\u015bna, kawiarni Mostowa Sztuka Kawa i Nic nowego, w Art Bookstore Kr\u00f3likarnia, Kooperatywie Dobrze i Salonie CIACH Fryzjer w Warszawie, w Klubokawiarni Pestka w Lublinie, Galerii Jest we Wroc\u0142awiu, Galerii Szara w Katowicach, Fundacji Obszar Wsp\u00f3lny w \u0141odzi.<\/em><\/p>\n\n\n\nNa waszej stronie mo\u017cna kupi\u0107 przepi\u0119kne gumki do w\u0142os\u00f3w ze wsp\u00f3lnie stworzonej kolekcji z \u017bon\u0105 Johna<\/strong>.<\/h4>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_8350.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/IMG_8353.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul>Gumki do w\u0142os\u00f3w stworzone przy wsp\u00f3\u0142pracy z \u017bon\u0105 Johna, mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nTo jest w\u0142a\u015bnie ta herstoria, kt\u00f3ra najlepiej pokazuje ide\u0119 RD. Na pocz\u0105tku 2019 roku pozna\u0142am fotografk\u0119 Alicj\u0119 Kozak, a ona w maju wpad\u0142a na nasz\u0105 pierwsz\u0105 wystaw\u0119 Notes\u00f3w z \u0141ukowa do Rotacyjnego Domu Kultury na Jazdowie w Warszawie i zrobi\u0142a nam troch\u0119 pi\u0119knych zdj\u0119\u0107 w otoczeniu domk\u00f3w fi\u0144skich. P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto dzieli\u0142y\u015bmy si\u0119 tym, co robimy. Alicja wyprodukowa\u0142a urocz\u0105, romantyczn\u0105 sesj\u0119 dla \u017bony Johna, kt\u00f3ra sama pracuje z tkaninami z drugiej r\u0119ki i p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142a mi: \u201cPisz do niej, \u017bonka jest super.\u201d W ten spos\u00f3b, dziewczy\u0144sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, nasze drogi si\u0119 spotka\u0142y. \u017bona, czyli Aleksandra Ra\u0142owska, przyj\u0119\u0142a zaproszenie i przyjecha\u0142a do o\u015brodka w okresie rozlu\u017anienia re\u017cim\u00f3w pandemicznych, \u017ceby pozna\u0107 panie i pokaza\u0107 im, co razem zrobimy. To dla nas bardzo wa\u017cne, \u017ceby dziewczyny, kt\u00f3re mieszkaj\u0105 w o\u015brodku mog\u0142y uczy\u0107 si\u0119 od profesjonalistek\/t\u00f3w bardzo konkretnych, praktycznych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nCzy my\u015blisz, \u017ce Polacy, odk\u0105d wroga narracja rz\u0105du jeszcze bardziej si\u0119 nasili\u0142a, zacz\u0119li bardziej zwraca\u0107 uwag\u0119 na problem uchod\u017ac\u00f3w\/czy\u0144? <\/strong><\/h4>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/NzL_Jan-Jurczak.jpg\")
Warsztaty introligatorskie w \u0141ukowie, fot. Jan Jurczak<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\nOd 2015 roku obserwujemy wzmo\u017cenie wrogo\u015bci wobec migrant\u00f3w i migrantek. W 2018 roku Polski rz\u0105d nie wyrazi\u0142 poparcia dla \u017cadnego z dw\u00f3ch dokument\u00f3w ONZ, kt\u00f3re mia\u0142y na celu utworzenie globalnego podzia\u0142u odpowiedzialno\u015bci za uchod\u017aczynie\/c\u00f3w i obci\u0105\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z ich wsparciem i przyjmowaniem na swoim terytorium<\/strong> – Globalnego Paktu w sprawie Migracji i Globalnego Paktu w sprawie Uchod\u017ac\u00f3w. Takie polityczne decyzje motywowane ochron\u0105 kraju sprawiaj\u0105, \u017ce l\u0119k przed \u201cobcymi\u201d si\u0119 nasila. A sytuacja, cho\u0107 na poziomie politycznym by\u0107 mo\u017ce skomplikowana, to na poziomie ludzkim jest do\u015b\u0107 prosta – uchod\u017acy i uchod\u017aczynie s\u0105 osobami, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 pomocy, by prze\u017cy\u0107. W sierpniu 2019 roku Mi\u0119dzyrz\u0105dowy Zesp\u00f3\u0142 ds. Zmian Klimatu (IPCC), kt\u00f3rego zadaniem jest wspomaganie rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw w zrozumieniu zmian klimatycznych, opublikowa\u0142 nowy raport, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce do 2050 roku, a ja b\u0119d\u0119 mie\u0107 wtedy 60 lat, 250 mln ludzi b\u0119dzie musia\u0142o opu\u015bci\u0107 swoje domy, kt\u00f3re znikn\u0105 pod powierzchni\u0105 wody albo zamieni\u0105 si\u0119 w pustyni\u0119. Te osoby to uchod\u017aczynie i uchod\u017acy klimatyczni. Nikt nie przyjdzie tu, \u017ceby nam co\u015b zabra\u0107 – osoby przyjd\u0105, a my musimy wiedzie\u0107, jak si\u0119 podzieli\u0107 i tak\u0105 prac\u0119 edukacyjn\u0105 wykonuje wiele organizacji pozarz\u0105dowych i os\u00f3b w Polsce. <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nJe\u015bli wi\u0119c s\u0105 w Polsce osoby, kt\u00f3re nie zwracaj\u0105 jeszcze uwagi na \u201cproblem uchod\u017aczy\u0144\/c\u00f3w\u201d, o kt\u00f3ry pytacie, to ju\u017c ca\u0142kiem nied\u0142ugo b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 z nim skonfrontowa\u0107. I najwa\u017cniejsze, \u017ceby by\u0142a to konfrontacja pe\u0142na empatii i taka, w kt\u00f3rej nie poczuj\u0105 si\u0119 bezradne i bezradni. W tym okresie oko\u0142o\u015bwi\u0105tecznym my\u015bla\u0142am o teorii pustego talerza dla zb\u0142\u0105kanego w\u0119drowca, kt\u00f3ry musi sta\u0107 si\u0119 w ko\u0144cu nasz\u0105 (chrze\u015bcija\u0144sk\u0105) praktyk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\nCzy wsp\u00f3\u0142pracujecie z innymi inicjatywami pomagaj\u0105cymi uchod\u017aczyniom\/com lub macie takie plany? <\/strong> <\/h4>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/kuchnia03.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/kuchnia04.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul>Serwetki i notesy mo\u017cecie kupi\u0107 w Kuchni Konfliktu w Warszawie, fot. Jarmi\u0142a Rybicka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nWsp\u00f3\u0142praca jest dla nas bardzo wa\u017cna, bez niej nasze dzia\u0142ania nie mia\u0142yby sensu – dzielimy si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami, uczymy si\u0119 od innych, inspirujemy i kombinujemy, co jeszcze mo\u017cna zrobi\u0107 razem, \u017ceby by\u0142o nam \u0142atwiej i lepiej. W tym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nasza wsp\u00f3\u0142praca z Kuchni\u0105 Konfliktu, w kt\u00f3rej mo\u017cna na razie kupi\u0107 Notesy z \u0141ukowa i serwety wykonywane na szyde\u0142ku przez panie w pracowni. Dzi\u0119ki Groszowym Sprawom, i stoj\u0105cej za nimi Mai Demskiej, notesy pojawi\u0142y si\u0119 w Ksi\u0119garni Artystycznej \u201cZach\u0119ty\u201d<\/strong>. Uchod\u017acom i uchod\u017aczyniom mog\u0105 wi\u0119c pomaga\u0107 nie tylko wyspecjalizowane organizacje czy inicjatywy, ale te\u017c instytucje, w zasadzie ka\u017cda i ka\u017cdy. Od pocz\u0105tku wsp\u00f3\u0142pracujemy z artystkami artystami, a wymieni\u0119 tu tylko niewielk\u0105 grup\u0119 – Tarasem Gembikiem, Yuli\u0105 Krivich, kolektywem Byzkist, Monik\u0105 Dro\u017cy\u0144sk\u0105. Jeste\u015bmy otwarte i bardzo do tego zapraszamy. Rozpoczyna si\u0119 te\u017c dla nas wsp\u00f3\u0142praca z Ashok\u0105, bo Rzeczy Drugie otrzyma\u0142y w\u0142a\u015bnie grant w programie <\/a>Hello Entrepreneurship.<\/em><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/kuchnia.jpg\")
Te pyszno\u015bci znajdziecie w warszawskiej Kuchni Konfliktu, fot. Jarmi\u0142a Rybicka <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\nB\u0105d\u017amy szczerzy – pandemia to bardzo ci\u0119\u017cki czas dla wszelkiego rodzaju przedsi\u0119biorstw i inicjatyw – szczeg\u00f3lnie tych lokalnych i ma\u0142ych. Mimo tego Rzeczy Drugie dalej dzia\u0142aj\u0105. Dlaczego zdecydowa\u0142y\u015bcie si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 tego typu dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie teraz? To na pewno wymaga\u0142o wiele odwagi. <\/strong><\/h4>\n\n\n\nTo prawda, my te\u017c tego do\u015bwiadczamy, bo Rzeczy Drugie ruszy\u0142y w sierpniu. Poza wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z \u017bon\u0105 Johna jeste\u015bmy w procesie wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3wnie\u017c z innymi projektantkami\/tami. Na pocz\u0105tku roku dost\u0119pna b\u0119dzie seria pi\u0119knych, wyprodukowanych w Polsce z najwy\u017cszej jako\u015bci bio bawe\u0142ny koszulek z r\u0119cznie wykonywanymi sitodrukami. <\/strong>Projekty na tiszerty przekaza\u0142y nam Justyna Plec, Marta Frej i Janek Koza. Ja sama musia\u0142am pozna\u0107 ca\u0142y ten proces produkcyjny od kuchni, \u017ceby ta male\u0144ka, limitowana produkcja mia\u0142a sens i by\u0142a zgodna z ideami naszego kolektywu. Na wiosn\u0119 oferta sklepu rozszerzy si\u0119 te\u017c o wyj\u0105tkowy produkt rosn\u0105cy.<\/em><\/p>\n\n\n\nJak oceniacie \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczn\u0105 Polak\u00f3w? Czy w szerszej \u015bwiadomo\u015bci ju\u017c si\u0119 co\u015b zmieni\u0142o, czy mamy w tym temacie jeszcze wiele do zrobienia? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nStaramy si\u0119 otacza\u0107 optymistycznymi wiadomo\u015bciami (osoby ze stowarzyszenia za\u0142o\u017cy\u0142y nawet stron\u0119 \u201cBardzo dobre wie\u015bci\u201d), wi\u0119c dostrzegamy te najdrobniejsze inicjatywy zwi\u0105zane z niekoszeniem \u0142\u0105k i trawnik\u00f3w, grupy opiekuj\u0105ce si\u0119 miejskimi pszczo\u0142ami, jeste\u015bmy blisko z artystkami\/tami i zajmuj\u0105cymi si\u0119 katastrofami klimatycznymi. Jednak chyba najwi\u0119cej nadziei daje klimatyczny aktywizm m\u0142odych os\u00f3b, dlatego te\u017c w stowarzyszeniu bardzo skupiamy si\u0119 na edukacji i pracy z dzie\u0107mi<\/strong>. Naszym najnowszym wyzwaniem na 2021 rok jest za\u0142o\u017cenie przedszkola le\u015bnego, klimatycznego, wolnego i demokratycznego – bo edukacja wa\u017cna jest od samego pocz\u0105tku \u017cycia.<\/em><\/p>\n\n\n\nCoraz wi\u0119cej os\u00f3b w Polsce wybiera ubrania z drugiej r\u0119ki i to na pewno pozytywna zmiana. Pozostaje jednak pytanie o drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 te ubrania przeby\u0142y, by do nas dotrze\u0107, o \u015blad, jaki za sob\u0105 pozostawi\u0142y. <\/em><\/p>\n\n\n\nCzy my\u015blisz, \u017ce Polacy przestali si\u0119 ba\u0107 kupowa\u0107 rzeczy z drugiej r\u0119ki? Niegdy\u015b opinia o tego typu rzeczach by\u0142a bardzo krzywdz\u0105ca, niekiedy wr\u0119cz kupowanie w lumpeksach wywo\u0142ywa\u0142o wstyd. Czy my\u015blisz, \u017ce to si\u0119 ju\u017c zmieni\u0142o?<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/RD_YK_1-708x1024.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/RD_YK_2-754x1024.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul>Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nT\u0119 zmian\u0119 obserwowa\u0142am na sobie. Jako ma\u0142a dziewczynka czasem zazdro\u015bci\u0142am osobom, kt\u00f3re je\u017adzi\u0142y na zakupy do centr\u00f3w handlowych i nosi\u0142y tylko nowe rzeczy. P\u00f3\u017aniej nauczy\u0142am si\u0119 znajdowa\u0107 pi\u0119kne ubrania w lumpeksach, kt\u00f3re po pewnym czasie przyj\u0119\u0142y bardziej dumn\u0105 nazw\u0119 sekendhend\u00f3w, by ostatecznie sta\u0107 si\u0119 vintyd\u017c szopami. Dzi\u015b oko\u0142o 20% mojej garderoby jest nowa, moja dzieci\u0119ca zazdro\u015b\u0107 min\u0119\u0142a bezpowrotnie.<\/strong> Podobno \u2153 os\u00f3b w Polsce nosi rzeczy z drugiej r\u0119ki – dla cz\u0119\u015bci z nich to spos\u00f3b na bycie oryginalnymi, dla cz\u0119\u015bci to cz\u0119\u015b\u0107 ekonomicznej strategii przetrwania.<\/em><\/p>\n\n\n\nCzy uwa\u017casz, \u017ce termin „sustainable fashion\/moda zr\u00f3wnowa\u017cona” kiedy\u015b faktycznie b\u0119dzie mia\u0142 du\u017ce znaczenie? Mimo powoli zachodz\u0105cych drobnych zmian, do tej pory termin ten bardziej funkcjonowa\u0142 jako frazes ni\u017c mia\u0142 swoje prze\u0142o\u017cenie na praktyk\u0119.<\/strong> <\/h4>\n\n\n\nMam tak\u0105 nadziej\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\nJak widzicie swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015bci?<\/strong><\/h4>\n\n\n\nMamy mn\u00f3stwo plan\u00f3w, kt\u00f3rych chyba najwa\u017cniejszym punktem, po tym trudnym okresie pandemii, s\u0105 spotkania i sp\u0119dzanie czasu z naszymi sojuszniczkami\/kami w tym samym miejscu i czasie. Nasze strategie sprawdzaj\u0105 si\u0119 lokalnie, naszym marzeniem jest wi\u0119c ich rozw\u00f3j na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. <\/strong>W 2021 roku, gdy ju\u017c minie zagro\u017cenie i b\u0119dziemy mog\u0142y\/li si\u0119 spotyka\u0107, planujemy zorganizowanie Festiwalu Rzeczy Drugich. Nasza siedziba mie\u015bci si\u0119 na wsi, mamy las i \u0142\u0105ki dooko\u0142a. Wspieraj\u0105 nas wolontariuszki i wolontariusze z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata. Festiwal b\u0119dzie okazj\u0105 do podzi\u0119kowa\u0144, ale te\u017c dalszego planowania.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0105 inicjatywy kompletne. Takie, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 z poszanowaniem \u015brodowiska. Takie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ca\u0142e rodziny maj\u0105 co je\u015b\u0107. Takie, kt\u00f3re realnie pomagaj\u0105 i maj\u0105 wp\u0142yw na innych. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 inicjatyw\u0105 s\u0105 Rzeczy Drugie. Rozmawiamy z Pamel\u0105 Bo\u017cek, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 tego nieszablonowego secondhandu Stowarzyszenia \u201cDla Ziemi\u201d, o odwadze w tworzeniu marki podczas pandemii, wyj\u0105tkowych notesach i zmienianiu \u015bwiadomo\u015bci uchod\u017aczej i…<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":38371,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[28],"tags":[4015,4163,3900,3273,4161,4160,4045,4162,4164],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-38149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinie","tag-eko","tag-eko-miasto","tag-kuchnia-konfliktu","tag-more","tag-notesy-z-lukowa","tag-pamela-bozek","tag-rzeczy-drugie","tag-second-hand","tag-zona-johna","parent_cat_opinie"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-21 00:45:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38149"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38429,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions\/38429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38149"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=38149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Co stanowi o wyj\u0105tkowo\u015bci Waszej dzia\u0142alno\u015bci? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nTo, co wyj\u0105tkowe w tej strategii, poza ide\u0105 dzielenia si\u0119 kompetencjami, jest wzajemno\u015b\u0107. Bo chocia\u017c wytwarzanie produkt\u00f3w dost\u0119pnych w sklepie jest mo\u017cliwe dla tych cz\u0142onki\u0144 kolektywu, kt\u00f3re posiadaj\u0105 pozwolenie na prac\u0119 (a jest to sytuacja zmienna), to cz\u0119\u015b\u0107 zysku ze sprzeda\u017cy ka\u017cdej rzeczy przekazywana jest na wsp\u00f3lnot\u0119 – z zasob\u00f3w korzystaj\u0105 osoby, kt\u00f3re najbardziej tego potrzebuj\u0105, bez wzgl\u0119du na to czy maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia pracy czy nie.<\/em><\/p>\n\n\n\nSk\u0105d pomys\u0142, by pomaga\u0107 uchod\u017aczyniom\/com poprzez sprzeda\u017c ubra\u0144 i dodatk\u00f3w z drugiej r\u0119ki?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nDrugi obieg jest dobry \u201cDla Ziemi\u201d. W 1995 roku stowarzyszenie za\u0142o\u017cy\u0142y osoby, dla kt\u00f3rych warto\u015bci\u0105 by\u0142a troska nie tylko o ludzi, ale te\u017c o bycie blisko natury i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j. To jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142. <\/em><\/p>\n\n\n\nDrugie jest by\u0107 mo\u017ce bardziej symboliczne, wi\u0105\u017ce si\u0119 z dbaniem i dawaniem drugiej szansy. Rzeczy Drugie s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspierania os\u00f3b, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w maj\u0105 utrudnione mo\u017cliwo\u015bci zarobkowania i zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong> W przypadku kobiet z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym mamy do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej osoba zdecydowa\u0142a si\u0119 rozsta\u0107 ze swoim dotychczasowym \u017cyciem – domem, ale cz\u0119sto te\u017c prac\u0105, kt\u00f3r\u0105 dotychczas wykonywa\u0142a. W o\u015brodkach przebywaj\u0105 ca\u0142e rodziny, w kt\u00f3rych wychowuje si\u0119 zwykle wi\u0119cej ni\u017c dwoje czy troje dzieci. Wszystkie te dzieci obj\u0119te s\u0105 przez Polsk\u0119 obowi\u0105zkiem szkolnym, jednak to ogromny wysi\u0142ek, by zacz\u0105\u0107 nauk\u0119 w nowym otoczeniu i w obcym j\u0119zyku. Mamy wspieraj\u0105 dzieci jak potrafi\u0105, jednocze\u015bnie same mog\u0105 podj\u0105\u0107 nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego, ale zaopiekowanie trudnej codzienno\u015bci ogranicza mo\u017cliwo\u015bci i ch\u0119ci do rozwoju. Panie cz\u0119sto pracowa\u0142y w swoich krajach jako urz\u0119dniczki, pedago\u017cki. Tutaj mog\u0105 podj\u0105\u0107 wy\u0142\u0105cznie prace poni\u017cej swoich kompetencji, a niepewna sytuacja zwi\u0105zana z pobytem nie jest motywuj\u0105ca. <\/strong>Oczywi\u015bcie praca poni\u017cej kompetencji w Polsce to do\u015bwiadczenie ogromnej grupy os\u00f3b. Jednak osoby z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym maj\u0105 przed sob\u0105 bariery, kt\u00f3re bez wsparcia s\u0105 niemo\u017cliwe do pokonania.<\/em><\/p>\n\n\n\nSprzeda\u017c ubra\u0144 z drugiej r\u0119ki jest wi\u0119c tylko cz\u0119\u015bci\u0105 tej strategii. Drug\u0105, moim zdaniem najwa\u017cniejsz\u0105, jest tworzenie sieci sojuszniczek\/k\u00f3w, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 do jednorazowego spotkania. Od samego pocz\u0105tku mam poczucie, \u017ce gwarantem takiej trwa\u0142o\u015bci jest w\u0142a\u015bnie relacja – jej zbudowanie wymaga wi\u0119cej czasu, ale jest tego warta.<\/em><\/p>\n\n\n\nW sklepie internetowym, poza ubraniami i dodatkami, mo\u017cna kupi\u0107 te\u017c Notesy z \u0141ukowa. Opowiedz o tej inicjatywie. Ko je tworzy, z czego s\u0105 wykonane?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Notesy z \u0141ukowa, fot. Mili Studio, wi\u0119cej zobaczycie na Instagramie @notesy_z_lukowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nNotesy z \u0141ukowa to by\u0142a moja pierwsza pr\u00f3ba stworzenia trwa\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rej celem by\u0142o nie tylko bycie razem i przyjemne sp\u0119dzanie czasu, ale te\u017c (je\u015bli dobrze p\u00f3jdzie) szansa na dokonanie zmiany i wp\u0142yw. Notesy z \u0141ukowa s\u0105 wi\u0119c kolektywem i mark\u0105 introligatorsk\u0105, kt\u00f3ra ca\u0142y czas si\u0119 rozwija, a zawi\u0105za\u0142a si\u0119 w o\u015brodku w \u0141ukowie w 2018 roku podczas warsztat\u00f3w. <\/strong>W pewnym sensie pretekstem do spotkania by\u0142a najprostsza technika zszywania papieru, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 na tyle wdzi\u0119czna i niezak\u0142\u00f3caj\u0105ca spotkania, \u017ce kiedy zaproponowa\u0142am, \u017ceby\u015bmy wymy\u015bli\u0142y nazw\u0119 dla naszej grupy, spotka\u0142am si\u0119 z aprobat\u0105. P\u00f3\u017aniej z kilku projekt\u00f3w graficznych wsp\u00f3lnie wybra\u0142y\u015bmy logo, zam\u00f3wi\u0142y\u015bmy stempel i zacz\u0119\u0142y\u015bmy szy\u0107. Notesy powstaj\u0105 z papieru pochodz\u0105cego z recyklingu i srebrnych work\u00f3w po ziarnach kawy. <\/strong>To wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja wsp\u00f3\u0142praca z Ew\u0105 Kozdraj, a Stowarzyszenie \u201cDla Ziemi\u201d udzieli\u0142o projektowi osobowo\u015bci prawnej, umo\u017cliwi\u0142o legaln\u0105 sprzeda\u017c i zatrudnienie autorek, kt\u00f3re maj\u0105 pozwolenie na prac\u0119. Tak jak w przypadku RD, cz\u0119\u015b\u0107 zysku ze sprzeda\u017cy ka\u017cdego notesu zasila wsp\u00f3lnot\u0119. Od tego czasu Notesy z \u0141ukowa mo\u017cna lub mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 w limitowanych edycjach na Miesi\u0105cu Fotografii w Krakowie, a tak\u017ce w Galerii No\u015bna, kawiarni Mostowa Sztuka Kawa i Nic nowego, w Art Bookstore Kr\u00f3likarnia, Kooperatywie Dobrze i Salonie CIACH Fryzjer w Warszawie, w Klubokawiarni Pestka w Lublinie, Galerii Jest we Wroc\u0142awiu, Galerii Szara w Katowicach, Fundacji Obszar Wsp\u00f3lny w \u0141odzi.<\/em><\/p>\n\n\n\nNa waszej stronie mo\u017cna kupi\u0107 przepi\u0119kne gumki do w\u0142os\u00f3w ze wsp\u00f3lnie stworzonej kolekcji z \u017bon\u0105 Johna<\/strong>.<\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Gumki do w\u0142os\u00f3w stworzone przy wsp\u00f3\u0142pracy z \u017bon\u0105 Johna, mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nTo jest w\u0142a\u015bnie ta herstoria, kt\u00f3ra najlepiej pokazuje ide\u0119 RD. Na pocz\u0105tku 2019 roku pozna\u0142am fotografk\u0119 Alicj\u0119 Kozak, a ona w maju wpad\u0142a na nasz\u0105 pierwsz\u0105 wystaw\u0119 Notes\u00f3w z \u0141ukowa do Rotacyjnego Domu Kultury na Jazdowie w Warszawie i zrobi\u0142a nam troch\u0119 pi\u0119knych zdj\u0119\u0107 w otoczeniu domk\u00f3w fi\u0144skich. P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto dzieli\u0142y\u015bmy si\u0119 tym, co robimy. Alicja wyprodukowa\u0142a urocz\u0105, romantyczn\u0105 sesj\u0119 dla \u017bony Johna, kt\u00f3ra sama pracuje z tkaninami z drugiej r\u0119ki i p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142a mi: \u201cPisz do niej, \u017bonka jest super.\u201d W ten spos\u00f3b, dziewczy\u0144sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, nasze drogi si\u0119 spotka\u0142y. \u017bona, czyli Aleksandra Ra\u0142owska, przyj\u0119\u0142a zaproszenie i przyjecha\u0142a do o\u015brodka w okresie rozlu\u017anienia re\u017cim\u00f3w pandemicznych, \u017ceby pozna\u0107 panie i pokaza\u0107 im, co razem zrobimy. To dla nas bardzo wa\u017cne, \u017ceby dziewczyny, kt\u00f3re mieszkaj\u0105 w o\u015brodku mog\u0142y uczy\u0107 si\u0119 od profesjonalistek\/t\u00f3w bardzo konkretnych, praktycznych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nCzy my\u015blisz, \u017ce Polacy, odk\u0105d wroga narracja rz\u0105du jeszcze bardziej si\u0119 nasili\u0142a, zacz\u0119li bardziej zwraca\u0107 uwag\u0119 na problem uchod\u017ac\u00f3w\/czy\u0144? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nWarsztaty introligatorskie w \u0141ukowie, fot. Jan Jurczak<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\nOd 2015 roku obserwujemy wzmo\u017cenie wrogo\u015bci wobec migrant\u00f3w i migrantek. W 2018 roku Polski rz\u0105d nie wyrazi\u0142 poparcia dla \u017cadnego z dw\u00f3ch dokument\u00f3w ONZ, kt\u00f3re mia\u0142y na celu utworzenie globalnego podzia\u0142u odpowiedzialno\u015bci za uchod\u017aczynie\/c\u00f3w i obci\u0105\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z ich wsparciem i przyjmowaniem na swoim terytorium<\/strong> – Globalnego Paktu w sprawie Migracji i Globalnego Paktu w sprawie Uchod\u017ac\u00f3w. Takie polityczne decyzje motywowane ochron\u0105 kraju sprawiaj\u0105, \u017ce l\u0119k przed \u201cobcymi\u201d si\u0119 nasila. A sytuacja, cho\u0107 na poziomie politycznym by\u0107 mo\u017ce skomplikowana, to na poziomie ludzkim jest do\u015b\u0107 prosta – uchod\u017acy i uchod\u017aczynie s\u0105 osobami, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 pomocy, by prze\u017cy\u0107. W sierpniu 2019 roku Mi\u0119dzyrz\u0105dowy Zesp\u00f3\u0142 ds. Zmian Klimatu (IPCC), kt\u00f3rego zadaniem jest wspomaganie rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw w zrozumieniu zmian klimatycznych, opublikowa\u0142 nowy raport, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce do 2050 roku, a ja b\u0119d\u0119 mie\u0107 wtedy 60 lat, 250 mln ludzi b\u0119dzie musia\u0142o opu\u015bci\u0107 swoje domy, kt\u00f3re znikn\u0105 pod powierzchni\u0105 wody albo zamieni\u0105 si\u0119 w pustyni\u0119. Te osoby to uchod\u017aczynie i uchod\u017acy klimatyczni. Nikt nie przyjdzie tu, \u017ceby nam co\u015b zabra\u0107 – osoby przyjd\u0105, a my musimy wiedzie\u0107, jak si\u0119 podzieli\u0107 i tak\u0105 prac\u0119 edukacyjn\u0105 wykonuje wiele organizacji pozarz\u0105dowych i os\u00f3b w Polsce. <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nJe\u015bli wi\u0119c s\u0105 w Polsce osoby, kt\u00f3re nie zwracaj\u0105 jeszcze uwagi na \u201cproblem uchod\u017aczy\u0144\/c\u00f3w\u201d, o kt\u00f3ry pytacie, to ju\u017c ca\u0142kiem nied\u0142ugo b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 z nim skonfrontowa\u0107. I najwa\u017cniejsze, \u017ceby by\u0142a to konfrontacja pe\u0142na empatii i taka, w kt\u00f3rej nie poczuj\u0105 si\u0119 bezradne i bezradni. W tym okresie oko\u0142o\u015bwi\u0105tecznym my\u015bla\u0142am o teorii pustego talerza dla zb\u0142\u0105kanego w\u0119drowca, kt\u00f3ry musi sta\u0107 si\u0119 w ko\u0144cu nasz\u0105 (chrze\u015bcija\u0144sk\u0105) praktyk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\nCzy wsp\u00f3\u0142pracujecie z innymi inicjatywami pomagaj\u0105cymi uchod\u017aczyniom\/com lub macie takie plany? <\/strong> <\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Serwetki i notesy mo\u017cecie kupi\u0107 w Kuchni Konfliktu w Warszawie, fot. Jarmi\u0142a Rybicka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nWsp\u00f3\u0142praca jest dla nas bardzo wa\u017cna, bez niej nasze dzia\u0142ania nie mia\u0142yby sensu – dzielimy si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami, uczymy si\u0119 od innych, inspirujemy i kombinujemy, co jeszcze mo\u017cna zrobi\u0107 razem, \u017ceby by\u0142o nam \u0142atwiej i lepiej. W tym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nasza wsp\u00f3\u0142praca z Kuchni\u0105 Konfliktu, w kt\u00f3rej mo\u017cna na razie kupi\u0107 Notesy z \u0141ukowa i serwety wykonywane na szyde\u0142ku przez panie w pracowni. Dzi\u0119ki Groszowym Sprawom, i stoj\u0105cej za nimi Mai Demskiej, notesy pojawi\u0142y si\u0119 w Ksi\u0119garni Artystycznej \u201cZach\u0119ty\u201d<\/strong>. Uchod\u017acom i uchod\u017aczyniom mog\u0105 wi\u0119c pomaga\u0107 nie tylko wyspecjalizowane organizacje czy inicjatywy, ale te\u017c instytucje, w zasadzie ka\u017cda i ka\u017cdy. Od pocz\u0105tku wsp\u00f3\u0142pracujemy z artystkami artystami, a wymieni\u0119 tu tylko niewielk\u0105 grup\u0119 – Tarasem Gembikiem, Yuli\u0105 Krivich, kolektywem Byzkist, Monik\u0105 Dro\u017cy\u0144sk\u0105. Jeste\u015bmy otwarte i bardzo do tego zapraszamy. Rozpoczyna si\u0119 te\u017c dla nas wsp\u00f3\u0142praca z Ashok\u0105, bo Rzeczy Drugie otrzyma\u0142y w\u0142a\u015bnie grant w programie <\/a>Hello Entrepreneurship.<\/em><\/p>\n\n\n\nTe pyszno\u015bci znajdziecie w warszawskiej Kuchni Konfliktu, fot. Jarmi\u0142a Rybicka <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\nB\u0105d\u017amy szczerzy – pandemia to bardzo ci\u0119\u017cki czas dla wszelkiego rodzaju przedsi\u0119biorstw i inicjatyw – szczeg\u00f3lnie tych lokalnych i ma\u0142ych. Mimo tego Rzeczy Drugie dalej dzia\u0142aj\u0105. Dlaczego zdecydowa\u0142y\u015bcie si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 tego typu dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie teraz? To na pewno wymaga\u0142o wiele odwagi. <\/strong><\/h4>\n\n\n\nTo prawda, my te\u017c tego do\u015bwiadczamy, bo Rzeczy Drugie ruszy\u0142y w sierpniu. Poza wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z \u017bon\u0105 Johna jeste\u015bmy w procesie wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3wnie\u017c z innymi projektantkami\/tami. Na pocz\u0105tku roku dost\u0119pna b\u0119dzie seria pi\u0119knych, wyprodukowanych w Polsce z najwy\u017cszej jako\u015bci bio bawe\u0142ny koszulek z r\u0119cznie wykonywanymi sitodrukami. <\/strong>Projekty na tiszerty przekaza\u0142y nam Justyna Plec, Marta Frej i Janek Koza. Ja sama musia\u0142am pozna\u0107 ca\u0142y ten proces produkcyjny od kuchni, \u017ceby ta male\u0144ka, limitowana produkcja mia\u0142a sens i by\u0142a zgodna z ideami naszego kolektywu. Na wiosn\u0119 oferta sklepu rozszerzy si\u0119 te\u017c o wyj\u0105tkowy produkt rosn\u0105cy.<\/em><\/p>\n\n\n\nJak oceniacie \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczn\u0105 Polak\u00f3w? Czy w szerszej \u015bwiadomo\u015bci ju\u017c si\u0119 co\u015b zmieni\u0142o, czy mamy w tym temacie jeszcze wiele do zrobienia? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nStaramy si\u0119 otacza\u0107 optymistycznymi wiadomo\u015bciami (osoby ze stowarzyszenia za\u0142o\u017cy\u0142y nawet stron\u0119 \u201cBardzo dobre wie\u015bci\u201d), wi\u0119c dostrzegamy te najdrobniejsze inicjatywy zwi\u0105zane z niekoszeniem \u0142\u0105k i trawnik\u00f3w, grupy opiekuj\u0105ce si\u0119 miejskimi pszczo\u0142ami, jeste\u015bmy blisko z artystkami\/tami i zajmuj\u0105cymi si\u0119 katastrofami klimatycznymi. Jednak chyba najwi\u0119cej nadziei daje klimatyczny aktywizm m\u0142odych os\u00f3b, dlatego te\u017c w stowarzyszeniu bardzo skupiamy si\u0119 na edukacji i pracy z dzie\u0107mi<\/strong>. Naszym najnowszym wyzwaniem na 2021 rok jest za\u0142o\u017cenie przedszkola le\u015bnego, klimatycznego, wolnego i demokratycznego – bo edukacja wa\u017cna jest od samego pocz\u0105tku \u017cycia.<\/em><\/p>\n\n\n\nCoraz wi\u0119cej os\u00f3b w Polsce wybiera ubrania z drugiej r\u0119ki i to na pewno pozytywna zmiana. Pozostaje jednak pytanie o drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 te ubrania przeby\u0142y, by do nas dotrze\u0107, o \u015blad, jaki za sob\u0105 pozostawi\u0142y. <\/em><\/p>\n\n\n\nCzy my\u015blisz, \u017ce Polacy przestali si\u0119 ba\u0107 kupowa\u0107 rzeczy z drugiej r\u0119ki? Niegdy\u015b opinia o tego typu rzeczach by\u0142a bardzo krzywdz\u0105ca, niekiedy wr\u0119cz kupowanie w lumpeksach wywo\u0142ywa\u0142o wstyd. Czy my\u015blisz, \u017ce to si\u0119 ju\u017c zmieni\u0142o?<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nT\u0119 zmian\u0119 obserwowa\u0142am na sobie. Jako ma\u0142a dziewczynka czasem zazdro\u015bci\u0142am osobom, kt\u00f3re je\u017adzi\u0142y na zakupy do centr\u00f3w handlowych i nosi\u0142y tylko nowe rzeczy. P\u00f3\u017aniej nauczy\u0142am si\u0119 znajdowa\u0107 pi\u0119kne ubrania w lumpeksach, kt\u00f3re po pewnym czasie przyj\u0119\u0142y bardziej dumn\u0105 nazw\u0119 sekendhend\u00f3w, by ostatecznie sta\u0107 si\u0119 vintyd\u017c szopami. Dzi\u015b oko\u0142o 20% mojej garderoby jest nowa, moja dzieci\u0119ca zazdro\u015b\u0107 min\u0119\u0142a bezpowrotnie.<\/strong> Podobno \u2153 os\u00f3b w Polsce nosi rzeczy z drugiej r\u0119ki – dla cz\u0119\u015bci z nich to spos\u00f3b na bycie oryginalnymi, dla cz\u0119\u015bci to cz\u0119\u015b\u0107 ekonomicznej strategii przetrwania.<\/em><\/p>\n\n\n\nCzy uwa\u017casz, \u017ce termin „sustainable fashion\/moda zr\u00f3wnowa\u017cona” kiedy\u015b faktycznie b\u0119dzie mia\u0142 du\u017ce znaczenie? Mimo powoli zachodz\u0105cych drobnych zmian, do tej pory termin ten bardziej funkcjonowa\u0142 jako frazes ni\u017c mia\u0142 swoje prze\u0142o\u017cenie na praktyk\u0119.<\/strong> <\/h4>\n\n\n\nMam tak\u0105 nadziej\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\nJak widzicie swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015bci?<\/strong><\/h4>\n\n\n\nMamy mn\u00f3stwo plan\u00f3w, kt\u00f3rych chyba najwa\u017cniejszym punktem, po tym trudnym okresie pandemii, s\u0105 spotkania i sp\u0119dzanie czasu z naszymi sojuszniczkami\/kami w tym samym miejscu i czasie. Nasze strategie sprawdzaj\u0105 si\u0119 lokalnie, naszym marzeniem jest wi\u0119c ich rozw\u00f3j na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. <\/strong>W 2021 roku, gdy ju\u017c minie zagro\u017cenie i b\u0119dziemy mog\u0142y\/li si\u0119 spotyka\u0107, planujemy zorganizowanie Festiwalu Rzeczy Drugich. Nasza siedziba mie\u015bci si\u0119 na wsi, mamy las i \u0142\u0105ki dooko\u0142a. Wspieraj\u0105 nas wolontariuszki i wolontariusze z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata. Festiwal b\u0119dzie okazj\u0105 do podzi\u0119kowa\u0144, ale te\u017c dalszego planowania.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0105 inicjatywy kompletne. Takie, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 z poszanowaniem \u015brodowiska. Takie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ca\u0142e rodziny maj\u0105 co je\u015b\u0107. Takie, kt\u00f3re realnie pomagaj\u0105 i maj\u0105 wp\u0142yw na innych. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 inicjatyw\u0105 s\u0105 Rzeczy Drugie. Rozmawiamy z Pamel\u0105 Bo\u017cek, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 tego nieszablonowego secondhandu Stowarzyszenia \u201cDla Ziemi\u201d, o odwadze w tworzeniu marki podczas pandemii, wyj\u0105tkowych notesach i zmienianiu \u015bwiadomo\u015bci uchod\u017aczej i…<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":38371,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[28],"tags":[4015,4163,3900,3273,4161,4160,4045,4162,4164],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-38149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinie","tag-eko","tag-eko-miasto","tag-kuchnia-konfliktu","tag-more","tag-notesy-z-lukowa","tag-pamela-bozek","tag-rzeczy-drugie","tag-second-hand","tag-zona-johna","parent_cat_opinie"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-21 00:45:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38149"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38429,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions\/38429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38149"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=38149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Sk\u0105d pomys\u0142, by pomaga\u0107 uchod\u017aczyniom\/com poprzez sprzeda\u017c ubra\u0144 i dodatk\u00f3w z drugiej r\u0119ki?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nDrugi obieg jest dobry \u201cDla Ziemi\u201d. W 1995 roku stowarzyszenie za\u0142o\u017cy\u0142y osoby, dla kt\u00f3rych warto\u015bci\u0105 by\u0142a troska nie tylko o ludzi, ale te\u017c o bycie blisko natury i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j. To jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142. <\/em><\/p>\n\n\n\nDrugie jest by\u0107 mo\u017ce bardziej symboliczne, wi\u0105\u017ce si\u0119 z dbaniem i dawaniem drugiej szansy. Rzeczy Drugie s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspierania os\u00f3b, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w maj\u0105 utrudnione mo\u017cliwo\u015bci zarobkowania i zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong> W przypadku kobiet z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym mamy do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej osoba zdecydowa\u0142a si\u0119 rozsta\u0107 ze swoim dotychczasowym \u017cyciem – domem, ale cz\u0119sto te\u017c prac\u0105, kt\u00f3r\u0105 dotychczas wykonywa\u0142a. W o\u015brodkach przebywaj\u0105 ca\u0142e rodziny, w kt\u00f3rych wychowuje si\u0119 zwykle wi\u0119cej ni\u017c dwoje czy troje dzieci. Wszystkie te dzieci obj\u0119te s\u0105 przez Polsk\u0119 obowi\u0105zkiem szkolnym, jednak to ogromny wysi\u0142ek, by zacz\u0105\u0107 nauk\u0119 w nowym otoczeniu i w obcym j\u0119zyku. Mamy wspieraj\u0105 dzieci jak potrafi\u0105, jednocze\u015bnie same mog\u0105 podj\u0105\u0107 nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego, ale zaopiekowanie trudnej codzienno\u015bci ogranicza mo\u017cliwo\u015bci i ch\u0119ci do rozwoju. Panie cz\u0119sto pracowa\u0142y w swoich krajach jako urz\u0119dniczki, pedago\u017cki. Tutaj mog\u0105 podj\u0105\u0107 wy\u0142\u0105cznie prace poni\u017cej swoich kompetencji, a niepewna sytuacja zwi\u0105zana z pobytem nie jest motywuj\u0105ca. <\/strong>Oczywi\u015bcie praca poni\u017cej kompetencji w Polsce to do\u015bwiadczenie ogromnej grupy os\u00f3b. Jednak osoby z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym maj\u0105 przed sob\u0105 bariery, kt\u00f3re bez wsparcia s\u0105 niemo\u017cliwe do pokonania.<\/em><\/p>\n\n\n\nSprzeda\u017c ubra\u0144 z drugiej r\u0119ki jest wi\u0119c tylko cz\u0119\u015bci\u0105 tej strategii. Drug\u0105, moim zdaniem najwa\u017cniejsz\u0105, jest tworzenie sieci sojuszniczek\/k\u00f3w, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 do jednorazowego spotkania. Od samego pocz\u0105tku mam poczucie, \u017ce gwarantem takiej trwa\u0142o\u015bci jest w\u0142a\u015bnie relacja – jej zbudowanie wymaga wi\u0119cej czasu, ale jest tego warta.<\/em><\/p>\n\n\n\nW sklepie internetowym, poza ubraniami i dodatkami, mo\u017cna kupi\u0107 te\u017c Notesy z \u0141ukowa. Opowiedz o tej inicjatywie. Ko je tworzy, z czego s\u0105 wykonane?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Notesy z \u0141ukowa, fot. Mili Studio, wi\u0119cej zobaczycie na Instagramie @notesy_z_lukowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nNotesy z \u0141ukowa to by\u0142a moja pierwsza pr\u00f3ba stworzenia trwa\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rej celem by\u0142o nie tylko bycie razem i przyjemne sp\u0119dzanie czasu, ale te\u017c (je\u015bli dobrze p\u00f3jdzie) szansa na dokonanie zmiany i wp\u0142yw. Notesy z \u0141ukowa s\u0105 wi\u0119c kolektywem i mark\u0105 introligatorsk\u0105, kt\u00f3ra ca\u0142y czas si\u0119 rozwija, a zawi\u0105za\u0142a si\u0119 w o\u015brodku w \u0141ukowie w 2018 roku podczas warsztat\u00f3w. <\/strong>W pewnym sensie pretekstem do spotkania by\u0142a najprostsza technika zszywania papieru, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 na tyle wdzi\u0119czna i niezak\u0142\u00f3caj\u0105ca spotkania, \u017ce kiedy zaproponowa\u0142am, \u017ceby\u015bmy wymy\u015bli\u0142y nazw\u0119 dla naszej grupy, spotka\u0142am si\u0119 z aprobat\u0105. P\u00f3\u017aniej z kilku projekt\u00f3w graficznych wsp\u00f3lnie wybra\u0142y\u015bmy logo, zam\u00f3wi\u0142y\u015bmy stempel i zacz\u0119\u0142y\u015bmy szy\u0107. Notesy powstaj\u0105 z papieru pochodz\u0105cego z recyklingu i srebrnych work\u00f3w po ziarnach kawy. <\/strong>To wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja wsp\u00f3\u0142praca z Ew\u0105 Kozdraj, a Stowarzyszenie \u201cDla Ziemi\u201d udzieli\u0142o projektowi osobowo\u015bci prawnej, umo\u017cliwi\u0142o legaln\u0105 sprzeda\u017c i zatrudnienie autorek, kt\u00f3re maj\u0105 pozwolenie na prac\u0119. Tak jak w przypadku RD, cz\u0119\u015b\u0107 zysku ze sprzeda\u017cy ka\u017cdego notesu zasila wsp\u00f3lnot\u0119. Od tego czasu Notesy z \u0141ukowa mo\u017cna lub mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 w limitowanych edycjach na Miesi\u0105cu Fotografii w Krakowie, a tak\u017ce w Galerii No\u015bna, kawiarni Mostowa Sztuka Kawa i Nic nowego, w Art Bookstore Kr\u00f3likarnia, Kooperatywie Dobrze i Salonie CIACH Fryzjer w Warszawie, w Klubokawiarni Pestka w Lublinie, Galerii Jest we Wroc\u0142awiu, Galerii Szara w Katowicach, Fundacji Obszar Wsp\u00f3lny w \u0141odzi.<\/em><\/p>\n\n\n\nNa waszej stronie mo\u017cna kupi\u0107 przepi\u0119kne gumki do w\u0142os\u00f3w ze wsp\u00f3lnie stworzonej kolekcji z \u017bon\u0105 Johna<\/strong>.<\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Gumki do w\u0142os\u00f3w stworzone przy wsp\u00f3\u0142pracy z \u017bon\u0105 Johna, mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nTo jest w\u0142a\u015bnie ta herstoria, kt\u00f3ra najlepiej pokazuje ide\u0119 RD. Na pocz\u0105tku 2019 roku pozna\u0142am fotografk\u0119 Alicj\u0119 Kozak, a ona w maju wpad\u0142a na nasz\u0105 pierwsz\u0105 wystaw\u0119 Notes\u00f3w z \u0141ukowa do Rotacyjnego Domu Kultury na Jazdowie w Warszawie i zrobi\u0142a nam troch\u0119 pi\u0119knych zdj\u0119\u0107 w otoczeniu domk\u00f3w fi\u0144skich. P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto dzieli\u0142y\u015bmy si\u0119 tym, co robimy. Alicja wyprodukowa\u0142a urocz\u0105, romantyczn\u0105 sesj\u0119 dla \u017bony Johna, kt\u00f3ra sama pracuje z tkaninami z drugiej r\u0119ki i p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142a mi: \u201cPisz do niej, \u017bonka jest super.\u201d W ten spos\u00f3b, dziewczy\u0144sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, nasze drogi si\u0119 spotka\u0142y. \u017bona, czyli Aleksandra Ra\u0142owska, przyj\u0119\u0142a zaproszenie i przyjecha\u0142a do o\u015brodka w okresie rozlu\u017anienia re\u017cim\u00f3w pandemicznych, \u017ceby pozna\u0107 panie i pokaza\u0107 im, co razem zrobimy. To dla nas bardzo wa\u017cne, \u017ceby dziewczyny, kt\u00f3re mieszkaj\u0105 w o\u015brodku mog\u0142y uczy\u0107 si\u0119 od profesjonalistek\/t\u00f3w bardzo konkretnych, praktycznych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nCzy my\u015blisz, \u017ce Polacy, odk\u0105d wroga narracja rz\u0105du jeszcze bardziej si\u0119 nasili\u0142a, zacz\u0119li bardziej zwraca\u0107 uwag\u0119 na problem uchod\u017ac\u00f3w\/czy\u0144? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nWarsztaty introligatorskie w \u0141ukowie, fot. Jan Jurczak<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\nOd 2015 roku obserwujemy wzmo\u017cenie wrogo\u015bci wobec migrant\u00f3w i migrantek. W 2018 roku Polski rz\u0105d nie wyrazi\u0142 poparcia dla \u017cadnego z dw\u00f3ch dokument\u00f3w ONZ, kt\u00f3re mia\u0142y na celu utworzenie globalnego podzia\u0142u odpowiedzialno\u015bci za uchod\u017aczynie\/c\u00f3w i obci\u0105\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z ich wsparciem i przyjmowaniem na swoim terytorium<\/strong> – Globalnego Paktu w sprawie Migracji i Globalnego Paktu w sprawie Uchod\u017ac\u00f3w. Takie polityczne decyzje motywowane ochron\u0105 kraju sprawiaj\u0105, \u017ce l\u0119k przed \u201cobcymi\u201d si\u0119 nasila. A sytuacja, cho\u0107 na poziomie politycznym by\u0107 mo\u017ce skomplikowana, to na poziomie ludzkim jest do\u015b\u0107 prosta – uchod\u017acy i uchod\u017aczynie s\u0105 osobami, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 pomocy, by prze\u017cy\u0107. W sierpniu 2019 roku Mi\u0119dzyrz\u0105dowy Zesp\u00f3\u0142 ds. Zmian Klimatu (IPCC), kt\u00f3rego zadaniem jest wspomaganie rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw w zrozumieniu zmian klimatycznych, opublikowa\u0142 nowy raport, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce do 2050 roku, a ja b\u0119d\u0119 mie\u0107 wtedy 60 lat, 250 mln ludzi b\u0119dzie musia\u0142o opu\u015bci\u0107 swoje domy, kt\u00f3re znikn\u0105 pod powierzchni\u0105 wody albo zamieni\u0105 si\u0119 w pustyni\u0119. Te osoby to uchod\u017aczynie i uchod\u017acy klimatyczni. Nikt nie przyjdzie tu, \u017ceby nam co\u015b zabra\u0107 – osoby przyjd\u0105, a my musimy wiedzie\u0107, jak si\u0119 podzieli\u0107 i tak\u0105 prac\u0119 edukacyjn\u0105 wykonuje wiele organizacji pozarz\u0105dowych i os\u00f3b w Polsce. <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\nJe\u015bli wi\u0119c s\u0105 w Polsce osoby, kt\u00f3re nie zwracaj\u0105 jeszcze uwagi na \u201cproblem uchod\u017aczy\u0144\/c\u00f3w\u201d, o kt\u00f3ry pytacie, to ju\u017c ca\u0142kiem nied\u0142ugo b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 z nim skonfrontowa\u0107. I najwa\u017cniejsze, \u017ceby by\u0142a to konfrontacja pe\u0142na empatii i taka, w kt\u00f3rej nie poczuj\u0105 si\u0119 bezradne i bezradni. W tym okresie oko\u0142o\u015bwi\u0105tecznym my\u015bla\u0142am o teorii pustego talerza dla zb\u0142\u0105kanego w\u0119drowca, kt\u00f3ry musi sta\u0107 si\u0119 w ko\u0144cu nasz\u0105 (chrze\u015bcija\u0144sk\u0105) praktyk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\nCzy wsp\u00f3\u0142pracujecie z innymi inicjatywami pomagaj\u0105cymi uchod\u017aczyniom\/com lub macie takie plany? <\/strong> <\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Serwetki i notesy mo\u017cecie kupi\u0107 w Kuchni Konfliktu w Warszawie, fot. Jarmi\u0142a Rybicka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nWsp\u00f3\u0142praca jest dla nas bardzo wa\u017cna, bez niej nasze dzia\u0142ania nie mia\u0142yby sensu – dzielimy si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami, uczymy si\u0119 od innych, inspirujemy i kombinujemy, co jeszcze mo\u017cna zrobi\u0107 razem, \u017ceby by\u0142o nam \u0142atwiej i lepiej. W tym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nasza wsp\u00f3\u0142praca z Kuchni\u0105 Konfliktu, w kt\u00f3rej mo\u017cna na razie kupi\u0107 Notesy z \u0141ukowa i serwety wykonywane na szyde\u0142ku przez panie w pracowni. Dzi\u0119ki Groszowym Sprawom, i stoj\u0105cej za nimi Mai Demskiej, notesy pojawi\u0142y si\u0119 w Ksi\u0119garni Artystycznej \u201cZach\u0119ty\u201d<\/strong>. Uchod\u017acom i uchod\u017aczyniom mog\u0105 wi\u0119c pomaga\u0107 nie tylko wyspecjalizowane organizacje czy inicjatywy, ale te\u017c instytucje, w zasadzie ka\u017cda i ka\u017cdy. Od pocz\u0105tku wsp\u00f3\u0142pracujemy z artystkami artystami, a wymieni\u0119 tu tylko niewielk\u0105 grup\u0119 – Tarasem Gembikiem, Yuli\u0105 Krivich, kolektywem Byzkist, Monik\u0105 Dro\u017cy\u0144sk\u0105. Jeste\u015bmy otwarte i bardzo do tego zapraszamy. Rozpoczyna si\u0119 te\u017c dla nas wsp\u00f3\u0142praca z Ashok\u0105, bo Rzeczy Drugie otrzyma\u0142y w\u0142a\u015bnie grant w programie <\/a>Hello Entrepreneurship.<\/em><\/p>\n\n\n\nTe pyszno\u015bci znajdziecie w warszawskiej Kuchni Konfliktu, fot. Jarmi\u0142a Rybicka <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\nB\u0105d\u017amy szczerzy – pandemia to bardzo ci\u0119\u017cki czas dla wszelkiego rodzaju przedsi\u0119biorstw i inicjatyw – szczeg\u00f3lnie tych lokalnych i ma\u0142ych. Mimo tego Rzeczy Drugie dalej dzia\u0142aj\u0105. Dlaczego zdecydowa\u0142y\u015bcie si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 tego typu dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie teraz? To na pewno wymaga\u0142o wiele odwagi. <\/strong><\/h4>\n\n\n\nTo prawda, my te\u017c tego do\u015bwiadczamy, bo Rzeczy Drugie ruszy\u0142y w sierpniu. Poza wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z \u017bon\u0105 Johna jeste\u015bmy w procesie wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3wnie\u017c z innymi projektantkami\/tami. Na pocz\u0105tku roku dost\u0119pna b\u0119dzie seria pi\u0119knych, wyprodukowanych w Polsce z najwy\u017cszej jako\u015bci bio bawe\u0142ny koszulek z r\u0119cznie wykonywanymi sitodrukami. <\/strong>Projekty na tiszerty przekaza\u0142y nam Justyna Plec, Marta Frej i Janek Koza. Ja sama musia\u0142am pozna\u0107 ca\u0142y ten proces produkcyjny od kuchni, \u017ceby ta male\u0144ka, limitowana produkcja mia\u0142a sens i by\u0142a zgodna z ideami naszego kolektywu. Na wiosn\u0119 oferta sklepu rozszerzy si\u0119 te\u017c o wyj\u0105tkowy produkt rosn\u0105cy.<\/em><\/p>\n\n\n\nJak oceniacie \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczn\u0105 Polak\u00f3w? Czy w szerszej \u015bwiadomo\u015bci ju\u017c si\u0119 co\u015b zmieni\u0142o, czy mamy w tym temacie jeszcze wiele do zrobienia? <\/strong><\/h4>\n\n\n\nStaramy si\u0119 otacza\u0107 optymistycznymi wiadomo\u015bciami (osoby ze stowarzyszenia za\u0142o\u017cy\u0142y nawet stron\u0119 \u201cBardzo dobre wie\u015bci\u201d), wi\u0119c dostrzegamy te najdrobniejsze inicjatywy zwi\u0105zane z niekoszeniem \u0142\u0105k i trawnik\u00f3w, grupy opiekuj\u0105ce si\u0119 miejskimi pszczo\u0142ami, jeste\u015bmy blisko z artystkami\/tami i zajmuj\u0105cymi si\u0119 katastrofami klimatycznymi. Jednak chyba najwi\u0119cej nadziei daje klimatyczny aktywizm m\u0142odych os\u00f3b, dlatego te\u017c w stowarzyszeniu bardzo skupiamy si\u0119 na edukacji i pracy z dzie\u0107mi<\/strong>. Naszym najnowszym wyzwaniem na 2021 rok jest za\u0142o\u017cenie przedszkola le\u015bnego, klimatycznego, wolnego i demokratycznego – bo edukacja wa\u017cna jest od samego pocz\u0105tku \u017cycia.<\/em><\/p>\n\n\n\nCoraz wi\u0119cej os\u00f3b w Polsce wybiera ubrania z drugiej r\u0119ki i to na pewno pozytywna zmiana. Pozostaje jednak pytanie o drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 te ubrania przeby\u0142y, by do nas dotrze\u0107, o \u015blad, jaki za sob\u0105 pozostawi\u0142y. <\/em><\/p>\n\n\n\nCzy my\u015blisz, \u017ce Polacy przestali si\u0119 ba\u0107 kupowa\u0107 rzeczy z drugiej r\u0119ki? Niegdy\u015b opinia o tego typu rzeczach by\u0142a bardzo krzywdz\u0105ca, niekiedy wr\u0119cz kupowanie w lumpeksach wywo\u0142ywa\u0142o wstyd. Czy my\u015blisz, \u017ce to si\u0119 ju\u017c zmieni\u0142o?<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n<\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nT\u0119 zmian\u0119 obserwowa\u0142am na sobie. Jako ma\u0142a dziewczynka czasem zazdro\u015bci\u0142am osobom, kt\u00f3re je\u017adzi\u0142y na zakupy do centr\u00f3w handlowych i nosi\u0142y tylko nowe rzeczy. P\u00f3\u017aniej nauczy\u0142am si\u0119 znajdowa\u0107 pi\u0119kne ubrania w lumpeksach, kt\u00f3re po pewnym czasie przyj\u0119\u0142y bardziej dumn\u0105 nazw\u0119 sekendhend\u00f3w, by ostatecznie sta\u0107 si\u0119 vintyd\u017c szopami. Dzi\u015b oko\u0142o 20% mojej garderoby jest nowa, moja dzieci\u0119ca zazdro\u015b\u0107 min\u0119\u0142a bezpowrotnie.<\/strong> Podobno \u2153 os\u00f3b w Polsce nosi rzeczy z drugiej r\u0119ki – dla cz\u0119\u015bci z nich to spos\u00f3b na bycie oryginalnymi, dla cz\u0119\u015bci to cz\u0119\u015b\u0107 ekonomicznej strategii przetrwania.<\/em><\/p>\n\n\n\nCzy uwa\u017casz, \u017ce termin „sustainable fashion\/moda zr\u00f3wnowa\u017cona” kiedy\u015b faktycznie b\u0119dzie mia\u0142 du\u017ce znaczenie? Mimo powoli zachodz\u0105cych drobnych zmian, do tej pory termin ten bardziej funkcjonowa\u0142 jako frazes ni\u017c mia\u0142 swoje prze\u0142o\u017cenie na praktyk\u0119.<\/strong> <\/h4>\n\n\n\nMam tak\u0105 nadziej\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\nJak widzicie swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015bci?<\/strong><\/h4>\n\n\n\nMamy mn\u00f3stwo plan\u00f3w, kt\u00f3rych chyba najwa\u017cniejszym punktem, po tym trudnym okresie pandemii, s\u0105 spotkania i sp\u0119dzanie czasu z naszymi sojuszniczkami\/kami w tym samym miejscu i czasie. Nasze strategie sprawdzaj\u0105 si\u0119 lokalnie, naszym marzeniem jest wi\u0119c ich rozw\u00f3j na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. <\/strong>W 2021 roku, gdy ju\u017c minie zagro\u017cenie i b\u0119dziemy mog\u0142y\/li si\u0119 spotyka\u0107, planujemy zorganizowanie Festiwalu Rzeczy Drugich. Nasza siedziba mie\u015bci si\u0119 na wsi, mamy las i \u0142\u0105ki dooko\u0142a. Wspieraj\u0105 nas wolontariuszki i wolontariusze z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata. Festiwal b\u0119dzie okazj\u0105 do podzi\u0119kowa\u0144, ale te\u017c dalszego planowania.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0105 inicjatywy kompletne. Takie, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 z poszanowaniem \u015brodowiska. Takie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ca\u0142e rodziny maj\u0105 co je\u015b\u0107. Takie, kt\u00f3re realnie pomagaj\u0105 i maj\u0105 wp\u0142yw na innych. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 inicjatyw\u0105 s\u0105 Rzeczy Drugie. Rozmawiamy z Pamel\u0105 Bo\u017cek, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 tego nieszablonowego secondhandu Stowarzyszenia \u201cDla Ziemi\u201d, o odwadze w tworzeniu marki podczas pandemii, wyj\u0105tkowych notesach i zmienianiu \u015bwiadomo\u015bci uchod\u017aczej i…<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":38371,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[28],"tags":[4015,4163,3900,3273,4161,4160,4045,4162,4164],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-38149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinie","tag-eko","tag-eko-miasto","tag-kuchnia-konfliktu","tag-more","tag-notesy-z-lukowa","tag-pamela-bozek","tag-rzeczy-drugie","tag-second-hand","tag-zona-johna","parent_cat_opinie"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-21 00:45:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38149"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38429,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions\/38429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38149"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=38149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- <\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>
Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nDrugi obieg jest dobry \u201cDla Ziemi\u201d. W 1995 roku stowarzyszenie za\u0142o\u017cy\u0142y osoby, dla kt\u00f3rych warto\u015bci\u0105 by\u0142a troska nie tylko o ludzi, ale te\u017c o bycie blisko natury i zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j. To jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Drugie jest by\u0107 mo\u017ce bardziej symboliczne, wi\u0105\u017ce si\u0119 z dbaniem i dawaniem drugiej szansy. Rzeczy Drugie s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspierania os\u00f3b, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w maj\u0105 utrudnione mo\u017cliwo\u015bci zarobkowania i zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong> W przypadku kobiet z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym mamy do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej osoba zdecydowa\u0142a si\u0119 rozsta\u0107 ze swoim dotychczasowym \u017cyciem – domem, ale cz\u0119sto te\u017c prac\u0105, kt\u00f3r\u0105 dotychczas wykonywa\u0142a. W o\u015brodkach przebywaj\u0105 ca\u0142e rodziny, w kt\u00f3rych wychowuje si\u0119 zwykle wi\u0119cej ni\u017c dwoje czy troje dzieci. Wszystkie te dzieci obj\u0119te s\u0105 przez Polsk\u0119 obowi\u0105zkiem szkolnym, jednak to ogromny wysi\u0142ek, by zacz\u0105\u0107 nauk\u0119 w nowym otoczeniu i w obcym j\u0119zyku. Mamy wspieraj\u0105 dzieci jak potrafi\u0105, jednocze\u015bnie same mog\u0105 podj\u0105\u0107 nauk\u0119 j\u0119zyka polskiego, ale zaopiekowanie trudnej codzienno\u015bci ogranicza mo\u017cliwo\u015bci i ch\u0119ci do rozwoju. Panie cz\u0119sto pracowa\u0142y w swoich krajach jako urz\u0119dniczki, pedago\u017cki. Tutaj mog\u0105 podj\u0105\u0107 wy\u0142\u0105cznie prace poni\u017cej swoich kompetencji, a niepewna sytuacja zwi\u0105zana z pobytem nie jest motywuj\u0105ca. <\/strong>Oczywi\u015bcie praca poni\u017cej kompetencji w Polsce to do\u015bwiadczenie ogromnej grupy os\u00f3b. Jednak osoby z do\u015bwiadczeniem uchod\u017aczym maj\u0105 przed sob\u0105 bariery, kt\u00f3re bez wsparcia s\u0105 niemo\u017cliwe do pokonania.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Sprzeda\u017c ubra\u0144 z drugiej r\u0119ki jest wi\u0119c tylko cz\u0119\u015bci\u0105 tej strategii. Drug\u0105, moim zdaniem najwa\u017cniejsz\u0105, jest tworzenie sieci sojuszniczek\/k\u00f3w, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 do jednorazowego spotkania. Od samego pocz\u0105tku mam poczucie, \u017ce gwarantem takiej trwa\u0142o\u015bci jest w\u0142a\u015bnie relacja – jej zbudowanie wymaga wi\u0119cej czasu, ale jest tego warta.<\/em><\/p>\n\n\n\n
W sklepie internetowym, poza ubraniami i dodatkami, mo\u017cna kupi\u0107 te\u017c Notesy z \u0141ukowa. Opowiedz o tej inicjatywie. Ko je tworzy, z czego s\u0105 wykonane?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
- <\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>
Notesy z \u0141ukowa, fot. Mili Studio, wi\u0119cej zobaczycie na Instagramie @notesy_z_lukowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n Notesy z \u0141ukowa to by\u0142a moja pierwsza pr\u00f3ba stworzenia trwa\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rej celem by\u0142o nie tylko bycie razem i przyjemne sp\u0119dzanie czasu, ale te\u017c (je\u015bli dobrze p\u00f3jdzie) szansa na dokonanie zmiany i wp\u0142yw. Notesy z \u0141ukowa s\u0105 wi\u0119c kolektywem i mark\u0105 introligatorsk\u0105, kt\u00f3ra ca\u0142y czas si\u0119 rozwija, a zawi\u0105za\u0142a si\u0119 w o\u015brodku w \u0141ukowie w 2018 roku podczas warsztat\u00f3w. <\/strong>W pewnym sensie pretekstem do spotkania by\u0142a najprostsza technika zszywania papieru, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 na tyle wdzi\u0119czna i niezak\u0142\u00f3caj\u0105ca spotkania, \u017ce kiedy zaproponowa\u0142am, \u017ceby\u015bmy wymy\u015bli\u0142y nazw\u0119 dla naszej grupy, spotka\u0142am si\u0119 z aprobat\u0105. P\u00f3\u017aniej z kilku projekt\u00f3w graficznych wsp\u00f3lnie wybra\u0142y\u015bmy logo, zam\u00f3wi\u0142y\u015bmy stempel i zacz\u0119\u0142y\u015bmy szy\u0107. Notesy powstaj\u0105 z papieru pochodz\u0105cego z recyklingu i srebrnych work\u00f3w po ziarnach kawy. <\/strong>To wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja wsp\u00f3\u0142praca z Ew\u0105 Kozdraj, a Stowarzyszenie \u201cDla Ziemi\u201d udzieli\u0142o projektowi osobowo\u015bci prawnej, umo\u017cliwi\u0142o legaln\u0105 sprzeda\u017c i zatrudnienie autorek, kt\u00f3re maj\u0105 pozwolenie na prac\u0119. Tak jak w przypadku RD, cz\u0119\u015b\u0107 zysku ze sprzeda\u017cy ka\u017cdego notesu zasila wsp\u00f3lnot\u0119. Od tego czasu Notesy z \u0141ukowa mo\u017cna lub mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 w limitowanych edycjach na Miesi\u0105cu Fotografii w Krakowie, a tak\u017ce w Galerii No\u015bna, kawiarni Mostowa Sztuka Kawa i Nic nowego, w Art Bookstore Kr\u00f3likarnia, Kooperatywie Dobrze i Salonie CIACH Fryzjer w Warszawie, w Klubokawiarni Pestka w Lublinie, Galerii Jest we Wroc\u0142awiu, Galerii Szara w Katowicach, Fundacji Obszar Wsp\u00f3lny w \u0141odzi.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Na waszej stronie mo\u017cna kupi\u0107 przepi\u0119kne gumki do w\u0142os\u00f3w ze wsp\u00f3lnie stworzonej kolekcji z \u017bon\u0105 Johna<\/strong>.<\/h4>\n\n\n\n
- <\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>
Gumki do w\u0142os\u00f3w stworzone przy wsp\u00f3\u0142pracy z \u017bon\u0105 Johna, mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n To jest w\u0142a\u015bnie ta herstoria, kt\u00f3ra najlepiej pokazuje ide\u0119 RD. Na pocz\u0105tku 2019 roku pozna\u0142am fotografk\u0119 Alicj\u0119 Kozak, a ona w maju wpad\u0142a na nasz\u0105 pierwsz\u0105 wystaw\u0119 Notes\u00f3w z \u0141ukowa do Rotacyjnego Domu Kultury na Jazdowie w Warszawie i zrobi\u0142a nam troch\u0119 pi\u0119knych zdj\u0119\u0107 w otoczeniu domk\u00f3w fi\u0144skich. P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto dzieli\u0142y\u015bmy si\u0119 tym, co robimy. Alicja wyprodukowa\u0142a urocz\u0105, romantyczn\u0105 sesj\u0119 dla \u017bony Johna, kt\u00f3ra sama pracuje z tkaninami z drugiej r\u0119ki i p\u00f3\u017aniej powiedzia\u0142a mi: \u201cPisz do niej, \u017bonka jest super.\u201d W ten spos\u00f3b, dziewczy\u0144sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, nasze drogi si\u0119 spotka\u0142y. \u017bona, czyli Aleksandra Ra\u0142owska, przyj\u0119\u0142a zaproszenie i przyjecha\u0142a do o\u015brodka w okresie rozlu\u017anienia re\u017cim\u00f3w pandemicznych, \u017ceby pozna\u0107 panie i pokaza\u0107 im, co razem zrobimy. To dla nas bardzo wa\u017cne, \u017ceby dziewczyny, kt\u00f3re mieszkaj\u0105 w o\u015brodku mog\u0142y uczy\u0107 si\u0119 od profesjonalistek\/t\u00f3w bardzo konkretnych, praktycznych umiej\u0119tno\u015bci.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n
Czy my\u015blisz, \u017ce Polacy, odk\u0105d wroga narracja rz\u0105du jeszcze bardziej si\u0119 nasili\u0142a, zacz\u0119li bardziej zwraca\u0107 uwag\u0119 na problem uchod\u017ac\u00f3w\/czy\u0144? <\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Warsztaty introligatorskie w \u0141ukowie, fot. Jan Jurczak<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n Od 2015 roku obserwujemy wzmo\u017cenie wrogo\u015bci wobec migrant\u00f3w i migrantek. W 2018 roku Polski rz\u0105d nie wyrazi\u0142 poparcia dla \u017cadnego z dw\u00f3ch dokument\u00f3w ONZ, kt\u00f3re mia\u0142y na celu utworzenie globalnego podzia\u0142u odpowiedzialno\u015bci za uchod\u017aczynie\/c\u00f3w i obci\u0105\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z ich wsparciem i przyjmowaniem na swoim terytorium<\/strong> – Globalnego Paktu w sprawie Migracji i Globalnego Paktu w sprawie Uchod\u017ac\u00f3w. Takie polityczne decyzje motywowane ochron\u0105 kraju sprawiaj\u0105, \u017ce l\u0119k przed \u201cobcymi\u201d si\u0119 nasila. A sytuacja, cho\u0107 na poziomie politycznym by\u0107 mo\u017ce skomplikowana, to na poziomie ludzkim jest do\u015b\u0107 prosta – uchod\u017acy i uchod\u017aczynie s\u0105 osobami, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 pomocy, by prze\u017cy\u0107. W sierpniu 2019 roku Mi\u0119dzyrz\u0105dowy Zesp\u00f3\u0142 ds. Zmian Klimatu (IPCC), kt\u00f3rego zadaniem jest wspomaganie rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw w zrozumieniu zmian klimatycznych, opublikowa\u0142 nowy raport, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce do 2050 roku, a ja b\u0119d\u0119 mie\u0107 wtedy 60 lat, 250 mln ludzi b\u0119dzie musia\u0142o opu\u015bci\u0107 swoje domy, kt\u00f3re znikn\u0105 pod powierzchni\u0105 wody albo zamieni\u0105 si\u0119 w pustyni\u0119. Te osoby to uchod\u017aczynie i uchod\u017acy klimatyczni. Nikt nie przyjdzie tu, \u017ceby nam co\u015b zabra\u0107 – osoby przyjd\u0105, a my musimy wiedzie\u0107, jak si\u0119 podzieli\u0107 i tak\u0105 prac\u0119 edukacyjn\u0105 wykonuje wiele organizacji pozarz\u0105dowych i os\u00f3b w Polsce. <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli wi\u0119c s\u0105 w Polsce osoby, kt\u00f3re nie zwracaj\u0105 jeszcze uwagi na \u201cproblem uchod\u017aczy\u0144\/c\u00f3w\u201d, o kt\u00f3ry pytacie, to ju\u017c ca\u0142kiem nied\u0142ugo b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 z nim skonfrontowa\u0107. I najwa\u017cniejsze, \u017ceby by\u0142a to konfrontacja pe\u0142na empatii i taka, w kt\u00f3rej nie poczuj\u0105 si\u0119 bezradne i bezradni. W tym okresie oko\u0142o\u015bwi\u0105tecznym my\u015bla\u0142am o teorii pustego talerza dla zb\u0142\u0105kanego w\u0119drowca, kt\u00f3ry musi sta\u0107 si\u0119 w ko\u0144cu nasz\u0105 (chrze\u015bcija\u0144sk\u0105) praktyk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Czy wsp\u00f3\u0142pracujecie z innymi inicjatywami pomagaj\u0105cymi uchod\u017aczyniom\/com lub macie takie plany? <\/strong> <\/h4>\n\n\n\n
- <\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>
Serwetki i notesy mo\u017cecie kupi\u0107 w Kuchni Konfliktu w Warszawie, fot. Jarmi\u0142a Rybicka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142praca jest dla nas bardzo wa\u017cna, bez niej nasze dzia\u0142ania nie mia\u0142yby sensu – dzielimy si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami, uczymy si\u0119 od innych, inspirujemy i kombinujemy, co jeszcze mo\u017cna zrobi\u0107 razem, \u017ceby by\u0142o nam \u0142atwiej i lepiej. W tym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nasza wsp\u00f3\u0142praca z Kuchni\u0105 Konfliktu, w kt\u00f3rej mo\u017cna na razie kupi\u0107 Notesy z \u0141ukowa i serwety wykonywane na szyde\u0142ku przez panie w pracowni. Dzi\u0119ki Groszowym Sprawom, i stoj\u0105cej za nimi Mai Demskiej, notesy pojawi\u0142y si\u0119 w Ksi\u0119garni Artystycznej \u201cZach\u0119ty\u201d<\/strong>. Uchod\u017acom i uchod\u017aczyniom mog\u0105 wi\u0119c pomaga\u0107 nie tylko wyspecjalizowane organizacje czy inicjatywy, ale te\u017c instytucje, w zasadzie ka\u017cda i ka\u017cdy. Od pocz\u0105tku wsp\u00f3\u0142pracujemy z artystkami artystami, a wymieni\u0119 tu tylko niewielk\u0105 grup\u0119 – Tarasem Gembikiem, Yuli\u0105 Krivich, kolektywem Byzkist, Monik\u0105 Dro\u017cy\u0144sk\u0105. Jeste\u015bmy otwarte i bardzo do tego zapraszamy. Rozpoczyna si\u0119 te\u017c dla nas wsp\u00f3\u0142praca z Ashok\u0105, bo Rzeczy Drugie otrzyma\u0142y w\u0142a\u015bnie grant w programie <\/a>Hello Entrepreneurship.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Te pyszno\u015bci znajdziecie w warszawskiej Kuchni Konfliktu, fot. Jarmi\u0142a Rybicka <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n B\u0105d\u017amy szczerzy – pandemia to bardzo ci\u0119\u017cki czas dla wszelkiego rodzaju przedsi\u0119biorstw i inicjatyw – szczeg\u00f3lnie tych lokalnych i ma\u0142ych. Mimo tego Rzeczy Drugie dalej dzia\u0142aj\u0105. Dlaczego zdecydowa\u0142y\u015bcie si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 tego typu dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie teraz? To na pewno wymaga\u0142o wiele odwagi. <\/strong><\/h4>\n\n\n\n
To prawda, my te\u017c tego do\u015bwiadczamy, bo Rzeczy Drugie ruszy\u0142y w sierpniu. Poza wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z \u017bon\u0105 Johna jeste\u015bmy w procesie wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3wnie\u017c z innymi projektantkami\/tami. Na pocz\u0105tku roku dost\u0119pna b\u0119dzie seria pi\u0119knych, wyprodukowanych w Polsce z najwy\u017cszej jako\u015bci bio bawe\u0142ny koszulek z r\u0119cznie wykonywanymi sitodrukami. <\/strong>Projekty na tiszerty przekaza\u0142y nam Justyna Plec, Marta Frej i Janek Koza. Ja sama musia\u0142am pozna\u0107 ca\u0142y ten proces produkcyjny od kuchni, \u017ceby ta male\u0144ka, limitowana produkcja mia\u0142a sens i by\u0142a zgodna z ideami naszego kolektywu. Na wiosn\u0119 oferta sklepu rozszerzy si\u0119 te\u017c o wyj\u0105tkowy produkt rosn\u0105cy.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Jak oceniacie \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczn\u0105 Polak\u00f3w? Czy w szerszej \u015bwiadomo\u015bci ju\u017c si\u0119 co\u015b zmieni\u0142o, czy mamy w tym temacie jeszcze wiele do zrobienia? <\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Staramy si\u0119 otacza\u0107 optymistycznymi wiadomo\u015bciami (osoby ze stowarzyszenia za\u0142o\u017cy\u0142y nawet stron\u0119 \u201cBardzo dobre wie\u015bci\u201d), wi\u0119c dostrzegamy te najdrobniejsze inicjatywy zwi\u0105zane z niekoszeniem \u0142\u0105k i trawnik\u00f3w, grupy opiekuj\u0105ce si\u0119 miejskimi pszczo\u0142ami, jeste\u015bmy blisko z artystkami\/tami i zajmuj\u0105cymi si\u0119 katastrofami klimatycznymi. Jednak chyba najwi\u0119cej nadziei daje klimatyczny aktywizm m\u0142odych os\u00f3b, dlatego te\u017c w stowarzyszeniu bardzo skupiamy si\u0119 na edukacji i pracy z dzie\u0107mi<\/strong>. Naszym najnowszym wyzwaniem na 2021 rok jest za\u0142o\u017cenie przedszkola le\u015bnego, klimatycznego, wolnego i demokratycznego – bo edukacja wa\u017cna jest od samego pocz\u0105tku \u017cycia.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Coraz wi\u0119cej os\u00f3b w Polsce wybiera ubrania z drugiej r\u0119ki i to na pewno pozytywna zmiana. Pozostaje jednak pytanie o drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 te ubrania przeby\u0142y, by do nas dotrze\u0107, o \u015blad, jaki za sob\u0105 pozostawi\u0142y. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Czy my\u015blisz, \u017ce Polacy przestali si\u0119 ba\u0107 kupowa\u0107 rzeczy z drugiej r\u0119ki? Niegdy\u015b opinia o tego typu rzeczach by\u0142a bardzo krzywdz\u0105ca, niekiedy wr\u0119cz kupowanie w lumpeksach wywo\u0142ywa\u0142o wstyd. Czy my\u015blisz, \u017ce to si\u0119 ju\u017c zmieni\u0142o?<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n
- <\/figure><\/li><\/figure><\/li><\/ul>
Photo\/art direction: Yulia Krivich
Art direction: Taras Gembik
Stylista: Janek Kryszczak \/ Artfaces
Modelka: Beata Grabowska \/ Selective mngmt
MUA: Nastya Redchyts
miejsce: pracownia Jana Mo\u017cd\u017cy\u0144skiego \/ Warszawa
koordynacja: Pamela Bo\u017cek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nT\u0119 zmian\u0119 obserwowa\u0142am na sobie. Jako ma\u0142a dziewczynka czasem zazdro\u015bci\u0142am osobom, kt\u00f3re je\u017adzi\u0142y na zakupy do centr\u00f3w handlowych i nosi\u0142y tylko nowe rzeczy. P\u00f3\u017aniej nauczy\u0142am si\u0119 znajdowa\u0107 pi\u0119kne ubrania w lumpeksach, kt\u00f3re po pewnym czasie przyj\u0119\u0142y bardziej dumn\u0105 nazw\u0119 sekendhend\u00f3w, by ostatecznie sta\u0107 si\u0119 vintyd\u017c szopami. Dzi\u015b oko\u0142o 20% mojej garderoby jest nowa, moja dzieci\u0119ca zazdro\u015b\u0107 min\u0119\u0142a bezpowrotnie.<\/strong> Podobno \u2153 os\u00f3b w Polsce nosi rzeczy z drugiej r\u0119ki – dla cz\u0119\u015bci z nich to spos\u00f3b na bycie oryginalnymi, dla cz\u0119\u015bci to cz\u0119\u015b\u0107 ekonomicznej strategii przetrwania.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Czy uwa\u017casz, \u017ce termin „sustainable fashion\/moda zr\u00f3wnowa\u017cona” kiedy\u015b faktycznie b\u0119dzie mia\u0142 du\u017ce znaczenie? Mimo powoli zachodz\u0105cych drobnych zmian, do tej pory termin ten bardziej funkcjonowa\u0142 jako frazes ni\u017c mia\u0142 swoje prze\u0142o\u017cenie na praktyk\u0119.<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n
Mam tak\u0105 nadziej\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Jak widzicie swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015bci?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Mamy mn\u00f3stwo plan\u00f3w, kt\u00f3rych chyba najwa\u017cniejszym punktem, po tym trudnym okresie pandemii, s\u0105 spotkania i sp\u0119dzanie czasu z naszymi sojuszniczkami\/kami w tym samym miejscu i czasie. Nasze strategie sprawdzaj\u0105 si\u0119 lokalnie, naszym marzeniem jest wi\u0119c ich rozw\u00f3j na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. <\/strong>W 2021 roku, gdy ju\u017c minie zagro\u017cenie i b\u0119dziemy mog\u0142y\/li si\u0119 spotyka\u0107, planujemy zorganizowanie Festiwalu Rzeczy Drugich. Nasza siedziba mie\u015bci si\u0119 na wsi, mamy las i \u0142\u0105ki dooko\u0142a. Wspieraj\u0105 nas wolontariuszki i wolontariusze z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata. Festiwal b\u0119dzie okazj\u0105 do podzi\u0119kowa\u0144, ale te\u017c dalszego planowania.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0105 inicjatywy kompletne. Takie, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 z poszanowaniem \u015brodowiska. Takie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ca\u0142e rodziny maj\u0105 co je\u015b\u0107. Takie, kt\u00f3re realnie pomagaj\u0105 i maj\u0105 wp\u0142yw na innych. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 inicjatyw\u0105 s\u0105 Rzeczy Drugie. Rozmawiamy z Pamel\u0105 Bo\u017cek, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 tego nieszablonowego secondhandu Stowarzyszenia \u201cDla Ziemi\u201d, o odwadze w tworzeniu marki podczas pandemii, wyj\u0105tkowych notesach i zmienianiu \u015bwiadomo\u015bci uchod\u017aczej i…<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":38371,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[28],"tags":[4015,4163,3900,3273,4161,4160,4045,4162,4164],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-38149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinie","tag-eko","tag-eko-miasto","tag-kuchnia-konfliktu","tag-more","tag-notesy-z-lukowa","tag-pamela-bozek","tag-rzeczy-drugie","tag-second-hand","tag-zona-johna","parent_cat_opinie"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-21 00:45:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38149"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38429,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38149\/revisions\/38429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38149"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=38149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}