{"id":61889,"date":"2021-10-02T10:00:00","date_gmt":"2021-10-02T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=61889"},"modified":"2024-10-10T12:50:29","modified_gmt":"2024-10-10T10:50:29","slug":"marta-dzido-malz-sezon-na-truskawki-kobieca-przyjemnosc-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/marta-dzido-malz-sezon-na-truskawki-kobieca-przyjemnosc-wywiad\/","title":{"rendered":"Marta Dzido i kobieca przyjemno\u015b\u0107 – rozmowa | MORE Ksi\u0105\u017ckowe"},"content":{"rendered":"\n

Czy truskawki maj\u0105 co\u015b wsp\u00f3lnego z rozkwitaj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017c\u0105? A Matka Boska z wulw\u0105? Co z szacunkiem dla pracownic seksualnych? I co zrobi\u0107, kiedy brakuje nam si\u0142 do walki? O tym wszystkim – i nie tylko! – opowiedzia\u0142a nam Marta Dzido, autorka powie\u015bci Ma\u0142\u017c. <\/em><\/h4>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka wraca w r\u0119ce czytelnik\u00f3w po 16 latach od pierwszego wydania za spraw\u0105 Wydawnictwa Relacja. Marta Dzido zd\u0105\u017cy\u0142a zachwyci\u0107 mnie w tym roku zbiorem opowiada\u0144 Sezon na truskawki<\/em>, w kt\u00f3rym eksplorowa\u0142a temat kobiecej przyjemno\u015bci i wolno\u015bci. Z zainteresowaniem si\u0119gn\u0119\u0142am wi\u0119c po archiwaln\u0105 powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra niegdy\u015b narobi\u0142a niema\u0142ego szumu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bohaterk\u0105 Ma\u0142\u017ca <\/em>jest m\u0142oda kobieta, wchodz\u0105ca na rynek pracy we wczesnokapitalistycznej Polsce. Bardzo przypomina\u0142a mi dziewczyn\u0119 z (du\u017co p\u00f3\u017aniejszej!) powie\u015bci Nowa ja<\/em> Halle Butler (Wydawnictwo Czarne). By\u0142o w niej mn\u00f3stwo niezgody na obowi\u0105zuj\u0105ce regu\u0142y gry, ale dopiero wypracowywa\u0142a w\u0142asne strategie oporu.<\/strong> Nie mia\u0142a narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby jej nazywa\u0107 i komunikowa\u0107, czego nie akceptuje w zastanej dynamice spo\u0142ecznej. Zamiast tego mamy tu rollercoaster chaotycznych decyzji i \u0142apczywe pr\u00f3by odzyskania kontroli nad swoim \u017cyciem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Marta Dzido wpad\u0142a do naszego goingowego biura, \u017ceby porozmawia\u0107 o tym, jakie emocje odczuwa wobec obu tych ksi\u0105\u017cek, czemu warto uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 temu, jakich s\u0142\u00f3w u\u017cywamy i jakich kszta\u0142t\u00f3w mo\u017cna dopatrzy\u0107 si\u0119 w sztuce sakralnej<\/strong>. Zapraszam do lektury.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
Od\u015bwie\u017cy\u0142am Ma\u0142\u017ca<\/em> przed nasz\u0105 rozmow\u0105. By\u0142am zaskoczona, jak wiele si\u0119 w Polsce zmieni\u0142o na przyk\u0142ad je\u015bli chodzi o realia pracy. Ta gonitwa za ka\u017cd\u0105 z\u0142ot\u00f3weczk\u0105, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 na godzinie zarobi\u0107. Pracownicy w bardzo specyficznej pozycji. To ciekawe, \u017ceby przejrze\u0107 si\u0119 w lustrze tej ksi\u0105\u017cki. Jakie Ty masz emocje co do niej?<\/h5>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o rynek pracy to z jednej strony sporo si\u0119 zmieni\u0142o. Ale wiele mechanizm\u00f3w zosta\u0142o: – hierarchiczno\u015b\u0107, podleg\u0142o\u015b\u0107, pr\u00f3by wpisywania ludzi w dany schemat, wyzysk. Dotyczy to zw\u0142aszcza kobiet – \u017ceby wcisn\u0105\u0107 je na si\u0142\u0119 w role okre\u015blone stereotypowo. Temat terroru pi\u0119kno\u015bci – jaka masz by\u0107. Co musisz, czego nie mo\u017cesz – to te\u017c jest strasznie opresyjne. Je\u015bli chodzi o te kwestie, to my\u015bl\u0119, \u017ce dalej jeste\u015bmy daleko w tyle.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Marta Dzido „Ma\u0142\u017c”<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Je\u015bli chodzi o sytuacj\u0119 kobiet na rynku pracy to w ksi\u0105\u017cce podzia\u0142y zarysowane s\u0105 bardzo wyra\u017anie. Nawet je\u015bli maj\u0105 inne zadania w miejscu pracy, i tak maj\u0105 przynosi\u0107 m\u0119\u017cczyznom kawusi\u0119. S\u0105 spychane do patriarchalnych modeli. A kiedy widz\u0119 bohaterki w Sezonie na truskawki <\/em>to to s\u0105 zupe\u0142nie inne kobiety. <\/h5>\n\n\n\n

W Sezonie <\/em>s\u0105 dziewczyny, kt\u00f3re wykona\u0142y prac\u0119 nad sob\u0105 i posz\u0142y dalej. W Ma\u0142\u017cu <\/em>jest natomiast bohaterka na etapie walenia g\u0142ow\u0105 w mur. Jej si\u0119 wydaje, \u017ce id\u0105c na wprost i obijaj\u0105c si\u0119 o ten mur ona co\u015b mo\u017ce. A jedyne co mo\u017ce… to sobie nabi\u0107 guza. Patrz\u0105c po latach na ksi\u0105\u017ck\u0119 i siebie w \u015bwiecie widz\u0119, \u017ce walenie g\u0142ow\u0105 w mur zaszkodzi tylko mi, ale! s\u0105 sposoby, \u017ceby ten mur obej\u015b\u0107, podkopa\u0107 go. Sposoby na wydostanie si\u0119 z tej sytuacji. Bohaterka Ma\u0142\u017ca <\/em>jeszcze tego nie wie. Dlatego jest tam tak du\u017co jej zderze\u0144 z rzeczywisto\u015bci\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
Rzeczywisto\u015b\u0107 sama w sobie te\u017c jest specyficzna. <\/h5>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 dzieje si\u0119 w momencie, kiedy Polska wchodzi\u0142a do Unii. Panowa\u0142 totalny wyzysk, pracy nie by\u0142o, ludzie wyje\u017cd\u017cali. Moi r\u00f3wie\u015bnicy, kt\u00f3rzy ko\u0144czyli studia, uciekali, bo tutaj nie byli w stanie przetrwa\u0107. Teraz siedzimy i rozmawiamy z perspektywy dziewczyn z wielkiego miasta, kt\u00f3rym si\u0119 powodzi – bo jako\u015b tam nam si\u0119 powodzi, skoro tu siedzimy i rozmawiamy o literaturze. Nadal jednak jest du\u017co niesprawiedliwo\u015bci, du\u017co jest wykorzystywania, wysysania energii tw\u00f3rczej i kreatywno\u015bci z ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 i mogliby zrobi\u0107 co\u015b fajnego, dobrego.<\/strong> Jedyne, co im si\u0119 proponuje, to udzia\u0142 w kulturze konsumpcjonizmu czy bezsensownego hedonizmu, kt\u00f3ry do niczego nie prowadzi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
Bo rzeczywi\u015bcie ten kapitalizm taki m\u0142ody, buzuj\u0105cy, przek\u0142ada si\u0119 nawet na to, jak bohaterowie buduj\u0105 relacje. One te\u017c s\u0105 kapitalistyczne, oparte na korzy\u015bciach i wyzysku. I chocia\u017c wiele si\u0119 zmieni\u0142o, to sam system faktycznie si\u0119 nie zmieni\u0142. To jak postrzegamy siebie wynika wprost z tego – np. fakt, \u017ce budujemy marki personalne. <\/h5>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce jeszcze do tego dosz\u0142o to, jaki wizerunek \u015bwiata serwuj\u0105 nam media spo\u0142eczno\u015bciowe. W Ma\u0142\u017cu<\/em> tego nie ma, bo jeste\u015bmy przed rozwojem technologii i medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. Obecnie \u017cyjemy w ba\u0144kach. Wydaje si\u0119 nam, \u017ce wiemy jaki \u015bwiat jest, a tak naprawd\u0119 jeste\u015bmy w okre\u015blonej grupie znajomych i docieramy do konkretnego zestawu informacji. Wystarczy wyj\u015b\u0107 z domu i pojecha\u0107 gdzie\u015b poci\u0105giem. Kiedy zaczniemy rozmawia\u0107 z lud\u017ami – na \u017cywo, nie za pomoc\u0105 lajk\u00f3w oka\u017ce si\u0119, \u017ce to wcale tak nie wygl\u0105da, \u015bwiat jest inny, o wiele bardziej r\u00f3\u017cnorodny i z\u0142o\u017cony. <\/p>\n\n\n\n

Media spo\u0142eczno\u015bciowe, fejk newsy, dziennikarstwo typu kopiuj – wklej, influenserstwo kreuj\u0105 nasze postrzeganie rzeczywisto\u015bci i wp\u0142ywaj\u0105 na to, jak si\u0119 czujemy same ze sob\u0105.\u00a0Mi\u0119dzy innymi dlatego tak wiele m\u0142odych dziewczyn ma problem z wizerunkiem – jak b\u0119d\u0119 widziana, jak wygl\u0105dam<\/em>, mierzalne ilo\u015bci\u0105 serduszek i polubie\u0144. A je\u015bli ich nie ma, to mo\u017ce co\u015b jest nie tak. Ca\u0142y czas podlegamy ocenie innych, a nie my\u015blimy o tym, czy nam jest dobrze.\u00a0<\/strong>Czy dana rzecz sprawia nam frajd\u0119 nie dlatego, \u017ce to modne czy tak wypada, czy kto\u015b tego oczekuje. \u017beby to zrozumie\u0107 i wprowadzi\u0107 w \u017cycie trzeba przej\u015b\u0107\u00a0d\u0142ug\u0105 drog\u0119. Z jednej strony mamy wi\u0119c opresj\u0119 kapitalistyczn\u0105, systemow\u0105. Z drugiej opresj\u0119 ko\u015bcio\u0142a katolickiego i patriarchalnej kultury, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za wiele z\u0142a. To dlatego tak wielu z nas w momencie wchodzenia w doros\u0142o\u015b\u0107 potrzebuje terapii, \u017ceby wyzwoli\u0107 si\u0119 ze schemat\u00f3w, narzuconych nam przez kultur\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
Ale to te\u017c si\u0119 chyba na szcz\u0119\u015bcie zmienia? Wydaje si\u0119, \u017ce jeste\u015bmy coraz bardziej \u015bwiadomi. <\/h5>\n\n\n\n

Mam 21-letni\u0105 c\u00f3rk\u0119. To w pewnym sensie r\u00f3wie\u015bniczka bohaterki Ma\u0142\u017ca <\/em>sprzed kilkunastu lat. I rzeczywi\u015bcie ona nale\u017cy do pokolenia kobiet, kt\u00f3re s\u0105 bardziej \u015bwiadome, wyzwolone. Ale kiedy rozmawiam z ni\u0105, jak w jej \u015bwiecie wygl\u0105da proces usamodzielniania si\u0119 – to mimo, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 ludzi zacz\u0119\u0142a studia, cz\u0119\u015b\u0107 posz\u0142a do pracy zarabiaj\u0105 pierwsze pieni\u0105dze, to jednak nikt, kto nie odziedziczy\u0142 mieszkania po babci i dziadku, nie jest w stanie mieszka\u0107 samodzielnie. Nikogo na to nie sta\u0107. Wynajem mieszkania jest koszmarnie drogi. Kupno mieszkania, wzi\u0119cie kredytu jest po prostu niemo\u017cliwe. Czy my\u015bmy si\u0119 wyzwolili? Czy tak wiele si\u0119 zmieni\u0142o? <\/strong>Mo\u017ce niekt\u00f3re realia s\u0105 inne, ale schemat jest podobny. Mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 niewolnikami bank\u00f3w i instytucji, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 nas \u015bciga\u0107 o odsetki. To pozorna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n