{"id":68595,"date":"2022-01-15T10:00:00","date_gmt":"2022-01-15T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=68595"},"modified":"2024-10-10T12:50:26","modified_gmt":"2024-10-10T10:50:26","slug":"agnieszka-jelonek-o-trzeba-byc-cicho-presji-i-meskosci-more-ksiazkowe-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/agnieszka-jelonek-o-trzeba-byc-cicho-presji-i-meskosci-more-ksiazkowe-wywiad\/","title":{"rendered":"Agnieszka Jelonek o „Trzeba by\u0107 cicho”, presji i m\u0119sko\u015bci | MORE Ksi\u0105\u017ckowe [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n

Koniec czekania, 18 stycznia Agnieszka Jelonek wydaje now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. I jest du\u017ca szansa, \u017ce r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie bestsellerem. <\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kiedy w moje r\u0119ce trafi\u0142a poprzednia powie\u015b\u0107 autorki – Koniec \u015bwiata, umyj okna<\/em> – wiedzia\u0142am, \u017ce to spotkanie zostanie ze mn\u0105 na d\u0142ugo. Na 104 stronach Agnieszka Jelonek opowiedzia\u0142a histori\u0119 \u017cycia ze stanami l\u0119kowymi. Niekt\u00f3rych czytelnik\u00f3w otworzy\u0142a na istnienie tego problemu, a innym u\u015bwiadomi\u0142a, \u017ce mierz\u0105 si\u0119 z nim sami. Ksi\u0105\u017cka przynios\u0142a autorce nominacj\u0119 do Nagrody Literackiej Gdynia oraz Nagrod\u0119 Literack\u0105 Miasta Radomia. Teraz – ponownie nak\u0142adem Wydawnictwa Cyranka – pisarka wraca do czytelnik\u00f3w z powie\u015bci\u0105 Trzeba by\u0107 cicho<\/em>. To opowie\u015b\u0107 o ma\u0142\u017ce\u0144stwie w kryzysie i wyprowadzce do domu na wsi. Co wydarzy si\u0119, gdy zaczn\u0105 konfrontowa\u0107 swoje przyzwyczajenia z niespodziankami, niesionymi przez rzeczywisto\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

Tu\u017c przed premier\u0105 ksi\u0105\u017cki Agnieszka Jelonek odwiedzi\u0142a mnie w biurze Going., by pogada\u0107 o presji, kt\u00f3r\u0105 odczuwa przed premier\u0105, o modelach kobieco\u015bci oraz o tym, czemu g\u0142\u00f3wny bohater p\u0142ci m\u0119skiej jest obcokrajowcem. <\/p>\n\n\n\n

Agnieszka Jelonek na IG: @jelonek_aga<\/a> <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Agnieszka Jelonek „Trzeba by\u0107 cicho”, Wydawnictwo Cyranka, ok\u0142adka: Marta \u017bak<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jak si\u0119 czujesz?<\/h4>\n\n\n\n

Dobrze. By\u0142am 2 miesi\u0105ce w Hiszpanii. W zesz\u0142ym roku odkry\u0142am, \u017ce od listopada nic mi si\u0119 nie chce, mam do\u0142y i depresj\u0119. Wymy\u015bli\u0142am, \u017ceby si\u0119 nas\u0142oneczni\u0107 i oderwa\u0107. Teraz jestem tydzie\u0144 po powrocie i mam wra\u017cenie, \u017ce to, co dzieje si\u0119 za oknem, jeszcze do mnie nie dociera. Poza tym wracam na premier\u0119 mojej ksi\u0105\u017cki. Od razu du\u017co rzeczy si\u0119 dzieje. Nie jest najgorzej! <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Premiera ju\u017c w najbli\u017cszy wtorek?<\/h4>\n\n\n\n

Tak, 18 stycznia. Ksi\u0105\u017cka by\u0142a dost\u0119pna w przedsprzeda\u017cy, ale dopiero we wtorek – w pe\u0142ni\u0119 ksi\u0119\u017cyca – jest premiera. Rozmawiali\u015bmy z Konradem Nowackim z Wydawnictwa Cyranka czy wydawa\u0107 j\u0105 w styczniu, skoro w ksi\u0105\u017cce jest lato, ale pomy\u015bla\u0142am sobie, \u017ce to mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bnie dobry pomys\u0142. Opisywanie lata czy przenoszenie si\u0119 w ten czas – to mo\u017ce by\u0107 co\u015b dobrego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przyznaj\u0119, \u017ce sprawi\u0142o mi to du\u017co przyjemno\u015bci: ten dom z ogrodem, s\u0142o\u0144ce. <\/h4>\n\n\n\n

No widzisz! Jest gor\u0105co, jest upa\u0142 – to warto\u015b\u0107 dodana. Jeste\u015bmy zm\u0119czeni styczniem. Sama ksi\u0105\u017cka mo\u017ce nie jest szczeg\u00f3lnie weso\u0142a, ale ten aspekt mo\u017ce mie\u0107 pozytywny wp\u0142yw na czytelnika. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Widzia\u0142am na polskim bookstagramie, \u017ce du\u017co os\u00f3b czeka na Twoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Czujesz presj\u0119 w zwi\u0105zku z tym?<\/h4>\n\n\n\n

Presja<\/em> to s\u0142owo, kt\u00f3re sponsoruje ten miesi\u0105c. To moja trzecia ksi\u0105\u017cka, ale druga po Ko\u0144cu \u015bwiata<\/em>, kt\u00f3ry mocno zaistnia\u0142 w \u015bwiecie literackim – dosta\u0142 nominacj\u0119 i nagrod\u0119. Kiedy startowa\u0142am czu\u0142am si\u0119 bardzo szcz\u0119\u015bliwa, \u017ce w og\u00f3le uda\u0142a si\u0119 publikacja. By\u0142am otwarta na cokolwiek, wi\u0119c cieszy\u0142a mnie ka\u017cda pozytywna recenzja. Startowa\u0142am z poziomu zero, wi\u0119c by\u0142am na fali wznosz\u0105cej. Teraz poprzeczka jest zawieszona naprawd\u0119 wysoko. My\u015bla\u0142am nawet, czy nie napisa\u0107 odezwy albo listu otwartego do czytelnik\u00f3w. W wypadku \u017cadnej ksi\u0105\u017cki nie jest dobre, \u017ceby wchodzi\u0107 w ni\u0105 z wysokimi oczekiwaniami – a mo\u017ce nawet ze wszystkim w \u017cyciu? Od razu mo\u017cesz spa\u015b\u0107. Mam poczucie, \u017ce ta ksi\u0105\u017cka jest inna ni\u017c Koniec \u015bwiata. <\/em>Na wielu poziomach. Mo\u017ce spodoba\u0107 si\u0119 innym ludziom ni\u017c poprzednia.<\/em> To dla mnie stresuj\u0105ce. Ale z drugiej strony chyba tak musi by\u0107. Bior\u0119 to jako cz\u0119\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re jest teraz moim udzia\u0142em. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pierwsze recenzje, kt\u00f3re czyta\u0142am, s\u0105 bardzo pozytywne. <\/h4>\n\n\n\n

Taaaak. [z ulg\u0105 w g\u0142osie – przyp. red.]\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dorota Kotas<\/a> bardzo chwali\u0142a Twoj\u0105 now\u0105 powie\u015b\u0107.<\/h4>\n\n\n\n

Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce Dorocie si\u0119 podoba\u0142o. Sama do mnie napisa\u0142a. Nie bombardowa\u0142am jej t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105. To dla mnie wa\u017cne. Lubi\u0119, jak Dorota pisze. Ona jest przedstawicielk\u0105 innego pokolenia, jest du\u017co m\u0142odsza ni\u017c ja. To, \u017ce udaje mi si\u0119 trafi\u0107 do takiej osoby, jest dla mnie wa\u017cne. Mo\u017ce znowu si\u0119 uda\u0142o napisa\u0107 co\u015b uniwersalnego?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Agnieszka Jelonek chwalona przez Dorot\u0119 Kotas<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

No w\u0142a\u015bnie. Koniec \u015bwiata <\/em>– opowiadaj\u0105ca o stanach l\u0119kowych – to ksi\u0105\u017cka bardzo uniwersalna. Dzi\u0119ki temu, \u017ce mogli si\u0119 przejrze\u0107 w tym do\u015bwiadczeniu, du\u017co os\u00f3b odkry\u0142o w pewnym sensie prawd\u0119 o sobie.<\/h4>\n\n\n\n

Kiedy pisa\u0142am Koniec <\/em>– <\/em>albo nawet gdy dosz\u0142o ju\u017c do wydania tej ksi\u0105\u017cki – by\u0142o to dla mnie totaln\u0105 niewiadom\u0105. Odzew, kt\u00f3ry si\u0119 pojawi\u0142, by\u0142 wi\u0119kszy ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142am. Wiedzia\u0142am, \u017ce du\u017co os\u00f3b ma zaburzenia l\u0119kowe, ale w pewnym momencie odnios\u0142am wra\u017cenie, \u017ce wszyscy je maj\u0105. Odzew by\u0142 ogromny – zacz\u0119\u0142o o tym rozmawia\u0107 nawet wielu moich znajomych, kt\u00f3rych nigdy bym o to nie podejrzewa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jestem jedn\u0105 z tych os\u00f3b. Zawsze troch\u0119 wstydzi\u0142am si\u0119 o tym m\u00f3wi\u0107. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce to przejaw s\u0142abo\u015bci, a \u017cyjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re promuje przebojowo\u015b\u0107 i pewno\u015b\u0107 siebie. Cudowne by\u0142o czytanie tej ksi\u0105\u017cki z my\u015bl\u0105, \u017ce nie jestem ca\u0142kiem sama. A ca\u0142y jej odbi\u00f3r dopowiedzia\u0142, jak bardzo nie jestem sama. <\/h4>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce z l\u0119kiem jest tak, \u017ce on bardzo izoluje. Nie mamy na niego s\u0142\u00f3w. Szuka\u0142am ich pisz\u0105c tamt\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105. Komunikowanie tego jest troch\u0119 niepopularne i troch\u0119 nie cool. M\u0105drzy ludzie maj\u0105 g\u0142os wewn\u0105trz siebie podpowiadaj\u0105cy, \u017ce nie s\u0105 centrum \u015bwiata, ale to te\u017c nie o to chodzi. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Sk\u0105d pomys\u0142 na now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119?<\/h4>\n\n\n\n

Kiedy Konrad zapyta\u0142 mnie, czy chcia\u0142abym co\u015b jeszcze napisa\u0107, musia\u0142am si\u0119gn\u0105\u0107 do tego, co mia\u0142am nazbierane w \u015brodku lub w notatkach. Nie by\u0142o tak, \u017ce mia\u0142am co\u015b gotowego. Napisa\u0142am t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 du\u017co szybciej ni\u017c poprzedni\u0105. Wiedzia\u0142am, \u017ce najprawdopodobniej zostanie wydana, \u017ce nie pisz\u0119 jej do szuflady. W Ko\u0144cu<\/em> zna\u0142am wewn\u0119trzny \u015bwiat bohaterki, bo by\u0142 przeniesiony z mojego. Oczywi\u015bcie, by\u0142y zmiany, ale wiedzia\u0142am w czym si\u0119 poruszam, co dzieje si\u0119 w jej g\u0142owie. W Trzeba by\u0107 cicho<\/em> musia\u0142am najpierw wymy\u015bli\u0107 bohater\u00f3w, a potem si\u0119 z nimi komunikowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Agnieszka
Agnieszka Jelonek, fot. materia\u0142y promocyjne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Widz\u0119 pewne paralele w tym, co m\u00f3wi\u0142a\u015b, o szukaniu j\u0119zyka, \u017ceby m\u00f3wi\u0107 o stanach l\u0119kowych. Komunikacja wydaje mi si\u0119 g\u0142\u00f3wnym tematem Twojej nowej ksi\u0105\u017cki. Luna, kt\u00f3ra pisze doktorat o komunikacji, niemo\u017cno\u015b\u0107 komunikacji z m\u0119\u017cem i rzeczy, kt\u00f3rych nie da si\u0119 powiedzie\u0107. I pytanie, czy warto pr\u00f3bowa\u0107.<\/h4>\n\n\n\n

To tematy, kt\u00f3re mnie otaczaj\u0105 i wydaj\u0105 mi si\u0119 interesuj\u0105ce. Jeste\u015b mo\u017ce 4 czy 5 osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 rozmawiam o tym, jak odbiera now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Jeszcze si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142o, co ludzie traktuj\u0105 jako g\u0142\u00f3wny w\u0105tek. W czasie pandemii du\u017co rozmawia\u0142am o tym, co si\u0119 dzieje. O zmianach, o konieczno\u015bci wycofania si\u0119 do dzieci\u0144stwa i pouk\u0142adania wszystkiego, bo bez tego nie da si\u0119 i\u015b\u0107 dalej. Tych historii by\u0142o mn\u00f3stwo. By\u0142 czas, \u017ceby je pog\u0142\u0119bi\u0107 i przemieli\u0107. Zazwyczaj wystarcza\u0142 mi komputer, bo z wiekiem id\u0119 w introwertyzm. Jednak przez ostatnie dwa lata potrzebowa\u0142am bardzo du\u017co kontaktu ze znajomymi. W ksi\u0105\u017cce u\u017cy\u0142am tych wszystkich historii o komunikowaniu si\u0119 – o barierach, problemach, niezrozumieniu, nie u\u015bwiadamianiu sobie, co chcemy powiedzie\u0107. Je\u015bli wiem, to p\u00f3\u0142 problemu, ale \u017cebym wiedzia\u0142a, co chc\u0119 zakomunikowa\u0107! Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce to Ci si\u0119 tak skojarzy\u0142o. Ten doktorat Luny to mrugni\u0119cie do czytelnika. W ko\u0144cu ona jest tam najmniej komunikatywn\u0105 osob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

No tak, ale jednocze\u015bnie to Luna przechodzi najd\u0142u\u017csz\u0105 drog\u0119. Podoba mi si\u0119 te\u017c, \u017ce Mi\u015bka nie by\u0142a pokazana jako cel, do kt\u00f3rego Luna mia\u0142aby zmierza\u0107, ale stanowi r\u00f3wnorz\u0119dn\u0105 bohaterk\u0119. Ka\u017cda z nich ma sw\u00f3j w\u0142asny progres i nie musz\u0105 nawzajem pr\u00f3bowa\u0107 sta\u0107 si\u0119 t\u0105 drug\u0105. <\/h4>\n\n\n\n

I jednocze\u015bnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 w tej relacji – nie do ko\u0144ca ponazywanej i rozumianej przez nie same. Luna jest g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105. Prze\u017cywa filmow\u0105 przemian\u0119. Pracuj\u0119 jako scenarzystka i do tej pory wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce r\u00f3wnie dobrze mog\u0142abym na co dzie\u0144 by\u0107 – jak pewien znany pisarz – weterynarzem. To r\u00f3\u017cne rzeczy: pisanie scenariusza do polskiego serialu i pisanie ksi\u0105\u017cki ze swojego brzucha. Jednak wybieram sobie elementy z tych scenariuszowych tryb\u00f3w pewne historie czy \u0142uki postaci. Podoba mi si\u0119, \u017ce kto\u015b ma drog\u0119 do przej\u015bcia. Chcia\u0142am \u017ceby ka\u017cde z nich zacz\u0119\u0142o inaczej i sko\u0144czy\u0142o inaczej. W Ko\u0144cu \u015bwiata<\/em> te\u017c tak planowa\u0142am – \u017ceby Alicja zacz\u0119\u0142a od pr\u00f3by samob\u00f3jczej, a sko\u0144czy\u0142a na czym\u015b pozytywnym. Tutaj mia\u0142am tr\u00f3jk\u0119 bohater\u00f3w do poprowadzenia.<\/p>\n\n\n\n

\"Agnieszka
Agnieszka Jelonek „Koniec \u015bwiata, umyj okna”, Wydawnictwo Cyranka, ok\u0142adka: Bartosz Szymkiewicz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Podziwiam, \u017ce tak du\u017co w\u0105tk\u00f3w tam si\u0119 przeplata i jak dopracowane s\u0105 detale. Ta strzelba! <\/h4>\n\n\n\n

My\u015bla\u0142am, \u017ce to dwie r\u00f3\u017cne rzeczy, bo pisze si\u0119 je zupe\u0142nie inaczej – scenariusz tworzy si\u0119  w grupie i na zam\u00f3wienie. To praca dla kogo\u015b. A tutaj opowiadam swoj\u0105 histori\u0119. Jednak to, \u017ce mo\u017cna co\u015b zasia\u0107 i potem to mo\u017ce zagra\u0107, to co\u015b, co wzi\u0119\u0142am ze scenariuszy.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jaki masz proces pisarski? Planujesz stela\u017c czy to wychodzi organicznie?<\/h4>\n\n\n\n

Jestem osob\u0105, kt\u00f3ra potrzebuje szkieletu. R\u00f3wnowagi mi\u0119dzy planowaniem, a puszczeniem tego wolno. Nie potrafi\u0142abym dzia\u0142a\u0107 zgodnie ze skryptem, ale nie umiem te\u017c pisa\u0107 zupe\u0142nie spontanicznie. Ksi\u0105\u017cka mia\u0142a roboczy tytu\u0142 Ucieczki<\/em>. Gdy ludzie co\u015b osi\u0105gn\u0105, zaczynaj\u0105 nagle ucieka\u0107. Nie m\u00f3wi\u0119 tylko o uciekaniu z miasta, to dla mnie du\u017co g\u0142\u0119bsze. Potem us\u0142ysza\u0142am t\u0119 histori\u0119 o s\u0105siedzie, kt\u00f3ra przydarzy\u0142a si\u0119 moim znajomym. To bardzo filmowe. Co\u015b wpada z zewn\u0105trz i zmienia nasz \u015bwiat. Wymy\u015bli\u0142am te\u017c Mi\u015bk\u0119. Posta\u0107 jest mocno oparta na mojej przyjaci\u00f3\u0142ce, kt\u00f3ra ma niesamowity dar bycia zwierciad\u0142em dla ludzi. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce gdyby taka osoba pojawi\u0142a si\u0119 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, gdzie s\u0105 a\u017c tak du\u017ce problemy po obydwu stronach, to mo\u017ce rozsadzi\u0107 t\u0119 struktur\u0119. Wiedzia\u0142am jak to wszystko ma si\u0119 sko\u0144czy\u0107, zna\u0142am pocz\u0105tek – problemem by\u0142o to, co w \u015brodku. Wymy\u015bla\u0142am r\u00f3\u017cne rzeczy, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 przydarzy\u0107 osobom mieszkaj\u0105cym na wsi. Je\u017adzi\u0142am do ojca na dzia\u0142k\u0119 i \u0142azi\u0142am po \u0142\u0105kach.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

K\u0105sa\u0142y Ci\u0119 osy?<\/h4>\n\n\n\n

Nie, ale mam paranoj\u0119. Nienawidz\u0119 owad\u00f3w i os. Myszy, szczury i w\u0119\u017ce s\u0105 dla mnie przyjaznymi gatunkami. Jest co\u015b takiego w bzyczeniu i w ich ilo\u015bci, co mnie przera\u017ca. Ogl\u0105da\u0142am filmiki na Youtube – na przyk\u0142ad o tym, jak si\u0119 usuwa gniazdo os. Wyobra\u017ca\u0142am sobie jak to jest i s\u0142ucha\u0142am opowie\u015bci znajomych, kt\u00f3rzy przenosz\u0105 si\u0119 na wie\u015b. Kiedy opada im entuzjazm, bo dopadaj\u0105 ich realne problemy – woda, ziemia, ogrzewanie. W mie\u015bcie si\u0119 w og\u00f3le o tym nie my\u015bli. My\u015bla\u0142am o tym, jak to mo\u017ce rzutowa\u0107 na psychik\u0119. I jak blisko\u015b\u0107 przyrody mo\u017ce da\u0107 moim bohaterom wgl\u0105d w siebie. Odwiedzi\u0142am dom znajomych, kt\u00f3rzy zamieszkali w starej szkole. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce powinien gdzie\u015b wyst\u0105pi\u0107, chcia\u0142am o nim napisa\u0107 – tak by\u0142 dziwny, pi\u0119kny, niesamowity. Zbiera\u0142am te rzeczy jak scenograf. <\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142am te\u017c drabinki – to podkradzione z pisania scenariuszy – czyli uk\u0142ad wydarze\u0144, kt\u00f3ry ma si\u0119 mniej-wi\u0119cej wydarzy\u0107. Oczy\u015bci\u0142am jedn\u0105 \u015bcian\u0119 i zaklei\u0142am j\u0105 pojedynczymi karteczkami. To pozwoli\u0142o mi zobaczy\u0107 luki. Ka\u017cdy bohater mia\u0142 sw\u00f3j kolor karteczek. Sprawdzi\u0142am, jaka jest jego proporcja w ksi\u0105\u017cce. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Mi\u015bka mi ze\u017car\u0142a narracj\u0119. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n