{"id":78536,"date":"2022-06-02T16:26:21","date_gmt":"2022-06-02T14:26:21","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=78536"},"modified":"2024-10-10T12:45:26","modified_gmt":"2024-10-10T10:45:26","slug":"biennale-warszawa-2022-anna-galas-kosil-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/biennale-warszawa-2022-anna-galas-kosil-wywiad\/","title":{"rendered":"Biennale Warszawa 2022 – ba\u015b\u0144 o nowych technologiach [WYWIAD z Ann\u0105 Galas-Kosil]"},"content":{"rendered":"\n

Utopia czy dystopia? Tegoroczna edycja Biennale Warszawa: Seeing Stones and Spaces Beyond the Valley przygl\u0105da si\u0119 nowym technologiom. Od 3.06 do 17.07 w warszawskich Domach Towarowych Wars Sawa Junior wsp\u00f3lnie zastanowimy si\u0119 nad tym, co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107. <\/h3>\n\n\n\n

Pandemia uzmys\u0142owi\u0142a nam, jak bardzo zale\u017cni jeste\u015bmy od technologii. Dzi\u015b praktycznie nie da si\u0119 bez niej funkcjonowa\u0107. Dlatego tegoroczna edycja Biennale Warszawa jest tak aktualna. Wi\u0119cej o jej koncepcji opowiedzia\u0142a nam Anna Galas-Kosil – teatrolo\u017cka i t\u0142umaczka, kuratorka programu mi\u0119dzynarodowego Biennale. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Anna Galas-Kosil, wsp\u00f3\u0142kuratorka I\u00a0i\u00a0II edycji Biennale, mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Motywem przewodnim II edycji Biennale s\u0105 nowe technologie – temat, kt\u00f3ry mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 skomplikowany. Do kogo zatem skierowana jest tegoroczna wystawa? Czy trzeba by\u0107 „technologicznym freakiem”, \u017ceby znale\u017a\u0107 w niej co\u015b dla siebie? <\/h4>\n\n\n\n

Wystawa skierowana jest do wszystkich, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 z nowych technologii i chcieliby dowiedzie\u0107 si\u0119, o co w nich tak naprawd\u0119 chodzi, kto chce je nam narzuci\u0107 czy sprzeda\u0107. Biennale Warszawa zaprasza do popatrzenia na nie przez nieoczywisty pryzmat. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Do tej pory o technologicznym post\u0119pie m\u00f3wiono raczej w superlatywach. Z drugiej strony technologia daje coraz wi\u0119ksze pole do popisu dla szarlatan\u00f3w.<\/h4>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Technologia mia\u0142a rozwi\u0105zywa\u0107 nasze problemy, u\u0142atwia\u0107 nam \u017cycie, pokazywana by\u0142a g\u0142\u00f3wnie w pozytywnym \u015bwietle. Powoli odkrywa si\u0119 przed nami jej prawdziwe oblicze. <\/em><\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przywo\u0142uj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 Shoshany Zuboff \u201cWiek Kapitalizmu Inwigilacji\u201d, pozyskiwanie i sprzedawanie danych bahawioralnych jest rodzajem nowej wiedzy. Musimy u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce ta wiedza jest monopolizowana i kontrolowana przez korporacje. Jeste\u015bmy w momencie, gdy ta iluzja zostaje zdemaskowana. W ramach przygotowanej przez nas wystawy \u201cSeeing Stones and Spaces Beyond the Valley \/ Widz\u0105ce kamienie i przestrzenie poza Dolin\u0105\u201d  starali\u015bmy si\u0119 przyjrze\u0107 nowym technologiom w spos\u00f3b krytyczny, ale z drugiej strony popatrze\u0107 na ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardziej spekulatywnie, prezentuj\u0105c alternatywne wizje przysz\u0142o\u015bci. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Druga cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142u wystawy \u201cBeyond the Valley \/ poza Dolin\u0105\u201d odnosi si\u0119 do Doliny Krzemowej, kt\u00f3ra narzuci\u0142a swoj\u0105 narracj\u0119 my\u015blenia o technologiach, ale jednocze\u015bnie wskazuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyj\u015bcia poza ni\u0105 i zakwestionowania takiej optyki. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Przez cztery i p\u00f3\u0142 roku dzia\u0142alno\u015bci Biennale Warszawa starali\u015bmy si\u0119 projektowa\u0107, nowe, alternatywne scenariusze przysz\u0142o\u015bci. Dlatego r\u00f3wnie\u017c tym razem zaprosimy publiczno\u015b\u0107 – zar\u00f3wno podczas wystawy, jak i programu publicznego – do wsp\u00f3lnej refleksji nad nowymi technologiami w kontek\u015bcie przysz\u0142o\u015bci. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

II edycja Biennale powstaje w\u0142a\u015bciwie od ko\u0144ca 2019 roku. W mi\u0119dzyczasie wybuch\u0142a pandemia, potem wojna. Jak te wydarzenia zmieni\u0142y lini\u0119 kuratorsk\u0105 tegorocznej edycji? <\/h4>\n\n\n\n

W 2019 roku, kiedy ko\u0144czyli\u015bmy pierwsz\u0105 edycj\u0119 Biennale Warszawa zatytu\u0142owan\u0105 \u201cLet\u2019s Organize our Future \/ Zorganizujmy sobie przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d<\/em>, zastanawiali\u015bmy si\u0119 nad tematem przewodnim kolejnej edycji. Wtedy wydawa\u0142o nam si\u0119, \u017ce b\u0119dzie nim autorytaryzm. Wybuch pandemii troch\u0119 przeformu\u0142owa\u0142 te plany, chocia\u017c nie tak bardzo. Planowana na 2021 rok druga edycja zosta\u0142a przesuni\u0119ta o rok. Nasz sta\u0142y program musia\u0142 ulec zmianie. Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji, zacz\u0119li\u015bmy prowadzi\u0107 dzia\u0142ania w trybie online. Autorytaryzm pozosta\u0142, ale jako jeden z element\u00f3w szerszego pola jakim s\u0105 nowe technologie. Jest on bardzo widoczny, gdy zadajemy sobie pytanie o to, kto sprawuje w\u0142adz\u0119 w kapitalizmie inwigilacji. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata narz\u0119dzia technologiczne dzi\u0119ki pandemii by\u0142y i s\u0105 wykorzystywane do kontroli spo\u0142ecznej – chocia\u017cby poprzez aplikacje, z kt\u00f3rych musieli\u015bmy korzysta\u0107 podczas kwarantanny czy testy systemu zw. z rozpoznawaniem twarzy w Chinach.\u00a0<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pandemia jeszcze bardziej pokaza\u0142a, jak bardzo jeste\u015bmy zale\u017cni od technologii w codziennym \u017cyciu. Nie maj\u0105c Internetu w\u0142a\u015bciwie  mo\u017cna by\u0142o by\u0107 zupe\u0142nie wykluczonym z \u017cycia spo\u0142ecznego – z edukacji, pracy zawodowej. Przypomina mi si\u0119 globalna panika zwi\u0105zan\u0105 z ostatni\u0105 awari\u0105 Facebooka. <\/h4>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Technologia jest bardzo wa\u017cnym elementem naszego obecnego \u017cycia. Nie wiem czy \u015bwiat m\u00f3g\u0142by z niej teraz zrezygnowa\u0107. Ale za ten post\u0119p p\u0142acimy te\u017c bardzo wysok\u0105 cen\u0119 – jako jednostki, spo\u0142ecze\u0144stwa – i p\u0142aci za to te\u017c nasza planeta. <\/em><\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dopiero od niedawna wzrasta \u015bwiadomo\u015b\u0107, ile to nas – \u015brodowiskowo i ekonomicznie – kosztuje. Ekstraktywizm, czyli inaczej pozyskiwanie d\u00f3br bez konsekwencji, jest jednym z temat\u00f3w II edycji Biennale. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Do wytworzenia sprz\u0119t\u00f3w, telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych, komputer\u00f3w i serwerowni potrzebujemy wielu minera\u0142\u00f3w, cz\u0119sto metali ziem rzadkich, kt\u00f3re wydobywa si\u0119 w biedniejszych regionach \u015bwiata, z miejsc zlokalizowanych na obszarach globalnego Po\u0142udnia. Z drugiej strony coraz wi\u0119cej m\u00f3wi si\u0119 o kosztach zwi\u0105zanych ze \u015bladem w\u0119glowym. Ten temat by\u0142 obecny podczas kolejnych lockdown\u00f3w. Siedz\u0105c w domu, mniej korzystali\u015bmy z samochod\u00f3w, mniej latali\u015bmy samolotami, ale ka\u017cdy post w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych generowa\u0142 CO2. Przeniesienie pracy i \u017cycia do \u015bwiata wirtualnego ma wp\u0142yw na pog\u0142\u0119bianie kryzysu klimatycznego. Wielkie centra danych potrzebuj\u0105 bardzo du\u017co energii i wody. Ca\u0142a infrastruktura Internetu, co te\u017c na\u015bwietlamy na Biennale, ma konkretn\u0105 materialno\u015b\u0107, znajduje si\u0119 w konkretnych miejscach. Chmura nie jest jak\u0105\u015b chmur\u0105 unosz\u0105cych si\u0119 cz\u0105steczek tylko konkretnym budynkiem. Te wszystkie elementy generuj\u0105 policzalne koszty dla naszej planety i dla nas samych. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

95 % kabli internetowych znajduje si\u0119 na dnie m\u00f3rz i ocean\u00f3w, ingeruj\u0105c w podwodny \u015bwiat. <\/em><\/strong><\/p>

Tego nie widzimy na pierwszy rzut oka.\u00a0<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Z drugiej strony ujawnia si\u0119 nowy aspekt ekstraktywizmu. Z cz\u0142owieka wydobywane jest to, co w nim najbardziej ukryte – pragnienia, d\u0105\u017cenia, my\u015bli – poprzez algorytmy, kt\u00f3re czytaj\u0105 pozostawione w sieci \u015blady naszych preferencji czy zachowa\u0144. Ka\u017cdy z nas do\u015bwiadcza profilowania reklam, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 nam si\u0119 jako podpowiedzi. Te dane s\u0105 monetyzowane a korporacje czerpi\u0105 z nich realne zyski.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Vanessa Graf, Zestaw do prac terenowych nad materialnym Internetem, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, mat. promocyjne <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Przypomnia\u0142y mi si\u0119 wszystkie pandemiczne memy o rzekomym odrodzeniu natury pod nieobecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka – do Wenecji mia\u0142y powr\u00f3ci\u0107 delfiny, a nawet dawno wymar\u0142e gatunki. Jednocze\u015bnie, jak w jednym z wywiad\u00f3w zauwa\u017cy\u0142 Bartosz Fr\u0105ckowiak, hashtag #climatechange sam generowa\u0142 du\u017ce pok\u0142ady \u015bladu w\u0119glowego. Takie paradoksy daj\u0105 do my\u015blenia – jak mo\u017cna skutecznie dzia\u0142a\u0107 w obronie \u015brodowiska nie u\u017cywaj\u0105c tych samych technologii, kt\u00f3re go niszcz\u0105? Czy da si\u0119 od tego uciec? <\/h4>\n\n\n\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce stali\u015bmy si\u0119 ju\u017c hybrydami, techno-sapiens i trudno wyobrazi\u0107 sobie \u015bwiat \u201cod\u0142\u0105czony\u201d czy \u201cwylogowany\u201d. Jak wspomina\u0142am, nie wiem czy jest to mo\u017cliwe.  Ja chyba w to nie wierz\u0119. Nasuwa mi si\u0119 raczej pytanie w jaki spos\u00f3b b\u0119dziemy z nich korzysta\u0107 dalej? <\/em><\/p>\n\n\n\n

Wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce za algorytmami czy sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 kryje si\u0119 my\u015bl\u0105ca maszyna, kt\u00f3ra tak jak cz\u0142owiek umie korzysta\u0107 z do\u015bwiadcze\u0144 obecnych i przesz\u0142ych, by projektowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci one przeliczaj\u0105 dane, kt\u00f3re poda\u0142 im cz\u0142owiek, rozdzielaj\u0105 je, klasyfikuj\u0105, szukaj\u0105 w nich analogii czy b\u0142\u0119d\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zapominamy, \u017ce za technologi\u0105 stoj\u0105 ludzie – w tym wielkie korporacje, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 okre\u015blonych danych, by realizowa\u0107 swoje w\u0142asne, g\u0142\u00f3wnie finansowe, cele.\u00a0<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W rzeczywisto\u015bci to od nas zale\u017cy, jak b\u0119dziemy chcieli korzysta\u0107  z tych wszystkich narz\u0119dzi. Czy tak, \u017ceby nam pomaga\u0142y, ale nie mia\u0142y przy tym ostatniego s\u0142owa? W jaki spos\u00f3b mog\u0105 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 bardziej sprawiedliwy i demokratyczny \u015bwiat?<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Prze\u015bwiadczenie o przezroczysto\u015bci technologii, jakby wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d, by\u0142a wieczna i nadludzka prowadzi do tego, \u017ce nie chcemy za ni\u0105 bra\u0107 odpowiedzialno\u015bci. A przecie\u017c algorytmy s\u0105 w du\u017cej mierze stronnicze. <\/h4>\n\n\n\n

Absolutnie tak. Algorytmy, klasyfikuj\u0105c dane, powielaj\u0105 ludzkie uprzedzenia – seksualne, rasistowskie czy te wynikaj\u0105ce z historii kolonizacji. Przyjrzenie si\u0119 w jaki spos\u00f3b dzia\u0142aj\u0105 algorytmy jest wa\u017cnym w\u0105tkiem nadchodz\u0105cego Biennale. Dwie z prac, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 na wystawie, Nooscope i Nowy Ekstraktywizm to przestrzenne, wizualne mapy odkrywaj\u0105ce mechanizmy dzia\u0142ania algorytm\u00f3w, obrazuj\u0105ce kolejne etapy pozyskiwania i przetwarzania przez nie danych. Obie robi\u0105 to w bardzo przyst\u0119pny i atrakcyjny dla publiczno\u015bci spos\u00f3b. <\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n