Bardzo rzadko zdarza mi si\u0119, \u017ce po pierwszym spotkaniu z jak\u0105\u015b osob\u0105, mam ochot\u0119 powiedzie\u0107: hej, chcia\u0142abym si\u0119 z Tob\u0105 zaprzyja\u017ani\u0107<\/em>. Musz\u0119 jednak przyzna\u0107, \u017ce mam tak po rozmowie z Megan Nolan. W czasie konwersacji prowadzonej przy kawie i papierosach w warszawskim Relaxie, wyda\u0142a mi si\u0119 osob\u0105 jednocze\u015bnie wra\u017cliw\u0105, empatyczn\u0105, m\u0105dr\u0105, zabawn\u0105 i mroczn\u0105. Wsp\u00f3\u0142istnienie wszystkich tych cech w jednej osobie brzmi jak co\u015b bardzo mi bliskiego. W kontek\u015bcie naszej rozmowy – w kt\u00f3rej poruszamy m.in. kwesti\u0119 opierania si\u0119 na projekcjach i uznawania ich za niepodwa\u017caln\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 – jest w tym pewnie jaka\u015b ironia. Trudno, mog\u0119 z tym \u017cy\u0107. A w mi\u0119dzyczasie zapraszam Was do lektury naszej rozmowy. <\/p>\n\n\n\n KUP: „Akty desperacji” Megan Nolan<\/a><\/p>\n\n\n\n Megan Nolan: <\/strong>3 tygodnie temu by\u0142am w Norwegii i sp\u0119dzi\u0142am troch\u0119 czasu w Oslo. Gdy zobaczy\u0142am wiadomo\u015b\u0107 o tym, co tam si\u0119 wydarzy\u0142o [strzelanina w klubie LGBT+ tu\u017c przed tamtejsz\u0105 Parad\u0105 R\u00f3wno\u015bci – przyp. J.G.], by\u0142am zszokowana. Mam tam przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy byli na mie\u015bcie tamtej nocy. Niezale\u017cnie o tych wydarze\u0144 tak czy inaczej planowa\u0142am, \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 na Parad\u0119 w Warszawie. Powiedzia\u0142 mi o niej Max Lawera – m\u00f3j promotor z Filtr\u00f3w. Samo do\u015bwiadczenie by\u0142o wspania\u0142e. Nie znam zbyt wielu detali dotycz\u0105cych jego historii w Polsce. Wiem, \u017ce odbywa si\u0119 tutaj od stosunkowo niedawna. Mam por\u00f3wnanie g\u0142\u00f3wnie z Londynem, gdzie jest mocno ugruntowane. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce tutaj ma te\u017c inne znaczenie i to poruszaj\u0105ce m\u00f3c si\u0119 z tym zetkn\u0105\u0107. A Tobie jak si\u0119 tam podoba\u0142o?<\/p>\n\n\n\n Ten t\u0142um by\u0142 niesamowity, tak wiele os\u00f3b! <\/p>\n\n\n\n Tak, s\u0142ysza\u0142am przem\u00f3wienia. To wzruszaj\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n To s\u0105 kontrowersyjne kwestie. Sama idea parady tworzy przestrze\u0144 na wp\u0142ywy korporacji. W Londynie centralne wydarzenie ma w sobie du\u017co brandingu, ale jest te\u017c mn\u00f3stwo pomniejszych, oddolnych parad, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 to zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107. <\/p>\n\n\n\n Bo\u017ce, tak, to jest straszne. <\/p>\n\n\n\n To szokuj\u0105ce. W Irlandii d\u0142ugo walczyli\u015bmy w sprawie legalnej aborcji – uda\u0142o si\u0119 dopiero w 2018 roku. Razem z mam\u0105 by\u0142y\u015bmy zaanga\u017cowane w tamtym czasie, ale takie dzia\u0142ania prowadzono te\u017c w latach 80. i 90. – w\u00f3wczas bez wi\u0119kszego sukcesu. To si\u0119 wydawa\u0142o tak wielk\u0105 uchwa\u0142\u0105, gdy wreszcie j\u0105 wprowadzono! Patrz\u0105c na Stany – to wr\u0119cz surrealistyczne, \u017ce zaczynamy pod\u0105\u017ca\u0107 w takim kierunku. I przera\u017caj\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony, reakcja wielu os\u00f3b jest w pewnym sensie inspiruj\u0105ca. Czyta\u0142am na przyk\u0142ad o nieformalnych sieciach, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w Polsce, kt\u00f3re zaoferowa\u0142y pomoc kobietom w Stanach. Wiele Amerykanek i Amerykan\u00f3w by\u0142o ju\u017c wcze\u015bniej zaanga\u017cowanych w pomoc je\u015bli chodzi o koszta i transport – jeszcze przed wprowadzeniem tej zmiany. Nie ka\u017cd\u0105 osob\u0119 jest przecie\u017c sta\u0107 na taki zabieg. W obecnej sytuacji, wsparcie dla tych organizacji musi sta\u0107 si\u0119 du\u017co wi\u0119ksze. Te\u017c o tym my\u015bla\u0142am w czasie Parady – jak bardzo to wszystko jest ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone. Tym wa\u017cniejsze jest, by si\u0119 nawzajem wspiera\u0107. <\/p>\n\n\n\n Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zadaje sobie sama, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich zaprasza do swojego \u017cycia. Mo\u017ce nie rozumie, jak du\u017cy mog\u0105 mie\u0107 na ni\u0105 wp\u0142yw, albo jak trudno b\u0119dzie si\u0119 wydoby\u0107 z danej sytuacji? Nawet je\u015bli wydaje si\u0119, \u017ce wybra\u0142a je \u015bwiadomie. Nim spotka w ksi\u0105\u017cce Ciorana, ma epizody picia i krzywdzenia siebie. Pr\u00f3buje wyrazi\u0107 siebie, ale ma trudne rzeczy do zakomunikowania. Chce nada\u0107 materialno\u015b\u0107 swoim uczuciom. Ta auto-przemoc ma j\u0105 w pewnym sensie urzeczywistni\u0107. <\/p>\n\n\n\n Zdecydowanie. Jej walka z w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 i potrzeba urzeczywistnienia samej siebie bierze si\u0119 z tego, \u017ce posiadanie cia\u0142a – cho\u0107 mo\u017ce by\u0107 pozytywne lub negatywne – jest przede wszystkim bardzo kotwicz\u0105ce. Czasem mo\u017ce to by\u0107 \u015bwietne uczucie, a czasem jest wr\u0119cz perwersyjne, jak bardzo rzeczywiste s\u0105 nasze cia\u0142a, kiedy Ty sama nie czujesz si\u0119 jak realna osoba. Jej relacja z cia\u0142em jest dla niej \u017ar\u00f3d\u0142em z\u0142o\u015bci. Nie wiem czy istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107, by sta\u0142o si\u0119 dla niej akceptowalne. Nigdy nie b\u0119dzie przecie\u017c ca\u0142kowicie wyg\u0142adzone i zdyscyplinowane. Nigdy nie stanie si\u0119 idealnym no\u015bnikiem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu b\u0119dziesz przemieszcza\u0107 si\u0119 po \u015bwiecie bez problem\u00f3w czy dyskomfortu. To uczucie sta\u0142ej \u015bwiadomo\u015bci swojego cia\u0142a jest bardzo frustruj\u0105ce – szczeg\u00f3lnie kiedy jest si\u0119 m\u0142odym, a cia\u0142o stale si\u0119 zmienia i pr\u00f3bujesz si\u0119 do niego przyzwyczai\u0107. Starasz si\u0119 te\u017c rozkmini\u0107, jak patrz\u0105 na Ciebie inni ludzie. To wszystko \u017ar\u00f3d\u0142a stresu. <\/p>\n\n\n\n Razem z dorastaniem, uda\u0142o mi si\u0119 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 wiele z tych emocji. O ile nie cierpisz na powa\u017cniejsze zaburzenia, najtrudniejszy etap prze\u017cywa si\u0119 w m\u0142odo\u015bci, a przynajmniej takie jest do\u015bwiadczenie wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b. Cz\u0119sto ma si\u0119 te\u017c uczucie, \u017ce nikt nie cierpi tak jak ty, \u017ce skupiasz na sobie ca\u0142e cierpienie \u015bwiata, \u017ce nikt nie ma poj\u0119cia, co prze\u017cywasz i nie dzieli Twojego do\u015bwiadczenia. Obecnie to si\u0119 zmienia. Nie powiem jednoznacznie, \u017ce teraz jest lepiej – na pewno istniej\u0105 potworne ograniczenia wobec wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0142odych kobiet je\u015bli chodzi o ich cia\u0142a. Ale teraz przynajmniej prowadzimy na ten temat rozmowy. <\/p>\n\n\n\n W dzieci\u0144stwie mia\u0142am poczucie, \u017ce por\u00f3wnywa\u0142am si\u0119 do ludzi, zazdro\u015bci\u0142am im i by\u0142am w tym ca\u0142kiem sama. Wok\u00f3\u0142 mnie nikt nie werbalizowa\u0142 tych por\u00f3wna\u0144. Tak naprawd\u0119 nie ma znaczenia, jak blisko jeste\u015b idea\u0142u. Mo\u017cesz by\u0107 tylko odrobin\u0119 oddalona od perfekcji i czu\u0107 si\u0119 jak monstrum. To wydaje si\u0119 bardzo smutne – marnowa\u0107 tyle czasu na my\u015blenie o tym. Ostatnio zastanawia\u0142am si\u0119, co bym zrobi\u0142a w ci\u0105gu tych 10 lat \u017cycia, gdybym stale si\u0119 siebie nie czepia\u0142a. <\/p>\n\n\n\n To brzmi jak olbrzymie wyzwanie. Ja z kolei maj\u0105c 10 czy 11 lat powiedzia\u0142am sobie: nigdy nie b\u0119d\u0119 po\u017c\u0105dana, wi\u0119c musz\u0119 sta\u0107 si\u0119 mo\u017cliwa do polubienia na inne sposoby. Skupi\u0142am si\u0119 wi\u0119c na byciu fajn\u0105 i zabawn\u0105, \u017ceby ludzie dobrze si\u0119 przy mnie czuli. To oczywi\u015bcie by\u0142o totalnym b\u0142\u0119dem. Ludzi przyci\u0105ga do siebie tak wiele r\u00f3\u017cnych cech – to du\u017co szersze i bardziej zr\u00f3\u017cnicowane ni\u017c mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 dziecku. To pi\u0119kny moment, gdy stajesz si\u0119 starsza i to nagle dostrzegasz. Dla mnie osobi\u015bcie to co\u015b bardzo \u015bwie\u017cego i wci\u0105\u017c my\u015bl\u0119 o tym jako procesie. Ostatnio przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce czas, przez kt\u00f3ry b\u0119d\u0119 czu\u0142a si\u0119 dobrze w swoim ciele, jest mocno ograniczony, bo przecie\u017c zaraz zaczn\u0119 si\u0119 martwi\u0107 starzeniem. Czemu ten oddech i spok\u00f3j jest taki kr\u00f3tki! (\u015bmiech) <\/p>\n\n\n\n Wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142o dla mnie tak wa\u017cne, by napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, bo chcia\u0142am posiada\u0107 w \u017cyciu co\u015b niezwi\u0105zanego z moim wygl\u0105dem. Nawet gdy w g\u0142owie pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, jak si\u0119 prezentuj\u0119 \u015bwiatu, nadal mam dla siebie ca\u0142\u0105 wielk\u0105 sfer\u0119, kt\u00f3ra jest od tego wolna. To pozwala mi utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nie ba\u0142am si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 mnie ocenia\u0107, bo moi rodzice s\u0105 bardzo liberalni. Nie ba\u0142am si\u0119 te\u017c, \u017ce zszokuje ich seks czy przemoc. Bardziej chodzi\u0142o mi o to, \u017ce pewne sytuacje, kt\u00f3re prze\u017cywa narratorka, to wzmocnione czy przetworzone rzeczy, kt\u00f3re widzieli w moim \u017cyciu. Obawia\u0142am si\u0119, \u017ce to ich zmartwi i tak si\u0119 rzeczywi\u015bcie pocz\u0105tkowo sta\u0142o. Nie uszkodzi\u0142o to w \u017caden spos\u00f3b naszej relacji, ale nadal czu\u0142am si\u0119 z tym \u017ale. <\/p>\n\n\n\n Ka\u017cde dziecko w jaki\u015b spos\u00f3b przynosi cierpienie swoim rodzicom na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju. W moim wypadku by\u0142 to okres mi\u0119dzy 15 a 20 rokiem \u017cycia. By\u0142o tam wiele cierpienia i pora\u017cek. Sprawi\u0142am, \u017ce ich \u017cycie by\u0142o trudniejsze ni\u017c wielu innych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rych znali. Dzieci ich przyjaci\u00f3\u0142 te\u017c sprawia\u0142y problemy, ale nie a\u017c tak du\u017ce. Wydawa\u0142o mi si\u0119 czym\u015b okropnym ponownie ich z tym konfrontowa\u0107 – tym bardziej, \u017ce w momencie, gdy czytali moj\u0105 powie\u015b\u0107, to wszystko stanowi\u0142o ju\u017c odleg\u0142\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Faktycznie, pocz\u0105tkowo zszokowa\u0142o ich przeczytanie o tych wszystkich mrocznych i intensywnych uczuciach i to jeszcze w wystylizowanej, wyolbrzymionej wersji. Nie byli na mnie \u017ali, ale zmartwi\u0142o ich to. Po jakim\u015b czasie postanowili przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 ponownie – i ju\u017c by\u0142o okej. <\/p>\n\n\n\n Dali sobie czas, \u017ceby je przepracowa\u0107. Dzi\u0119ki temu mogli pozwoli\u0107 sobie na uznanie, \u017ce jednak jest to fikcja, a mi\u0119dzy do\u015bwiadczeniami narratorki a moim w\u0142asnym \u017cyciem s\u0105 du\u017ce r\u00f3\u017cnice. Og\u00f3lnie moi rodzice byli w tym wszystkim wspaniali. Bardzo wspieraj\u0105cy. M\u00f3j tata r\u00f3wnie\u017c jest pisarzem. Gdy dorasta\u0142am, wykonywa\u0142 wiele innych prac, by utrzyma\u0107 rodzin\u0119. To dla mnie wa\u017cne, bo da\u0142o mi wz\u00f3r, \u017ce da si\u0119 jako\u015b to wszystko poskleja\u0107 i to mo\u017ce zadzia\u0142a\u0107. Dzi\u0119ki temu mia\u0142am poczucie, \u017ce nie musz\u0119 od razu odnie\u015b\u0107 wielkiego sukcesu, bo inaczej automatycznie staj\u0119 si\u0119 pora\u017ck\u0105. Nadal tak my\u015bl\u0119. Oczywi\u015bcie jestem zaskoczona, jak dobrze poradzi\u0142a sobie ta ksi\u0105\u017cka, ale pami\u0119tam te\u017c, \u017ce czasem tak bywa z debiutami. Ludzie bardziej si\u0119 nimi ekscytuj\u0105. Prawdziwy test to dopiero druga ksi\u0105\u017cka. Nawet je\u015bli b\u0119dzie okej, kto\u015b machnie na ni\u0105 r\u0119k\u0105, bo nie jest ju\u017c debiutem. <\/p>\n\n\n\n Co wi\u0119cej, w\u0142a\u015bnie j\u0105 sko\u0144czy\u0142am! Mam jeszcze troch\u0119 poprawek przed sob\u0105, ale my\u015bl\u0119, \u017ce zostanie opublikowana w przysz\u0142ym roku. <\/p>\n\n\n\n Tam dzieje si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 akcji. Centrum ksi\u0105\u017cki stanowi irlandzka rodzina, \u017cyj\u0105ca w Londynie, wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 tej historii wraca do ich poprzedniego \u017cycia w Irlandii. <\/p>\n\n\n\n Tak, pewnie, to nie sekret. Nie nauczy\u0142am si\u0119 jeszcze o niej m\u00f3wi\u0107, bo ledwo co j\u0105 sko\u0144czy\u0142am. Cz\u0119\u015b\u0107 akcji dzieje si\u0119 w latach 90. Dziecko pope\u0142nia zbrodni\u0119 i nie jest jasne, czy zrobi\u0142o to z premedytacj\u0105. W r\u00f3\u017cnych krajach r\u00f3\u017cnie wyznaczony jest wiek odpowiedzialno\u015bci karnej. W Londynie to 10 lat, ni\u017cej ni\u017c w du\u017cej ilo\u015bci kraj\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka dotyczy tego, jakie s\u0105 konsekwencje tego czynu. Dziennikarz tabloidu stara si\u0119 rozwik\u0142a\u0107 t\u0119 zagadk\u0119, poznajemy te\u017c kontekst rodziny. Ksi\u0105\u017cka du\u017co m\u00f3wi o uczuciu wstydu – czym on jest, o sekretno\u015bci i wyparciu. To co\u015b, czym by\u0142am zainteresowana od czasu gdy pracowa\u0142am w dzienniku w Londynie – wprawdzie nigdy jako redaktorka, ale mia\u0142am zmiany w biurach. Ciekawi mnie historia tabloid\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w Wielkiej Brytanii. Rzeczy, kt\u00f3re dziennikarze robili niewinnym ludziom, bywa\u0142y bardzo mroczne. <\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie, w Irlandii widzia\u0142am starszych ludzi, zw\u0142aszcza m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy byli ca\u0142kowicie zamkni\u0119ci emocjonalnie. My\u015bla\u0142am o tym, jak si\u0119 dociera do takiego etapu – gdy nie tylko nie umiesz wyra\u017ca\u0107 swoich emocji, ale nawet pozwoli\u0107 sobie na prze\u017cycie intymnej chwili w relacji z kimkolwiek. Gdy zrobi\u0142e\u015b z siebie wysp\u0119. Irlandia s\u0142ynie z tego, \u017ce jest spo\u0142ecze\u0144stwem opartym na zawstydzaniu i wypieraniu. Chcia\u0142am to eksplorowa\u0107 – ekosystem wstydu w tej rodzinie. To oni s\u0105 w centrum, a inne elementy tworz\u0105 uniwersum, w kt\u00f3rym funkcjonuj\u0105. <\/p>\n\n\n\n Tak, i jest narracja trzecioosobowa, wi\u0119c to ca\u0142kiem inne do\u015bwiadczenie. Zaczynaj\u0105c pisa\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 bardzo si\u0119 ba\u0142am. Z Aktami desperacji<\/em> nie mia\u0142am \u017cadnego zobowi\u0105zania. By\u0142am tylko ja i agent, kt\u00f3ry zach\u0119ca\u0142 mnie do pisania. Robi\u0142am to przez 3 lata w czasie wolnym. Na drug\u0105 mam ju\u017c umow\u0119 z wydawnictwem, wi\u0119c nie by\u0142o a\u017c tak du\u017co czasu na pisanie. Robi\u0142am to na pe\u0142en etat, ale nadal to kr\u00f3tki wybuch. Nikomu nic nie pokaza\u0142am, p\u00f3ki nie sko\u0144czy\u0142am. Nie wiem czemu. Po prostu z jakiego\u015b powodu nie potrafi\u0142am tego zrobi\u0107. W dniu, w kt\u00f3rym przes\u0142a\u0142am szkic do wydawnictwa, by\u0142am bardzo zestresowana. Mam nadziej\u0119, \u017ce ksi\u0105\u017cka im si\u0119 spodoba. Jestem bardzo podekscytowana!<\/p>\n\n\n\n To bardzo ciekawe pytanie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce przy pierwszej ksi\u0105\u017cce pomog\u0142o mi, \u017ce nie mia\u0142am umowy z wydawnictwem. Nie czu\u0142am odpowiedzialno\u015bci za to, czy te tre\u015bci mog\u0105 by\u0107 dla kogo\u015b szokuj\u0105ce, albo czy powinnam tam umieszcza\u0107 jakie\u015b ostrze\u017cenia, bo nie by\u0142am pewna, czy ktokolwiek to w og\u00f3le przeczyta. Cz\u0119\u015b\u0107 scen wyci\u0119li\u015bmy, ale cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a. S\u0105 na przyk\u0142ad momenty, w kt\u00f3rych bohaterka zadaje sobie r\u00f3\u017cne rany. W\u00f3wczas chcia\u0142am, \u017ceby to by\u0142o konfrontacyjne, brzydkie. By\u0142o dla mnie bardzo wa\u017cne, \u017ceby jej smutek nie by\u0142 \u0142adny czy romantyczny. Sama mam za sob\u0105 takie do\u015bwiadczenia. Czasem to s\u0105 bardzo prywatne sytuacje, ale czasem nie. Ludzie potrafi\u0105 skomentowa\u0107, \u017ce to szukanie atencji, jakby to by\u0142o co\u015b z\u0142ego. Ale przecie\u017c mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce kto\u015b robi to szukaj\u0105c atencji\u2026 bo potrzebuje uwagi, pomocy. Warto wyj\u015b\u0107 poza ten wymiar oceniaj\u0105cy. Chcia\u0142am zachowa\u0107 ten element: \u017ce nie ma w tym nic przyjemnego, stoickiego, intymnego. To potrafi by\u0107 intensywne i brzydkie, wi\u0119c dobrze, \u017ceby by\u0142o te\u017c niekomfortowe do czytania. Z drugiej strony nigdy nie chcia\u0142am szokowa\u0107 dla samego szoku. <\/p>\n\n\n\n Teraz, maj\u0105c sw\u00f3j profil jako pisarka, b\u0119d\u0119 ostro\u017cniejsza, my\u015bl\u0105c o osobach, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 za sob\u0105 pewne do\u015bwiadczenia. Nie to, \u017ce z tego ca\u0142kiem zrezygnuj\u0119, ale b\u0119d\u0119 mie\u0107 to na uwadze. To skomplikowane – maj\u0105c to wszystko w g\u0142owie, jednocze\u015bnie nie chcesz zak\u0142ada\u0107 na siebie blokad. Nie postanowisz przecie\u017c: \u201cnie mog\u0119 nikogo niczym zrani\u0107\u201d, bo wtedy trzeba przesta\u0107 pisa\u0107. Trudno jest znale\u017a\u0107 balans mi\u0119dzy szczero\u015bci\u0105 a szokiem. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o przemoc seksualn\u0105 – to cz\u0119sto nie s\u0105 opisy, kt\u00f3re ktokolwiek chcia\u0142by czyta\u0107. Ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 w tym balans mi\u0119dzy byciem odrzucaj\u0105c\u0105, szokuj\u0105c\u0105 i \u0142agodzeniem przekazu. Kiedy my\u015bl\u0119 o pracy nad now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 – przede wszystkim nie chcia\u0142am zrobi\u0107 krymina\u0142u. Praktycznie nie opisuj\u0119 samej przemocy – rozegra\u0142a si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci i pojawia si\u0119 jako przeb\u0142yski. Uwa\u017cam, \u017ce by\u0142oby manipulacj\u0105, gdybym zacz\u0119\u0142a j\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo omawia\u0107. <\/p>\n\n\n\n Nie, ale czyta\u0142am o kilku sytuacjach tego typu w Wielkiej Brytanii i poza jej granicami. Najs\u0142ynniejsza jest sprawa Jamesa Bulgera, zabitego przez dw\u00f3ch dziesi\u0119ciolatk\u00f3w – to by\u0142o w mojej g\u0142owie przez paralel\u0119 w postaci wieku bohater\u00f3w. Du\u017co czyta\u0142am te\u017c o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi krajami i tym, jak traktuje si\u0119 tego typu zbrodnie. Kr\u00f3tko po Bulgerze do podobnej sytuacji dosz\u0142o w Norwegii. Dzieci (mia\u0142y chyba 8 i 10 lat) zabi\u0142y ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0119. Spos\u00f3b, w jaki odnios\u0142o si\u0119 do tego miasteczko, system prawny czy spo\u0142ecze\u0144stwo, by\u0142 zupe\u0142nie inny ni\u017c w Anglii. Przede wszystkim traktowano je nadal jak dzieci, a do ich rodzic\u00f3w odnoszono si\u0119 z podobnym wsp\u00f3\u0142czuciem jak do rodzic\u00f3w ofiary. Nie by\u0142y przecie\u017c \u015bwiadome swoich czyn\u00f3w w taki spos\u00f3b, jak doro\u015bli. By\u0142o to postrzegane jako tragedia, a nie przejaw z\u0142a. Czyta\u0142am liczne teksty na ten temat – jakie s\u0105 konsekwencje zbrodni pope\u0142nianych przez dzieci. Bardzo mnie to ciekawi\u0142o. <\/p>\n\n\n\n Tabloidy kochaj\u0105 innych<\/em> – w szczeg\u00f3lno\u015bci osoby ubogie. Ch\u0142opcy, kt\u00f3rzy zabili Jamesa Bulgera pochodzili z klasy robotniczej, wi\u0119c prasa zrobi\u0142a z nich potwory. Kiedy kto\u015b jest dzieckiem, ale dochodz\u0105 do tego cechy zwi\u0105zane z pochodzeniem czy ras\u0105, media odzieraj\u0105 go z dzieci\u0144stwa. By\u0142am ciekawa, jak to si\u0119 dzieje na poziomie systemu. Wracaj\u0105c do ksi\u0105\u017cki – nie by\u0142a oparta na \u017cadnej konkretnej historii, ale mia\u0142am te wszystkie rzeczy w g\u0142owie. <\/p>\n\n\n\n Zdecydowanie. W wielu nowych ksi\u0105\u017ckach te kwestie pojawiaj\u0105 si\u0119 w subtelny spos\u00f3b. Gdy czytam powie\u015bci sprzed 40 czy 50 lat, zastanawiam si\u0119: sk\u0105d bierzecie te wszystkie pieni\u0105dze? Macie jakie\u015b prace, do kt\u00f3rych chodzicie? <\/em><\/p>\n\n\n\n Haha, tak. Zarabianie to tak ogromna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia – mo\u017ce pomijaj\u0105c osoby, kt\u00f3re s\u0105 bardzo, bardzo bogate. Istotne jest, co dzieje si\u0119, gdy nie masz pieni\u0119dzy, ale te\u017c jak budujesz relacje z osobami, kt\u00f3re maj\u0105 ich wi\u0119cej ni\u017c ty. Dla mnie to bardzo naturalne, \u017ce to cz\u0119\u015b\u0107 mojego pisarstwa. Gdy pracowa\u0142am nad Aktami desperacji<\/em>, mia\u0142am bardzo ma\u0142o pieni\u0119dzy. \u017byj\u0105c w Londynie, to bardzo trudne. To stresuj\u0105cy temat. Czasem nie chce Ci si\u0119 nawet o tym my\u015ble\u0107. Ostatnio rozmawia\u0142am o tym z moim ch\u0142opakiem, \u017ce je\u015bli ma si\u0119 za sob\u0105 do\u015bwiadczenie ci\u0105g\u0142ego zalegania z p\u0142atno\u015bciami, pojawia si\u0119 fobia przed zagl\u0105daniem na konto czy otwieraniem rachunk\u00f3w. Nawet gdy ju\u017c masz \u015brodki, wci\u0105\u017c towarzyszy Ci tamten l\u0119k. <\/p>\n\n\n\n Do tego wiele os\u00f3b bardzo ocenia cudze relacje z pieni\u0119dzmi, oskar\u017caj\u0105c ludzi biednych o nieodpowiedzialno\u015b\u0107. Jest du\u017co trudniej mie\u0107 kontrol\u0119 nad finansami, gdy jest to tak przera\u017caj\u0105ca sfera. Czasem po prostu nie jeste\u015b w stanie o tym my\u015ble\u0107 ze wzgl\u0119du na towarzysz\u0105cy temu stres. Fascynuje mnie te\u017c zak\u0142adanie, \u017ce ludzie powinni mie\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci. Przecie\u017c tak wiele os\u00f3b \u017cyje z miesi\u0105ca na miesi\u0105c i nie ma z czego od\u0142o\u017cy\u0107, maj\u0105 d\u0142ugi. Maj\u0105c poduszk\u0119 bezpiecze\u0144stwa w swoim \u017cyciu, pewnie trudno jest zrozumie\u0107, \u017ce inni s\u0105 jej pozbawieni. Gdy przeprowadzi\u0142am si\u0119 do Londynu w 2015, kt\u00f3rego\u015b wieczoru wsiad\u0142am do autobusu z przyjacielem. Zbli\u017cy\u0142am kart\u0119 miejsk\u0105 do czytnika i zobaczy\u0142am komunikat, \u017ce nie ma na niej \u015brodk\u00f3w. Stwierdzi\u0142am, \u017ce w takim razie nie mog\u0119 pojecha\u0107. Przyjaciel spyta\u0142, dlaczego nie przelej\u0119 sobie kasy. Przela\u0107\u2026 ale sk\u0105d? Nie mia\u0142am sekretnego konta, z kt\u00f3rego mog\u0142abym wzi\u0105\u0107 dodatkowe fundusze. <\/p>\n\n\n\n Nie wiem, czy powinni\u015bmy podziwia\u0107 bogatych ludzi za to, \u017ce posiadaj\u0105 pieni\u0105dze. Du\u017co bardziej imponuj\u0105cy wydaj\u0105 mi si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy radz\u0105 sobie mimo przeciwno\u015bci, nie maj\u0105c wsparcia na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Gdy by\u0142am dzieckiem, wychowywa\u0142am si\u0119 w domu, w kt\u00f3rym nie by\u0142o problem\u00f3w finansowych. Ale nawet w\u00f3wczas, spotykaj\u0105c osoby troch\u0119 lepiej uposa\u017cone, czu\u0142am si\u0119 zawstydzona nie posiadaj\u0105c odpowiedniej<\/em> marynarki. Gdy my\u015bl\u0119 o tym teraz: czemu siedmiolatka mia\u0142aby si\u0119 czym\u015b takim smuci\u0107?<\/p>\n\n\n\n Rzeczywi\u015bcie, jest to bardzo drogie miasto. Pomaga mi to, \u017ce przyja\u017ani\u0119 si\u0119 z osobami, kt\u00f3re te\u017c nie maj\u0105 za du\u017co pieni\u0119dzy. Tak czy inaczej, czynsze s\u0105 niezwykle wysokie i trzeba mie\u0107 regularny przyp\u0142yw \u015brodk\u00f3w, \u017ceby si\u0119 utrzyma\u0107. Chocia\u017c musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce po przeprowadzce z Dublina, kt\u00f3ry jest jeszcze dro\u017cszy, czasem czuj\u0119 ulg\u0119, \u017ce \u017cyj\u0119 w nieco ta\u0144szym miejscu. <\/p>\n\n\n\n By\u0142am tam tylko przez kilka miesi\u0119cy, podnajmuj\u0105c mieszkanie od przyjaci\u00f3\u0142. My\u015bla\u0142am o tym, \u017ceby przeprowadzi\u0107 si\u0119 na ca\u0142y rok, ale w\u00f3wczas przyszed\u0142 COVID i wr\u00f3ci\u0142am do Europy. <\/p>\n\n\n\n W pewnym sensie zmieni\u0142a absolutnie wszystko. By\u0142am w Nowym Jorku, gdy si\u0119 zacz\u0119\u0142a. Nie mia\u0142am swojego miejsca w Londynie, wi\u0119c na pierwszy lockdown wprowadzi\u0142am si\u0119 do mamy w Irlandii. Wtedy nanosi\u0142am wszystkie poprawki do ksi\u0105\u017cki, wi\u0119c w sumie dobrze si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, bo mia\u0142am co\u015b, na czym mog\u0142am si\u0119 skupi\u0107. Potem wyjecha\u0142am do Londynu i po raz pierwszy zamieszka\u0142am sama. Na pocz\u0105tku to by\u0142o super, ale potem wr\u00f3ci\u0142 lockdown, kt\u00f3ry trwa\u0142 od pa\u017adziernika do marca. Przez kilka miesi\u0119cy czu\u0142am si\u0119 bardzo samotnie. Mog\u0142am widywa\u0107 si\u0119 z kilkoma osobami w ramach ba\u0144ki, ale tylko na dworze. A by\u0142a przecie\u017c zima. <\/p>\n\n\n\n To prawda. Nie by\u0142am pewna, czy w og\u00f3le chc\u0119 si\u0119 z kimkolwiek widywa\u0107 i ryzykowa\u0107. Czu\u0142am si\u0119 bardzo samotna, ale dobrze mi to zrobi\u0142o. Zawsze bardzo ba\u0142am si\u0119 samotno\u015bci – nie takiej z dnia na dzie\u0144, ale w szerszej perspektywie. Dobrze si\u0119 z tym skonfrontowa\u0107 i tego nauczy\u0107. Nie dosz\u0142am wprawdzie do etapu, \u017ce potrzebuj\u0119 by\u0107 sama ze sob\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie, zdecydowanie tego nie chc\u0119. Ale przynajmniej b\u0119d\u0119 mog\u0142a sobie z tym poradzi\u0107 gdyby w przysz\u0142o\u015bci dosz\u0142o do takiej sytuacji. <\/p>\n\n\n\n COVID zmieni\u0142 te\u017c moje my\u015blenie o kwestiach materialnych. Gdy przenios\u0142am si\u0119 do Londynu w 2015, zawsze wszystko podnajmowa\u0142am i nigdy nie mia\u0142am sta\u0142ego miejsca. Zostawa\u0142am w pokoju 6 miesi\u0119cy i przenosi\u0142am si\u0119 dalej, czasem do innych kraj\u00f3w. Korzystanie z okazyjnych opcji – typu opiekowanie si\u0119 czyim\u015b kotem przez jaki\u015b czas – by\u0142o te\u017c po prostu ta\u0144sze. Cieszy\u0142o mnie to, czu\u0142am si\u0119 wolna. By\u0142am w wieku, w kt\u00f3rym nie widzia\u0142am powodu, dlaczego mia\u0142abym tak nie robi\u0107. Plus te\u017c nigdy nie starczy\u0142oby mi pieni\u0119dzy, by osi\u0105\u015b\u0107 w Londynie na sta\u0142e. Od czasu gdy wybuch\u0142 COVID, wiedzia\u0142am, \u017ce nie chc\u0119 zatrzymywa\u0107 si\u0119 u mamy na d\u0142u\u017cej. Wynaj\u0119\u0142am swoje miejsce. P\u00f3\u0142torej roku temu pozna\u0142am mojego partnera. Teraz czuj\u0119, \u017ce osiad\u0142am. Oczywi\u015bcie, nie mam nieruchomo\u015bci na w\u0142asno\u015b\u0107, ale funkcjonuj\u0119 na zupe\u0142nie innych zasadach ni\u017c kiedykolwiek przedtem. Troch\u0119 t\u0119skni\u0119 za poprzednim stylem \u017cycia, bo mia\u0142 swoje wspania\u0142e strony, wi\u0119c staram si\u0119 znale\u017a\u0107 balans mi\u0119dzy jednym a drugim. <\/p>\n\n\n\n Ostatnio czyta\u0142am du\u017co reporta\u017cy. Pisz\u0105c powie\u015b\u0107, chcia\u0142am zapozna\u0107 si\u0119 z innymi tekstami, si\u0119ga\u0142am te\u017c po du\u017co prasy. Jest \u015bwietna biografia Roberta Maxwella, kt\u00f3ry by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem Mirror Group w Londynie. To ojciec Ghislaine Maxwell. Ksi\u0105\u017cka nazywa si\u0119 Fall<\/a><\/em>. By\u0142 tak bardzo z\u0142ym cz\u0142owiekiem, ale autor nie poprzestaje na tym, \u017ceby tak go nazwa\u0107 i zamkn\u0105\u0107 temat. Wchodzi pod sk\u00f3r\u0119, staraj\u0105c si\u0119 zrozumie\u0107, czemu sta\u0142 si\u0119 tak\u0105 osob\u0105. Dogrzebuje si\u0119 do do\u015bwiadczenia Maxwella jako \u017byda, kt\u00f3ry ma za sob\u0105 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i przebudowuje swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 pr\u00f3buj\u0105c to zatrze\u0107. Bezkresna chciwo\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 sposobem na zacieranie wstydu. Autor ucz\u0142owieczy\u0142 t\u0119 posta\u0107, ale nie zrobi\u0142 z tego wszystkiego wym\u00f3wki dla jego post\u0119powania. <\/p>\n\n\n\n Czyta\u0142am te\u017c ksi\u0105\u017ck\u0119 Sama Knighta z New York Magazine The Premonitions Bureau<\/em>, kt\u00f3ra opowiada o katastrofie w kopalni. Zgin\u0119\u0142o tam du\u017co ludzi i zasypana zosta\u0142a szko\u0142a. Dzie\u0144 przed tym wydarzeniem, to wszystko przy\u015bni\u0142o si\u0119 lokalnemu dziecku. To by\u0142a dosy\u0107 precyzyjna wizja. Doktor John Barker zainteresowa\u0142 si\u0119 ide\u0105 jasnowidzenia i stworzy\u0142 specjalne biuro, kt\u00f3re mia\u0142o zbiera\u0107 osoby o tego typu zdolno\u015bciach. Oczywi\u015bcie, wiele z tego to kompletny nonsens, a ca\u0142a reszta to prawdopodobnie koincydencja, ale to dla mnie ciekawy temat. Nadal nie wiemy wszystkiego o naszych cia\u0142ach. Co\u015b wydaje si\u0119 nam kompletn\u0105 abstrakcj\u0105, bo nie ma swojego potwierdzenia w nauce. Jestem w stanie zrozumie\u0107 intencje kogo\u015b, kto my\u015bli, \u017ce po prostu nie odkryli\u015bmy jeszcze jakiej\u015b cz\u0119\u015bci naszych m\u00f3zg\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o powie\u015bci – czyta\u0142am \u015bwietn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 serbskiej pisarki Vesny Goldsworthy. Jej Iron Curtain<\/a><\/em> opowiada o nienazwanym, prawdopodobnie fikcyjnym sowieckim terytorium. Akcja dzieje si\u0119 na pocz\u0105tku lat 80. \u017byje tam osoba, kt\u00f3ra poza systemem komunistycznym nale\u017ca\u0142aby do rodziny kr\u00f3lewskiej, ale w tych realiach po prostu ma wiele przywilej\u00f3w, a jej ojciec jest wysoko w partii. Poznaje brytyjczyka, zakochuje si\u0119 i podejmuje gwa\u0142town\u0105 decyzj\u0119, by przeprowadzi\u0107 si\u0119 do niego za granic\u0119. On jest bardzo, bardzo bogaty, ale czasem takie osoby w Anglii \u017cyj\u0105 w wielkich, zimnych posiad\u0142o\u015bciach, po kt\u00f3rych hula wiatr. Trudno wtedy uwierzy\u0107, \u017ce faktycznie s\u0105 tak bogate (\u015bmiech). To historia o konfrontacji mi\u0119dzy dwiema odleg\u0142ymi od siebie rzeczywisto\u015bciami i weryfikacji pewnych przekona\u0144.<\/p>\n\n\n\nRozmawiamy dzie\u0144 po Paradzie R\u00f3wno\u015bci w Warszawie. Jak Twoje wra\u017cenia?<\/h4>\n\n\n\n
W tym roku toczy\u0142a si\u0119 du\u017ca rozmowa wok\u00f3\u0142 komercjalizacji Parady w zwi\u0105zku z markami, kt\u00f3re ustawi\u0142y tam swoje platformy. Jednak kiedy dotar\u0142am na miejsce, poczu\u0142am przede wszystkim rado\u015b\u0107 i dum\u0119 os\u00f3b wok\u00f3\u0142 mnie. <\/h4>\n\n\n\n
Doceniam te\u017c, \u017ce nie by\u0142o to tylko o Warszawie, ale te\u017c o Kijowie i Oslo. <\/h4>\n\n\n\n
Co ciekawe, w tym roku odb\u0119dzie si\u0119 te\u017c Parada w Pruszkowie, kt\u00f3ra ma stanowi\u0107 oddoln\u0105 przeciwwag\u0119 dla komercjalizacji tej warszawskiej. <\/h4>\n\n\n\n
Wczoraj my\u015bla\u0142am te\u017c du\u017co o tym, w jak spolaryzowanym \u015bwiecie \u017cyjemy. Z jednej strony mamy ten super entuzjastyczny przekaz, a z drugiej osoby queerowe w Polsce stale spotyka mn\u00f3stwo przemocy, tak\u017ce systemowej. Id\u0105c dalej tym tropem – przywr\u00f3cenie zakazu aborcji w Stanach… <\/h4>\n\n\n\n
\u2026a w Polsce historyczne przem\u00f3wienie Nat Broniarczyk z Aborcyjnego Dream Teamu, kt\u00f3ra zabra\u0142a g\u0142os w Sejmie w ramach walki o liberalizacj\u0119 prawa aborcyjnego. Z jednej strony s\u0105 te pozytywne emocje, \u017ce temat w og\u00f3le pojawi\u0142 si\u0119 w publicznej debacie i poni\u00f3s\u0142 tak szeroko, a z drugiej przekaz ze Stan\u00f3w. <\/h4>\n\n\n\n
![\"Megan](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/akty-desperacji-b-iext104977833.jpg\")
Przechodz\u0105c do Twojej ksi\u0105\u017cki – Akty desperacji <\/em>– mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce g\u0142\u00f3wna bohaterka opleciona jest przez sie\u0107 ma\u0142ych przemocy, kt\u00f3re stopniowo kszta\u0142towa\u0142y j\u0105 jako osob\u0119. <\/h4>\n\n\n\n
Wiele os\u00f3b czyta\u0142o t\u0119 powie\u015b\u0107 jako histori\u0119 o mi\u0142o\u015bci i seksie. A to przecie\u017c tak\u017ce opowie\u015b\u0107 o ciele. <\/h4>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3lnie, gdy jakiekolwiek wskaz\u00f3wki, jakie dostajesz od \u015bwiata, staj\u0105 si\u0119 powodem do jeszcze wi\u0119kszego niepokoju, bo sprowadzaj\u0105 si\u0119 do: nie jeste\u015b wystarczaj\u0105ca<\/em>. <\/h4>\n\n\n\n
Jako m\u0142oda dziewczyna uzna\u0142am, \u017ce nie da si\u0119 mnie kocha\u0107. Wiele lat sp\u0119dzi\u0142am zamykaj\u0105c si\u0119 na pewne emocje i bardzo ci\u0119\u017cko by\u0142o mi si\u0119 stamt\u0105d odkopa\u0107.<\/h4>\n\n\n\n
W jednym z wywiad\u00f3w wspomnia\u0142a\u015b, \u017ce martwisz si\u0119 o to, \u017ce Twoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 przeczytaj\u0105 rodzice i jak na ni\u0105 zareaguj\u0105. Przeczytali? <\/h4>\n\n\n\n
![\"Megan](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Megan-Nolan-fot.-Lynn-Rothwell-848x1024.jpg\")
Przepracowali te emocje?<\/h4>\n\n\n\n
Wiem, \u017ce pracujesz nad drug\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105.<\/h4>\n\n\n\n
To ksi\u0105\u017cka o Londynie?<\/h4>\n\n\n\n
Mo\u017cesz co\u015b o niej opowiedzie\u0107?<\/h4>\n\n\n\n
To dla mnie bardzo ekscytuj\u0105ce. Z jednej strony, widz\u0119 podobie\u0144stwo z debiutem je\u015bli chodzi o zag\u0142\u0119bianie si\u0119 w mroczne rejony i psychik\u0119 bohater\u00f3w. Z drugiej, to zupe\u0142nie inna historia. <\/h4>\n\n\n\n
Chcia\u0142abym spyta\u0107 Ci\u0119 o to, jak m\u00f3wisz o przemocy. W sumie dotyczy to obu Twoich ksi\u0105\u017cek. Czy czujesz poczucie odpowiedzialno\u015bci za spos\u00f3b, w jaki j\u0105 prezentujesz? <\/h4>\n\n\n\n
Z mojej perspektywy, dobrze to balansujesz. Pokazujesz przemoc typu blizny, brzydot\u0119 i tak dalej, ale nie szokujesz tabloidowo. To jest istotna granica, kt\u00f3rej moim zdaniem warto pilnowa\u0107. Jednocze\u015bnie dobrze jest pokazywa\u0107 te mroczne rzeczy, bo czasem prawda wyp\u0142ywa z brudu i nie ma co tego upi\u0119ksza\u0107 i zak\u0142amywa\u0107. <\/h4>\n\n\n\n
Czy to historia oparta na faktach?<\/h4>\n\n\n\n
![\"Megan](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Megan-Nolan-01-2-683x1024.jpg\")
Uwielbiam to, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna literatura podchodzi z odpowiedzialno\u015bci\u0105 do kwestii klasowych czy rasowych. <\/h4>\n\n\n\n
Czemu wszyscy jeste\u015bcie tacy biali? <\/em><\/h4>\n\n\n\n
To wa\u017cne, \u017ceby o tym otwarcie rozmawia\u0107. <\/h4>\n\n\n\n
Wyobra\u017cam sobie, \u017ce w Londynie takie r\u00f3\u017cnice s\u0105 du\u017co bardziej widoczne ze wzgl\u0119du na rozwarstwienie spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/h4>\n\n\n\n
Mieszka\u0142a\u015b te\u017c w Nowym Jorku, prawda?<\/h4>\n\n\n\n
Jak wp\u0142yn\u0119\u0142a na Ciebie pandemia?<\/h4>\n\n\n\n
Pami\u0119tam, \u017ce nawet takie ma\u0142e spotkania by\u0142y troch\u0119 przera\u017caj\u0105ce.<\/h4>\n\n\n\n
Wiem, \u017ce jeste\u015b nie tylko pisark\u0105, ale te\u017c czytelniczk\u0105. Co ciekawego czyta\u0142a\u015b w tym roku? <\/h4>\n\n\n\n
![\"Megan](\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1-3.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n