{"id":88387,"date":"2022-10-06T14:03:12","date_gmt":"2022-10-06T12:03:12","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=88387"},"modified":"2024-10-10T12:52:49","modified_gmt":"2024-10-10T10:52:49","slug":"literacki-nobel-trafia-do-francji-annie-ernaux","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/literacki-nobel-trafia-do-francji-annie-ernaux\/","title":{"rendered":"Literacki Nobel trafia do Francji. Jego zdobywczyni\u0105 jest Annie Ernaux"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Autorka <em>Lat<\/em>, kt\u00f3rych polski przek\u0142ad w tym roku zaprezentowa\u0142o Wydawnictwo Czarne, zosta\u0142a dostrze\u017cona za \u201eodwag\u0119 i kliniczn\u0105 przenikliwo\u015b\u0107, z jak\u0105 odkrywa korzenie, wyobcowania i zbiorowe ograniczenia pami\u0119ci osobistej\u201d. <\/h3>\n\n\n\n<p>Tegoroczny tydzie\u0144 noblowski trwa w najlepsze. Wczoraj dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce wyr\u00f3\u017cnienie w kategorii fizjologia lub medycyna otrzyma\u0142 <strong>Svante P\u00e4\u00e4bo<\/strong>. Szwedzki badacz jest jedn\u0105 z wiod\u0105cych postaci archeogenetyki. Dzi\u0119ki niej mo\u017cemy odtworzy\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107\u00a0za pomoc\u0105 bada\u0144 DNA z pr\u00f3bek kopalnych. Skandynaw ma na koncie m.in. prace nad s\u0142ynnym cz\u0142owiekiem z Denisowej Jaskini \u2013 szcz\u0105tkami osobnika \u017cyj\u0105cego na Syberii ok. 41 tysi\u0119cy lat temu. Dzie\u0144 wcze\u015bniej <strong>Kr\u00f3lewska Szwedzka Akademia Nauk <\/strong>uhonorowa\u0142a tr\u00f3jk\u0119 chemik\u00f3w \u2013 <strong>Carolyn Bertozzi, Morten Meldal <\/strong>i <strong>Barry&#8217;ego Sharplessa. <\/strong>To specjali\u015bci od szybkiego i wydajnego \u201esk\u0142adania cz\u0105steczek\u201d, kt\u00f3re mo\u017ce zrewolucjonizowa\u0107 przemys\u0142 farmaceutyczny. Do grona laureat\u00f3w Nobla do\u0142\u0105czyli tak\u017ce fizycy: <strong>Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger.<\/strong> Dostrze\u017cono ich eksperymenty ze spl\u0105tanymi fotonami i wk\u0142ad w rozw\u00f3j informatyki kwantowej. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_68239\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/O0sLYBeaaAM?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sup>tak wygl\u0105da\u0142o og\u0142oszenie tegorocznej Nagrody Nobla z fizyki <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Literackie zak\u0142ady <\/h3>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b do publicznej wiadomo\u015bci podano za to werdykt w bodaj najbardziej elektryzuj\u0105cej kategorii. Mowa o literaturze, kt\u00f3ra wzbudza zainteresowanie nie tylko ze strony ekspert\u00f3w, ale i czytelnik\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata oraz bukmacher\u00f3w. Ci ostatni ju\u017c kilka tygodni temu <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/books\/2022\/oct\/04\/salman-rushdie-among-favourites-for-this-years-nobel-prize-for-literature\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">obstawiali<\/a>, kogo tym razem doceni <strong>Akademia Szwedzka<\/strong>. Na gie\u0142dzie nazwisk tradycyjnie figurowali m.in. Michel Houellebecq, Salman Rushdie, Joyce Carol Oates oraz Ng\u0169g\u0129 wa Thiong\u2019o. Wysoko w notowaniach plasowali si\u0119 tak\u017ce L\u00e1szl\u00f3 Krasznahorkai i Anne Carson. Niekt\u00f3rzy spekulowali te\u017c, \u017ce Nobel trafi do Ukrainy, gdzie na co dzie\u0144 mieszkaj\u0105 Serhij \u017badan albo Oksana Zabu\u017cko. <\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff12\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/nie-do-czytania-w-metrze-to-wydanie-mangi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nobel Noblem, ale czy widzieli\u015bcie ju\u017c najd\u0142u\u017csz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 na \u015bwiecie? <\/a><\/h4>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Mikro- i makrohistorie <\/h3>\n\n\n\n<p>Tym razem ka\u017cda z wymienionych wy\u017cej postaci musi obej\u015b\u0107 si\u0119 smakiem. Wyr\u00f3\u017cniono bowiem inn\u0105, pochodz\u0105c\u0105 z Francji autork\u0119, na kt\u00f3r\u0105 r\u00f3wnie\u017c stawia\u0142a cz\u0119\u015b\u0107\u00a0typuj\u0105cych. Po poetce Louise Gl\u00fcck i Abdulrazahu Gurnahu do panteonu noblistek do\u0142\u0105cza <strong>Annie Ernaux<\/strong>. Polscy czytelnicy dotychczas mogli zapozna\u0107 si\u0119 z t\u0142umaczeniami dw\u00f3ch jej ksi\u0105\u017cek: <em>Miejscem <\/em>oraz <em>Latami<\/em>. Drug\u0105 z powie\u015bci zaprezentowa\u0142o w tym roku <strong>Wydawnictwo Czarne<\/strong>, okre\u015blaj\u0105c j\u0105 mianem \u201edzie\u0142a wybitnego i kompletnego\u201d. Co ciekawe, wkr\u00f3tce na ekranach kin nad Wis\u0142\u0105 pojawi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c adaptacja jej powie\u015bci <em>L&#8217;\u00c9v\u00e9nement<\/em> z 2000 roku. Akcja filmu <em>Zdarzy\u0142o si\u0119<\/em> Audrey Diwan rozgrywa si\u0119 w 1963 roku, kiedy g\u0142\u00f3wna bohaterka, studentka literatury francuskiej, zachodzi w ci\u0105\u017c\u0119. Kobieta stoi przed nierozwi\u0105zywalnym dylematem. Albo urodzi dziecko wbrew sobie, co odetnie jej drog\u0119 do dalszej zawodowej kariery, albo dokona zakazanej wtedy aborcji. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_41071\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/LOjwpWLcCs8?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sup>zwiastun filmu <em>Zdarzy\u0142o si\u0119 <\/em>opartego na prozie Annie Ernaux <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>W uzasadnieniu werdyktu wskazano, \u017ce Ernaux cechuje si\u0119 odwag\u0105 i kliniczn\u0105 przenikliwo\u015bci\u0105, z jak\u0105 odkrywa korzenie, wyobcowania i zbiorowe ograniczenia pami\u0119ci osobistej. W jej tw\u00f3rczo\u015bci to, co intymne i prywatne, od samego pocz\u0105tku splata si\u0119 z burzliwymi losami powojennej Francji. Cho\u0107 uderza w autobiograficzne tony i otwarcie opowiada o w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach, stawia jednocze\u015bnie szersze diagnozy dotycz\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwa. Gdy przywo\u0142uje czasy dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142a w robotniczym Yvetot, robi to, aby unaoczni\u0107 uwarunkowania klasowe oraz istot\u0119 przywileju. Odkrywanie siebie jako kobieta zderza z celnymi spostrze\u017ceniami feministycznymi. W przesz\u0142o\u015bci nazywano j\u0105 za to kontynuatork\u0105 my\u015bli autorki <em>Trzeciej p\u0142ci<\/em>, Simone de Beauvoir. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Annie-Ernaux-Lata-1-1-628x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-88399\" width=\"314\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Annie-Ernaux-Lata-1-1-628x1024.jpeg 628w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Annie-Ernaux-Lata-1-1-184x300.jpeg 184w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Annie-Ernaux-Lata-1-1-185x302.jpeg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Annie-Ernaux-Lata-1-1-20x33.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Annie-Ernaux-Lata-1-1-29x48.jpeg 29w\" sizes=\"(max-width: 314px) 100vw, 314px\" \/><figcaption><sup>ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki <em>Lata <\/em>\u015bwie\u017co upieczonej noblistki, Annie Ernaux <\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nieodebrany telefon<\/h3>\n\n\n\n<p>Dzisiejszy werdykt zosta\u0142 og\u0142oszony przez Matsa Malma, sekretarza Akademii Szwedzkiej. Zgodnie z jego s\u0142owami Annie Ernaux nie odebra\u0142a telefonu od przedstawicieli gremium, dlatego prawdopodobnie mo\u017ce dowiedzie\u0107 si\u0119\u00a0o wyr\u00f3\u017cnieniu dopiero z medi\u00f3w. Nagroda zostanie wr\u0119czona Francuzce na pocz\u0105tku grudnia. Otrzyma ona pami\u0105tkowy z\u0142oty medal z podobizn\u0105 Nobla, dyplom oraz 10 milion\u00f3w szwedzkich koron. To r\u00f3wnowarto\u015b\u0107\u00a04,46 mln z\u0142otych. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Autorka Lat, kt\u00f3rych polski przek\u0142ad w tym roku zaprezentowa\u0142o Wydawnictwo Czarne, zosta\u0142a dostrze\u017cona za \u201eodwag\u0119 i kliniczn\u0105 przenikliwo\u015b\u0107, z jak\u0105 odkrywa korzenie, wyobcowania i zbiorowe ograniczenia pami\u0119ci osobistej\u201d. Tegoroczny tydzie\u0144 noblowski trwa w najlepsze. Wczoraj dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce wyr\u00f3\u017cnienie w kategorii fizjologia lub medycyna otrzyma\u0142 Svante P\u00e4\u00e4bo. Szwedzki badacz jest jedn\u0105 z wiod\u0105cych postaci archeogenetyki.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":88389,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[29],"tags":[3248,6134],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-88387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-ksiazki","tag-nobel","parent_cat_news"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-23 20:03:45","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88387"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88387"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88402,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88387\/revisions\/88402"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88387"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=88387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}