{"id":89715,"date":"2022-10-28T10:47:49","date_gmt":"2022-10-28T08:47:49","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=89715"},"modified":"2024-09-11T15:51:04","modified_gmt":"2024-09-11T13:51:04","slug":"artystki-halloween-groza-aleksandra-waliszewska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/artystki-halloween-groza-aleksandra-waliszewska\/","title":{"rendered":"\u017bywe trupy, nimfy i strzygi \u2013 artystki tworz\u0105 feministyczny danse macabre"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jak\u0105 rol\u0119 w sztuce pe\u0142ni groza? Sprawdzamy, jak kobiety wykorzystuj\u0105 w swojej sztuce makabr\u0119. Pod lup\u0105 Aleksandra Waliszewska i 4 inne wyj\u0105tkowe artystki, kt\u00f3re zr\u0119cznie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 t\u0105 kategori\u0105, ujawniaj\u0105c kryj\u0105ce si\u0119 za n\u0119c\u0105c\u0105 form\u0105 prawdziwe spo\u0142eczne l\u0119ki. <\/h4>\n\n\n\n<p>Choroby psychiczne, wojny, dyktatura medi\u00f3w, patriarchat i nowe technologie \u2013 oto prawdziwe, zmaterializowane w \u015bwiecie zagro\u017cenia, kt\u00f3re &#8222;dokumentuj\u0105&#8221; w swoich pracach jedne z moich ulubionych artystek. Jako ma\u0142a dziewczynka z wypiekami na twarzy ogl\u0105da\u0142am serial <em><strong>Twin Peaks<\/strong><\/em>, zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w przedziwny \u015bwiat ma\u0142ego miasteczka. Mo\u017ce dlatego od zawsze ceni\u0142am w sztuce raczej niepok\u00f3j ni\u017c komfort. Postacie, kt\u00f3re chc\u0119 Wam przedstawi\u0107 z pewno\u015bci\u0105 tego komfortu nie daj\u0105. I dobrze. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Aleksandra Waliszewska<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"556\" height=\"406\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1.jpg\" alt=\"Aleksandra Waliszewska\" class=\"wp-image-89766\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1.jpg 556w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1-300x219.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1-370x270.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1-20x15.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1-185x135.jpg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1-400x292.jpg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/628b95bc413b7-1-66x48.jpg 66w\" sizes=\"(max-width: 556px) 100vw, 556px\" \/><figcaption>Aleksandra Waliszewska, <em>bez tytu\u0142u<\/em>, \u017ar\u00f3d\u0142o: artmuseum.pl<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Krwio\u017cercze nimfy, ta\u0144cz\u0105ce w paszczy kota femme fatale, z\u0142o\u015bliwe chimery i bladolice widma pielgrzymuj\u0105 przez niekiedy okrutne, innym razem zabawne, ale zawsze przyci\u0105gaj\u0105ce widza p\u0142\u00f3tna. Patrz\u0105c na nie mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce wszystkie te postaci bior\u0105 udzia\u0142 w jednej, sp\u00f3jnej opowie\u015bci. Ale w\u0142a\u015bciwie o czym? <\/p>\n\n\n\n<p>Repertuar archetyp\u00f3w wywodzi si\u0119 z mitologii, ba\u015bni, z  poetyki snu, a raczej koszmaru, sztuki \u015bredniowiecznej i tzw. dawnych mistrz\u00f3w. Inspiracji jest wiele. Aleksandra Waliszewska budzi do \u017cycia kap\u0142anki, strzygi i czarownice, konfrontuj\u0105c widza z g\u0119st\u0105 magm\u0105 jego w\u0142asnych l\u0119k\u00f3w i niepewno\u015bci. Sceny kanibalizmu, quasi rytualnych mord\u00f3w i trudnych do jednoznacznego odczytania interakcji nadal szokuj\u0105. W \u015bwiecie przepe\u0142nionym obrazami wojny i cierpienia to do\u015b\u0107 du\u017ce osi\u0105gni\u0119cie. Zalani mas\u0105 wizualnych \u015bwiadectw ludzkiego okrucie\u0144stwa coraz cz\u0119\u015bciej przechodzimy nad nimi do porz\u0105dku dziennego. Dlaczego te obrazy nadal wzbudzaj\u0105 dyskomfort? <\/p>\n\n\n\n<p>Aleksandra Waliszewska od 20. lat portretuje \u015bwiat usytuowany gdzie\u015b pomi\u0119dzy \u017cyciem a \u015bmierci\u0105. Nic nie wprawia nas w wi\u0119kszy stan dyskomfortu, tak jak niepewno\u015b\u0107, co do \u017cywotno\u015bci otaczaj\u0105cych nas ludzkich i nie-ludzkich istot. Tak naprawd\u0119 strach przed robotem przypominaj\u0105cym cz\u0142owieka (<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=W0_DPi0PmF0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">legendarny model Sophia<\/a>) nie r\u00f3\u017cni si\u0119 tak bardzo od strachu przed zatopionym w ba\u015bniowej stylistyce i s\u0142owia\u0144skiej mitologii \u017cywym trupem, kt\u00f3ry tak cz\u0119sto &#8222;nawiedza&#8221; wyobra\u017ani\u0119 polskiej artystki. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Unica Z\u00fcrn<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"787\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-787x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-89759\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-787x1024.jpg 787w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-231x300.jpg 231w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-768x999.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-370x481.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-185x241.jpg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-740x963.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-20x26.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-400x520.jpg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/merlin_201136821_bac78126-6706-4fa2-8660-13955987cc46-mobileMasterAt3x-37x48.jpg 37w\" sizes=\"(max-width: 787px) 100vw, 787px\" \/><figcaption>Unica Z\u00fcrn, <em>La Mort de Kennedy<\/em>, 1964, kolekcja Karin and Gerhard Dammann, Szwajcaria, \u017ar\u00f3d\u0142o: katalog Biennale Arte 2022<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Mroczne k\u0142\u0119bowiska niemieckiej pisarki i malarki Uniki Z\u00fcrn wprowadzaj\u0105 widza w stan wewn\u0119trznego rozedrgania. W nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie warstwy chi\u0144skiego tuszu artystka wpl\u0105tuje s\u0142owo pisane. Poetyckie wizje artystki cz\u0119sto zbudowane na zasadzie anagramu, czyli przestawianych sylab lub liter wyrazu wyj\u015bciowego, oddaj\u0105 poczucie niesta\u0142o\u015bci, jakiego do\u015bwiadcza\u0142a cierpi\u0105ca na depresj\u0119 i schizofreni\u0119 artystka. <\/p>\n\n\n\n<p>Unica Z\u00fcrn by\u0142a przedstawicielk\u0105 surrealizmu, prywatnie d\u0142ugoletni\u0105 partnerk\u0105 Hansa Bellmera. Rze\u017abiarz i grafik przez lata tworzy\u0142 dziwaczne, zdeformowane lalki o powtarzaj\u0105cych si\u0119 i zmodyfikowanych ko\u0144czynach. Z\u00fcrn cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142a jako jego modelka, pozuj\u0105c do fotografii zwi\u0105zana sznurami. Do niedawna funkcjonuj\u0105ca w cieniu swego kochanka, Z\u00fcrn zyskuje powoli coraz wi\u0119ksz\u0105 rozpoznawalno\u015b\u0107. \u015awiadczy o tym m.in. jej obecno\u015b\u0107 na tegorocznym weneckim Biennale, gdzie po raz pierwszy zobaczy\u0142am jej prace na \u017cywo. W 2021 roku ukaza\u0142o si\u0119 pierwsze polskie t\u0142umaczenie wybranych tekst\u00f3w artystki. W <em><a href=\"https:\/\/www.empik.com\/traby-jerychonskie-utwory-wybrane-zurn-unica,p1283808091,ksiazka-p\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Tr\u0105bach jerycho\u0144skich<\/a><\/em> mroczna seksualno\u015b\u0107 miesza si\u0119 z relacjami z pobyt\u00f3w w szpitalach psychiatrycznych i w\u0105tkami feministycznymi. <\/p>\n\n\n\n<p>Z\u00fcrn pope\u0142nia samob\u00f3jstwo w 1970 roku. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jessica Stoller <\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"670\" height=\"657\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-90191\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0.jpeg 670w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0-300x294.jpeg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0-370x363.jpeg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0-20x20.jpeg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0-185x181.jpeg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0-400x392.jpeg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dance_1_0-49x48.jpeg 49w\" sizes=\"(max-width: 670px) 100vw, 670px\" \/><figcaption>Jessica Stoller, <em>Bez tytu\u0142u (dance macabre)<\/em>, 2013, \u017ar\u00f3d\u0142o: phantasmaphile.com<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Artystka zmienia oblicze porcelany, tworz\u0105c przedziwne figurki, w kt\u00f3rych kobiece cia\u0142o ulega makabrycznym modyfikacjom. Bawi\u0105c si\u0119 z tradycyjnymi motywami z historii sztuki i niecodziennym materia\u0142em, Jessica Stoller buduje kontrasty wzbudzaj\u0105ce \u015bmiech i przera\u017cenie jednocze\u015bnie. Groteska miesza si\u0119 z idealizacj\u0105 charakterystyczn\u0105 dla porcelanowych figurek, kt\u00f3re pierwotnie mia\u0142y przede wszystkim cieszy\u0107 oko. Kt\u00f3\u017c nie pami\u0119ta stoj\u0105cych na rega\u0142ach przes\u0142odzonych &#8222;drunostojek&#8221;? W r\u0119kach Stoller zmieniaj\u0105 si\u0119 one w upiorne  przepowiednie \u015bmierci i rozk\u0142adu. Tak jak w pracy roboczo nazwanej <em>Danse Macabre<\/em>, czyli z francuskiego taniec \u015bmierci. P\u00f3\u017ano\u015bredniowieczny motyw ko\u015bciotrup\u00f3w ta\u0144cuj\u0105cych z reprezentantami r\u00f3\u017cnych klas spo\u0142ecznych, zawod\u00f3w, p\u0142ci i wieku artystka skonfrontowa\u0142a z typowym dla porcelany przedstawieniem baletnicy. Tancerka Stroller niknie w czarnej smole z motylami, przypominaj\u0105cej rozrastaj\u0105c\u0105 si\u0119 niepohamowanie tiulow\u0105 sp\u00f3dnic\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p>Stroller wszystkie swoje figurki robi r\u0119cznie, wypalaj\u0105c je po kilka razy dla uzyskania mocnych, g\u0142\u0119bokich kolor\u00f3w. Pokazuje obwis\u0142e piersi, zmarszczki, cellulit i wszelkie inne &#8222;niedoskona\u0142o\u015bci&#8221; kobiecego cia\u0142a. Zestawiaj\u0105c je z motywami rodem z horror\u00f3w w humorystyczny spos\u00f3b komentuje nap\u0119dzany przez media i patriarchat strach przed staro\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Madame Favre <\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"712\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-712x1024.jpg\" alt=\"Aleksandra Waliszewska\" class=\"wp-image-89758\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-712x1024.jpg 712w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-209x300.jpg 209w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-370x532.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-185x266.jpg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-20x29.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-400x575.jpg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1508853114_favreni2157-33x48.jpg 33w\" sizes=\"(max-width: 712px) 100vw, 712px\" \/><figcaption>Madame Favre, <em>bez tytu\u0142u<\/em>, XIX wiek, kolekcja de l\u2019Art Brut, Szwajcaria, \u017ar\u00f3d\u0142o: artbrut.ch<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Jej dzie\u0142a odkryto we francuskiej bibliotece spirytystycznej w latach 70. XX wieku. Wyj\u0105tkowe prace o\u0142\u00f3wkiem datowane na lata 1858-1860 by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 niepozornego zeszytu <em>The Natural Talent of Madame Favre<\/em>. Kim by\u0142a tajemnicza rysowniczka? Do dzisiaj niewiele wiadomo o autorce niezwykle szczeg\u00f3\u0142owych portret\u00f3w. Ubrane w dworskie stroje dwug\u0142owe kobiety, cz\u0119sto ukazane z brodami, o pieczo\u0142owicie u\u0142o\u017conych w\u0142osach i porcelanowych obliczach zdaj\u0105 si\u0119 przekazywa\u0107 sobie nawzajem jakie\u015b zaszyfrowane wiadomo\u015bci. W cyklu \u0107wicze\u0144 rysunkowych Madame Favre powraca motyw wymy\u015blnych fryzur, kt\u00f3re czasem dos\u0142ownie wyrastaj\u0105 na ich g\u0142owach niczym ogrody, by innym razem przemieni\u0107 si\u0119 w poch\u0142aniaj\u0105ce je \u017car\u0142oczne potwory. <\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re z prac s\u0105 datowane, niekt\u00f3re opatrzono dedykowanym stemplem <em>Favre.<\/em> Wsz\u0119dzie o autorce znajdziemy ten sam zestaw informacji  \u2013 ubogi i niewiele m\u00f3wi\u0105cy o \u017ar\u00f3d\u0142ach jej sztuki, historii i inspiracjach. Nie przeszkadza to Madame Favre uczestniczy\u0107 w \u015bwiatowych wystawach, jak chocia\u017cby na presti\u017cowym <strong>Frieze Art Fair <\/strong>w Londynie w ramach wystawy The Medium\u2019s Medium. Jej prace s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 m.in. kolekcji Henry Boxer Gallery czy szwajcarskiej Collection de l\u2019Art Brut. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Miriam Cahn <\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"517\" height=\"640\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0.jpg\" alt=\"Aleksandra Waliszewska\" class=\"wp-image-90134\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0.jpg 517w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0-242x300.jpg 242w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0-370x458.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0-185x229.jpg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0-20x25.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0-400x495.jpg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/d75a9a2d7455c7bac292d0367a28477b_0-39x48.jpg 39w\" sizes=\"(max-width: 517px) 100vw, 517px\" \/><figcaption>Miriam Cahn, Rozk\u0142ad, 2017, \u017cr\u00f3d\u0142o: artreview.com<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Androgyniczne istoty pozostawione gdzie\u015b na pustkowiach, z zaci\u015bni\u0119tymi pi\u0119\u015bciami i z\u0119bami, gotowe do ataku, ale i b\u0119d\u0105ce jego ofiarami \u2013 Miriam Cahn nie idzie na kompromisy. Przy u\u017cyciu pasteli i w\u0119gla, szwajcarska artystka kreuje oniryczne obrazy, w kt\u00f3rych dominuje przemoc, rozpacz i osamotnienie. Cho\u0107 jej figuratywnym pracom na pierwszy rzut oka daleko do rzeczywisto\u015bci, zdaj\u0105 si\u0119 ods\u0142ania\u0107 najbardziej surow\u0105 prawd\u0119 o ludzkiej egzystencji. \u0141yse twory wygl\u0105daj\u0105 czasem jak du\u017ce, przera\u017caj\u0105ce dzieci. Bezosobowe, pozbawione element\u00f3w charakterystycznych, staj\u0105 si\u0119 kim\u015b w rodzaju &#8222;everymana&#8221;, na kt\u00f3rego miejscu mo\u017ce postawi\u0107 si\u0119 ka\u017cdy z nas. Przynamniej czasami. <\/p>\n\n\n\n<p>Miriam Cahn od pocz\u0105tku swojej kariery by\u0142a silnie zaanga\u017cowana politycznie. Pod koniec lat 70. przyjecha\u0142a do Warszawy jako delegatka OFRA (szwajcarskiej Organizacji na Recz Kobiet) na \u015awiatowym Zgromadzeniu Budowniczych Pokoju.\u00a0Zanim wypracowa\u0142a sw\u00f3j charakterystyczny styl, przerabia\u0142a medialne przekazy, tworz\u0105c mroczne, nerwowe szkice w\u0119glem. Tak powsta\u0142y obrazy wojny w Zatoce Perskiej, konfliktu w\u00a0by\u0142ej Jugos\u0142awii czy ataku na World Trade, przywo\u0142uj\u0105ce okr\u0119ty wojenne, wybuchy czy miejsca deportacji. Makabra w wykonaniu Cahn by\u0142a jak najbardziej zakorzeniona w brutalnym <em>tu i teraz<\/em>. W p\u00f3\u017aniejszym etapie jej artystycznej drogi rozlewa\u0142a si\u0119 na coraz bardziej og\u00f3lnoludzkie, uniwersalne motywy, takie jak rodzina czy mi\u0142o\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff05\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/straszne-escape-roomy-w-warszawie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wi\u0119cej rozrywki z dreszczykiem? Najstraszniejsze escape roomy w Warszawie<\/a><\/h3>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak\u0105 rol\u0119 w sztuce pe\u0142ni groza? Sprawdzamy, jak kobiety wykorzystuj\u0105 w swojej sztuce makabr\u0119. Pod lup\u0105 Aleksandra Waliszewska i 4 inne wyj\u0105tkowe artystki, kt\u00f3re zr\u0119cznie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 t\u0105 kategori\u0105, ujawniaj\u0105c kryj\u0105ce si\u0119 za n\u0119c\u0105c\u0105 form\u0105 prawdziwe spo\u0142eczne l\u0119ki. Choroby psychiczne, wojny, dyktatura medi\u00f3w, patriarchat i nowe technologie \u2013 oto prawdziwe, zmaterializowane w \u015bwiecie zagro\u017cenia, kt\u00f3re&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":89771,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[1102,1721],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-89715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-halloween","tag-sztuka","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-22 16:55:27","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89715"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89715"}],"version-history":[{"count":101,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90255,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89715\/revisions\/90255"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89715"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=89715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}