{"id":90603,"date":"2022-11-20T08:30:09","date_gmt":"2022-11-20T07:30:09","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=90603"},"modified":"2024-10-10T12:50:05","modified_gmt":"2024-10-10T10:50:05","slug":"mariana-enriquez-wywiad-niebezpieczenstwa-palenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/mariana-enriquez-wywiad-niebezpieczenstwa-palenia\/","title":{"rendered":"Mariana Enriquez: klasa \u015brednia bardziej boi si\u0119 biedy ni\u017c potwor\u00f3w [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kr\u00f3lowa argenty\u0144skiej grozy \u2013 Mariana Enriquez \u2013 opowiedzia\u0142a mi o fascynacji l\u0119kiem, ulubionych piosenkach i lokalnych czarownicach.<\/h2>\n\n\n\n<p>Makabryczne sekrety, przydro\u017cne kapliczki i momentami mocno naturalistyczne opisy \u2013 imaginarium autorki sk\u0142ada si\u0119 z element\u00f3w, skutecznie wywo\u0142uj\u0105cych w czytelnikach poczucie dyskomfortu. Co lub kto czai si\u0119 w zacienionych alejkach? Co lub kto przemyka w zaro\u015blach? Czy g\u0142osy, kt\u00f3re s\u0142yszymy, nale\u017c\u0105 do tera\u017aniejszo\u015bci, czy to raczej j\u0119ki ofiar przemocy z kart historii Argentyny? Mariana Enriquez dostarcza nie tylko rozrywki, p\u0142yn\u0105cej z dreszczyku na plecach. W swojej prozie stawia te\u017c wa\u017cne spo\u0142eczne i polityczne pytania. <\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce dost\u0119pne s\u0105 dwie ksi\u0105\u017cki pisarki \u2013 zbi\u00f3r opowiada\u0144 <em><a href=\"https:\/\/www.empik.com\/niebezpieczenstwa-palenia-w-lozku-enriquez-mariana,p1292168603,ksiazka-p\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Niebezpiecze\u0144stwa palenia w \u0142\u00f3\u017cku<\/a><\/em> w t\u0142umaczeniu Marty Jordan oraz powie\u015b\u0107 <em><a href=\"https:\/\/www.empik.com\/nasza-czesc-nocy-enriquez-mariana,p1267197700,ksiazka-p\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nasza cz\u0119\u015b\u0107 nocy<\/a> <\/em>w t\u0142umaczeniu Marty Jordan i Katarzyny Okrasko. Obie pozycje ukaza\u0142y si\u0119 nak\u0142adem Wydawnictwa ECHA (imprint Wydawnictwa Czarna Owca). <\/p>\n\n\n\n<p>Za t\u0142umaczenie rozmowy z pisark\u0105 w czasie spotkania dzi\u0119kuj\u0119 Aleksandrze Lipczak. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jagoda Gawliczek: Zaczn\u0119 od tego, \u017ce jestem fank\u0105 Twoich powie\u015bci. Fascynuje mnie to po\u0142\u0105czenie zmys\u0142owo\u015bci i makabry. Sk\u0105d inspiracje do tworzenia takich tekst\u00f3w? To w jakim\u015b sensie kwestia prze\u017cy\u0107 osobistych czy czysta praca wyobra\u017ani?<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Mariana Enriquez: <\/strong>Fascynuje mnie to, co gotyckie. Bardzo lubi\u0119 Mary Shelly, Rimbauda czy pisarzy nowojorskich z lat 60. To nie s\u0105 moje prze\u017cycia osobiste, bo na szcz\u0119\u015bcie moje \u017cycie jest du\u017co bardziej spokojne. Natomiast element osobisty mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z lokalnymi tradycjami. To nie jest klasyczna literatura argenty\u0144ska, poniewa\u017c ona z kolei ma du\u017ce wp\u0142ywy europejskie. Lokalne tradycje rzadko s\u0105 w niej brane pod uwag\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-1024x1024.jpg\" alt=\"Mariana Enriquez\" class=\"wp-image-90610\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-300x300.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-150x150.jpg 150w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-768x768.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-180x180.jpg 180w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-90x90.jpg 90w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-370x370.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-800x800.jpg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-20x20.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-185x185.jpg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-740x740.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-400x400.jpg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/16431122969940058-png-gallery.big-iext103944373-48x48.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><sub>Mariana Enriquez, <em>Niebezpiecze\u0144stwa palenia w \u0142\u00f3\u017cku<\/em>, wyd. ECHA<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Czyli to bardziej realizm, ale nie magiczny, tylko raczej okultystyczny?<\/h4>\n\n\n\n<p>Realizm magiczny to moment w literaturze latynoameryka\u0144skiej zwi\u0105zany z konkretn\u0105 epok\u0105 historyczn\u0105, latami 50. i 60. Wi\u0105\u017ce si\u0119 on z rodzajem optymizmu, rado\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna wyczyta\u0107 w ksi\u0105\u017ckach Gabriela Garcii M\u00e1rqueza czy innych autor\u00f3w, zwi\u0105zanych z tym nurtem. To wszystko by\u0142o pisane przed latami 70., kt\u00f3re stanowi\u0142y mroczn\u0105 dekad\u0119 w Ameryce \u0141aci\u0144skiej. Dekad\u0119 dyktatur i rz\u0105d\u00f3w autorytarnych. Osoby, urodzone w latach 70. nie mog\u0105 sobie ju\u017c pozwoli\u0107 na taki optymizm. Ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest ciemna, g\u0119sta. Z literatury fantastycznej bior\u0119 to, co najmroczniejsze. Interesuje mnie symbolizm i gotycki romantyzm. Lubi\u0119 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesne horrory, na przyk\u0142ad bardzo ceni\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Stevena Kinga. Moje inspiracje nie ograniczaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do ksi\u0105\u017cek. Tak samo wa\u017cna jest dla mnie telewizja, jak na przyk\u0142ad serial <em>Twin Peaks<\/em>. Ogl\u0105dam te\u017c filmy-horrory.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jakiej muzyki s\u0142uchasz pracuj\u0105c?<\/h4>\n\n\n\n<p>Robi\u0119 specjalne playlisty. Bardzo lubi\u0119 Nicka Cave\u2019a, Davida Bowiego. S\u0142ucham te\u017c black metalu. Kiedy by\u0142am m\u0142odsza, fascynowa\u0142a mnie muzyczna scena gotycka. Teraz ju\u017c nie a\u017c tak bardzo, ale czasem wracam do tej muzyki, gdy szukam inspiracji. Z tych wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w i tw\u00f3rczy\u0144 to na pewno Lana del Ray przez jej aur\u0119 glamour. Poza tym Florence Welch i PJ Harvey &#8211; to m\u00f3j panteon.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_31862\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/o_1aF54DO60?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sub>Mariana Enriquez przy pracy s\u0142ucha Lany del Rey<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Lana del Ray mog\u0142aby by\u0107 bohaterk\u0105 jednej z Twoich ksi\u0105\u017cek czy opowiadania.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Tak, te\u017c tak my\u015bl\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">A czy jest muzyka argenty\u0144ska, kt\u00f3ra przepracowuje podobne tematy?<\/h4>\n\n\n\n<p>Tak. Nie wybieram muzyki argenty\u0144skiej do pracy, bo rozprasza mnie, gdy kto\u015b \u015bpiewa w moim w\u0142asnym j\u0119zyku. S\u0142uchaj\u0105c jej, nie jestem w stanie pisa\u0107. S\u0105 jednak oczywi\u015bcie grupy w Argentynie, kt\u00f3re inspiruj\u0105 si\u0119 podobnymi tematami. Folklor argenty\u0144ski jest bardzo ciekawy i sugestywny. W <em>Naszej cz\u0119\u015bci nocy <\/em>odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do tradycji z p\u00f3\u0142nocy Argentyny \u2013 chamam\u00e9, czyli po\u0142\u0105czenia polki z rytmami rdzennymi. To bardzo sugestywna muzyka instrumentalna. \u017beby\u015b zobaczy\u0142a jaka to jest mieszanka r\u00f3\u017cnych wp\u0142yw\u00f3w, trzeba wspomnie\u0107 o jednej z najwi\u0119kszych gwiazd muzyki chamam\u00e9, czyli Chango Spasiuk. Jest blondynem, wi\u0119c nie zgadza si\u0119 zupe\u0142nie z wyobra\u017ceniem muzyka folklorystycznego z Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Podobno jest synem Polak\u00f3w albo Litwin\u00f3w, a na pewno ma bogat\u0105 histori\u0119 emigracji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\"  id=\"_ytid_21836\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/opGWhixYAZo?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=0&#038;rel=1&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">W powie\u015bci <em>Nasza cz\u0119\u015b\u0107 nocy<\/em> praktycznie wszystkie rytua\u0142y oparte s\u0105 o uwielbienie dla m\u0119\u017cczyzny, a z drugiej strony bardzo silna jest tam rola kobiet.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Narratorkami wi\u0119kszo\u015bci albo nawet wszystkich moich opowiada\u0144 s\u0105 kobiety, dlatego w tej powie\u015bci interesowa\u0142 mnie powr\u00f3t do narratora-m\u0119\u017cczyzny. Jest to jednak m\u0119\u017cczyzna kruchy, zraniony, seksualnie ambiwalentny \u2013 zatem daleki od wzorc\u00f3w klasycznej m\u0119sko\u015bci. W ksi\u0105\u017cce s\u0105 obecne te\u017c kobiety, na przyk\u0142ad \u017cona, kt\u00f3rej przydarza si\u0119 co\u015b wa\u017cnego (nie b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ceby psu\u0107 historii czytelnikom!). Nadal ma w\u0142adz\u0119. Mimo, \u017ce pozostaje na drugim planie, mimo swojego wycofania. Bardzo interesowa\u0142o mnie to napi\u0119cie, o kt\u00f3rym m\u00f3wisz i ten fakt, \u017ce kobiety wcale nie musz\u0105 by\u0107 na pierwszym planie, by kontrolowa\u0107 dyskurs, opowie\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Po polsku <em>wied\u017ama<\/em> i <em>wiedza <\/em>s\u0105 bliskimi siebie s\u0142owami. Kobiety, przebywaj\u0105c poza spojrzeniem, maj\u0105 w\u0142adz\u0119 w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki swojej wiedzy.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce to wybrzmiewa w tej powie\u015bci. Tam si\u0119 zajmuj\u0119 P\u00f3\u0142noc\u0105 Argentyny, czyli regionem na granicy z Brazyli\u0105 i Paragwajem. Bardzo mnie zafascynowa\u0142o, jak m\u00f3wi si\u0119 na kobiety, kt\u00f3re posiadaj\u0105 wiedz\u0119, na uzdrowicielki. Nazywa si\u0119 je zbiorczo <em>penseloras<\/em>, a <em>penselor<\/em> to znaczy pokona\u0107 co\u015b. W t\u0119 nazw\u0119 jest wpisana ich umiej\u0119tno\u015b\u0107 wygrywania, czymkolwiek to mia\u0142oby by\u0107. W powie\u015bci troch\u0119 gram z europejskim konceptem wied\u017am w stylu makbetowskim. S\u0105 3 postacie, m\u0142oda, w \u015brednim wieku i stara, kt\u00f3re symbolizuj\u0105 r\u00f3\u017cne etapy \u017cycia. Zale\u017ca\u0142o mi, \u017ceby to przedstawienie pojawi\u0142o si\u0119 w ksi\u0105\u017cce. Natomiast w opowiadaniu <em>To, co utraci\u0142y\u015bmy w ogniu<\/em> pojawia si\u0119 z kolei figura aktywistek feministycznych, kt\u00f3re s\u0105 widziane jako wied\u017amy. <\/p>\n\n\n\n<p>Jeszcze co do europejsko\u015bci w Argentynie \u2013 nasze spo\u0142ecze\u0144stwo jest mieszank\u0105 imigracji. Istnieje bardzo silna kultura rdzenna, ale w literaturze zawsze przede wszystkim wybrzmiewa\u0142a ta europejska cz\u0119\u015b\u0107 naszego dziedzictwa. Mnie wyda\u0142o si\u0119 ciekawe \u2013 zrobi\u0142am to tak naprawd\u0119 instynktownie, a nie z pobudek politycznych \u2013 \u017ceby si\u0119gn\u0105\u0107 po te rdzenne, lokalne tradycje. Wydaje mi si\u0119, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da argenty\u0144skie \u017cycie. Jest przede wszystkim bardzo wymieszane. To spo\u0142ecze\u0144stwo ze swoimi problemami na tle rasizmu, uprzedze\u0144, ale w praktyce wszystko si\u0119 ze sob\u0105 bardzo przeplata i elementy lokalne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardzo wa\u017cne.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Jaka jest pozycja kobiet, zajmuj\u0105cych si\u0119 literatur\u0105 w Argentynie? Jak s\u0105 traktowane?<\/h4>\n\n\n\n<p>Kiedy zaczyna\u0142am pisa\u0107 maj\u0105c 21 lat by\u0142o stosunkowo niewiele pisz\u0105cych kobiet, a je\u015bli ju\u017c by\u0142y, to du\u017co starsze ode mnie. Praktycznie nie mia\u0142am r\u00f3wie\u015bniczek. W ci\u0105gu ostatnich 25 lat ta sytuacja si\u0119 bardzo zmieni\u0142a. Teraz autorek argenty\u0144skich, kt\u00f3re s\u0105 widoczne, jest bardzo du\u017co i ci\u0105gle ich przybywa. Jeste\u015bmy w momencie, w kt\u00f3rym kobiety domagaj\u0105 si\u0119 obecno\u015bci na festiwalach, w dyskusjach \u2013 by ich g\u0142os wybrzmiewa\u0142 na r\u00f3wnych zasadach, jak g\u0142osy autor\u00f3w. Nie na zasadzie separacji, typu osobne wydarzenia dedykowane kobietom. To nie mia\u0142oby sensu, bo \u0142\u0105czy nas tylko to, \u017ce jeste\u015bmy kobietami. Chcemy by\u0107 traktowane tak samo jak m\u0119\u017cczy\u017ani bez jakich\u015b specjalnych podzia\u0142\u00f3w czy etykietek. My\u015bl\u0119, \u017ce nie jest to przypadek, \u017ce kobiet jest a\u017c tak du\u017co. One bardzo dobrze pisz\u0105, tworz\u0105 \u015bwietn\u0105 literatur\u0119. Zdecydowanie otworzy\u0142y si\u0119 drzwi, ale jednocze\u015bnie trzeba nadal walczy\u0107, \u017ceby pozosta\u0142y otwarte na zawsze. Same z siebie, bez naszej walki, otwarte nie b\u0119d\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-mixcloud wp-block-embed is-type-rich is-provider-mixcloud wp-embed-aspect-21-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Radio Kapita\u0142: Pasmo Dla Literatury: Niebezpiecze\u0144stwa Palenia W \u0141\u00f3\u017cku (2022-04-21)\" width=\"100%\" height=\"120\" src=\"https:\/\/www.mixcloud.com\/widget\/iframe\/?feed=https%3A%2F%2Fwww.mixcloud.com%2Fradiokapital%2Fradio-kapita%25C5%2582-pasmo-dla-literatury-niebezpiecze%25C5%2584stwa-palenia-w-%25C5%2582%25C3%25B3%25C5%25BCku-2022-04-21%2F&amp;hide_cover=1\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n<\/div><figcaption><sub>Mariana Enriquez <em>Niebezpiecze\u0144stwa palenia w \u0142\u00f3\u017cku<\/em> &#8211; rozmowa o ksi\u0105\u017cce i wywiad z t\u0142umaczk\u0105<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Wr\u00f3\u0107my jeszcze na chwil\u0119 do tematu makabry. Na ile praca z ni\u0105 jest form\u0105 przepracowania traumy czy l\u0119ku?&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce to prawda. Strach, l\u0119k to emocja bardzo obecna w naszym \u017cyciu. Bardzo mocno nas definiuje. Wszystkie narracje, opowie\u015bci czy gatunki, zwi\u0105zane ze strachem, czyli horrory \u2013 zawsze by\u0142y klasyfikowane jako sub-gatunek. Jako co\u015b mniejszego, gorszego. Pisz\u0119 o l\u0119ku, bo uwa\u017cam, \u017ce to podstawowa emocja w naszym \u017cyciu spo\u0142ecznym i prywatnym. Kiedy si\u0119 tym zajmujesz w kontek\u015bcie Latynoameryka\u0144skim, oczywi\u015bcie w tle masz do\u015bwiadczenie, zwi\u0105zane z dyktaturami, z niepewno\u015bci\u0105 codziennego \u017cycia (cho\u0107 tak jest teraz w sumie na ca\u0142ym \u015bwiecie). <\/p>\n\n\n\n<p>Nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby praca literacka ze strachem by\u0142a form\u0105 egzorcyzmowania l\u0119ku, tylko bardziej przek\u0142adania go na s\u0142owa. Tak jak w \u017cyciu \u2013 je\u015bli dochodzi do jakiego\u015b traumatyzuj\u0105cego do\u015bwiadczenia, to osoba, kt\u00f3ra je prze\u017cy\u0142a, nie jest w stanie tego tak \u0142atwo nazwa\u0107. Prze\u017cywa w\u00f3wczas post-traumatyczne symptomy. Uczucie to da si\u0119 troch\u0119 z\u0142agodzi\u0107, je\u015bli osobie tej uda si\u0119 je nazwa\u0107. Troch\u0119 tak samo jest z literatur\u0105 \u2013 to nazywanie strach\u00f3w czy l\u0119k\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nazywasz te\u017c nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 bardzo wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 argenty\u0144skiej rzeczywisto\u015bci.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>To kwestia fundamentalna. Nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne stale si\u0119 pog\u0142\u0119biaj\u0105, ro\u015bnie te\u017c resentyment w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u2013 lub chcieliby mie\u0107 wi\u0119cej \u2013 wobec tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 coraz wi\u0119cej. Bardzo lubi\u0119 pisa\u0107 ksi\u0105\u017cki i opowiadania, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 strach czy rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 przera\u017caj\u0105ce. Jest to dla mnie tak\u017ce rodzaj narz\u0119dzia, by pokaza\u0107 jakie bohaterowie tworz\u0105 relacje zale\u017cnie od posiadanej przez nich pozycji spo\u0142ecznej. Jeden ze strach\u00f3w, o kt\u00f3rym pisz\u0119, zwi\u0105zany jest z byciem biednym. To silny l\u0119k. Argenty\u0144ska klasa \u015brednia bardziej boi si\u0119 bycia biednym ni\u017c potwor\u00f3w, pochodz\u0105cych z innych planet. Chcia\u0142abym, by powie\u015bci, kt\u00f3re pisz\u0119, zmusza\u0142y do my\u015blenia o tych tematach. \u0141\u0105cz\u0119 kwestie fantastyczne z problemami socjo-politycznymi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-90613\" srcset=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-300x300.jpg 300w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-150x150.jpg 150w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-768x768.jpg 768w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-180x180.jpg 180w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-90x90.jpg 90w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-370x370.jpg 370w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-800x800.jpg 800w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-20x20.jpg 20w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-185x185.jpg 185w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-740x740.jpg 740w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-400x400.jpg 400w, https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/FE11F660-D332-4EB5-80AA-957B836C710F-48x48.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><sub>Mariana Enriquez i Jagoda Gawliczek<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Twoje powie\u015bci t\u0142umaczono na r\u00f3\u017cne j\u0119zyki obce. Czy co\u015b zaskoczy\u0142o Ci\u0119 w odbiorze w innych pa\u0144stwach?<\/h4>\n\n\n\n<p>Dziej\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne zaskakuj\u0105ce rzeczy. Czasem wydaje mi si\u0119, \u017ce w danym kraju nie b\u0119dzie zbyt du\u017cej \u0142\u0105czno\u015bci z moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105. Takim przypadkiem by\u0142a Francja. Uwa\u017ca\u0142am, \u017ce to miejsce, w kt\u00f3rym najwy\u017cej ceni si\u0119 auto-fikcj\u0119, czyli ksi\u0105\u017cki w pierwszej osobie, pisane na bazie osobistych do\u015bwiadcze\u0144. Najlepszym przyk\u0142adem jest tegoroczna noblistka Annie Ernaux, kt\u00f3ra pisze g\u0142\u00f3wnie o swoim \u017cyciu. Nie spodziewa\u0142am si\u0119 zatem, \u017ce moja ksi\u0105\u017cka odniesie tam jakikolwiek sukces. Tym bardziej nie oczekiwa\u0142am \u017cywych reakcji. Tymczasem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce radzi sobie \u015bwietnie, jest bardzo czytana. I odwrotnie! W kraju, takim jak Brazylia, z kt\u00f3rym \u0142\u0105czy nas nie tylko geograficzna blisko\u015b\u0107, ale te\u017c podobie\u0144stwo do\u015bwiadczenia, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce ta ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie dobrze rozumiana. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce odbi\u00f3r jest taki sobie. To jest najbardziej zaskakuj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 bycia pisark\u0105. Ksi\u0105\u017cki maj\u0105 swoje \u017cycie, niezale\u017cnie od tego, co zrobi\u0142a autorka czy wydawnictwo. <\/p>\n\n\n\n<p>To te\u017c sk\u0142ania do refleksji nad tym, czego tak naprawd\u0119 potrzebuj\u0105 czytelniczki i czytelnicy w danych krajach. Co zosta\u0142o im narzucone, jak byli wychowywani. Nie m\u00f3wi\u0119 ju\u017c nawet o krajach zagranicznych, ale o samej Argentynie. Jaka\u015b wa\u017cna osoba przeczyta ksi\u0105\u017ck\u0119, nie spodoba jej si\u0119, napisze recenzj\u0119 i to ju\u017c narzuca ton ca\u0142emu odbiorowi. To mi si\u0119 zreszt\u0105 przydarzy\u0142o w\u0142a\u015bnie w Argentynie. A okazuje si\u0119, \u017ce te same ksi\u0105\u017cki mog\u0105 wie\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ce \u017cycie wbrew oczekiwaniom. To ciekawe do\u015bwiadczenie widzie\u0107 w\u0142asn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 wydan\u0105 w j\u0119zyku, kt\u00f3ry jest ca\u0142kiem nierozpoznawalny. Dosta\u0142am egzemplarz swojej ksi\u0105\u017cki po islandzku. Wiem, \u017ce to jest moje, znam te\u017c t\u0142umaczk\u0119, ale to nadal zaskakuj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nad czym pracujesz teraz?<\/h4>\n\n\n\n<p>Nad kolejnym zbiorem opowiada\u0144 i nad powie\u015bci\u0105. Przez ostatnie 2 lata du\u017co pracowa\u0142am, ale ma\u0142o pisa\u0142am. W czasie pandemii wiele os\u00f3b m\u00f3wi\u0142o mi, \u017ce atmosfera moich ksi\u0105\u017cek jest podobna do tego, co si\u0119 dzieje. Odpowiada\u0142am wtedy: <em>nie, to co si\u0119 dzieje, jest realne<\/em>. Ultra-realizm pandemii troch\u0119 mnie sparali\u017cowa\u0142. W tym roku wr\u00f3ci\u0142am do wszystkich moich zobowi\u0105za\u0144, kt\u00f3rych nie by\u0142am w stanie zrealizowa\u0107 w zwi\u0105zku z koronawirusem. Du\u017co podr\u00f3\u017cuj\u0119, pr\u00f3buj\u0119 si\u0119 tym od\u017cywi\u0107, od\u017cywi\u0107 swoj\u0105 wyobra\u017ani\u0119. To bardzo potrzebne zanim w przysz\u0142ym roku znowu si\u0119 zamkn\u0119 i b\u0119d\u0119 pisa\u0107. Robi\u0119 to z wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105, bardzo to lubi\u0119, ale b\u0119d\u0119 potrzebowa\u0142a do tego kolejnej izolacji.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Czym innym jest izolacja tw\u00f3rcza i pandemiczna.&nbsp;<\/h4>\n\n\n\n<p>W czasie pandemii mia\u0142am \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce <em>Naszej cz\u0119\u015bci nocy<\/em> dobrze idzie. Dociera\u0142y do mnie informacje o kolejnych wydaniach, mia\u0142am spotkania przez zooma. By\u0142am jednak tak zaj\u0119ta codzienno\u015bci\u0105 \u2013 formalno\u015bciami, myciem wszystkiego, dezynfekowaniem \u2013 \u017ce mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce to wszystko przydarza si\u0119 ksi\u0105\u017cce, a nie mi. Nie ufam pisarzom, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce pandemia by\u0142a dla nich rodzajem rozkwitu tw\u00f3rczego, nie budz\u0105 mojego zaufania. Nie wierz\u0119, \u017ce nie czuli niepokoju, \u017ce nie byli obezw\u0142adnieni t\u0105 sytuacj\u0105. Czuj\u0119, \u017ce musz\u0105 mi dopiero udowodni\u0107, \u017ce s\u0105 naprawd\u0119 lud\u017ami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center has-background wp-block-heading\" style=\"background-color:#feff05\"><a href=\"https:\/\/goingapp.pl\/more\/mohamed-mbougar-sarr-wywiad-goncourt\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Przeczytaj te\u017c: rozmowa z pisarzem Mohamedem Mbougadem Sarrem<\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kr\u00f3lowa argenty\u0144skiej grozy \u2013 Mariana Enriquez \u2013 opowiedzia\u0142a mi o fascynacji l\u0119kiem, ulubionych piosenkach i lokalnych czarownicach. Makabryczne sekrety, przydro\u017cne kapliczki i momentami mocno naturalistyczne opisy \u2013 imaginarium autorki sk\u0142ada si\u0119 z element\u00f3w, skutecznie wywo\u0142uj\u0105cych w czytelnikach poczucie dyskomfortu. Co lub kto czai si\u0119 w zacienionych alejkach? Co lub kto przemyka w zaro\u015blach? Czy g\u0142osy,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":90606,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_selected_social_profile":[]},"categories":[5139],"tags":[3248,7529,6235,3273,4912,5630,2474,6563],"thb-sponsors":[],"class_list":["post-90603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","tag-ksiazki","tag-long-story","tag-mariana-enriquez","tag-more","tag-more-ksiazkowe","tag-wydawnictwo-czarna-owca","tag-wywiad","tag-wywiady-jagody","parent_cat_kultura"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-22 08:51:12","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90603"}],"collection":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90603"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91239,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90603\/revisions\/91239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90603"},{"taxonomy":"thb-sponsors","embeddable":true,"href":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/wp-json\/wp\/v2\/thb-sponsors?post=90603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}