{"id":95797,"date":"2023-02-02T12:30:27","date_gmt":"2023-02-02T11:30:27","guid":{"rendered":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/?p=95797"},"modified":"2024-09-11T16:15:14","modified_gmt":"2024-09-11T14:15:14","slug":"ptak-dodo-wskrzeszenie-300-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/goingapp.pl\/more\/ptak-dodo-wskrzeszenie-300-lat\/","title":{"rendered":"Ptak dodo mo\u017ce wr\u00f3ci\u0107 na Ziemi\u0119. Nie by\u0142o go tutaj ponad 300 lat"},"content":{"rendered":"\n

Plany odbudowy populacji odbudowy gatunku dawno uznanego za wymar\u0142y brzmi\u0105 bardzo ambitnie. Pomys\u0142 start-upu Colossal Biosciences budzi jednak wiele kontrowersji. <\/h2>\n\n\n\n

Dodo <\/strong>(Raphus cucullatus<\/em>) naturalnie wyst\u0119powa\u0142y na Mauritiusie<\/strong> w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci Oceanu Indyjskiego. Jak wynika z bada\u0144, \u017cy\u0142o im si\u0119 tam bardzo dobrze. Najprawdopodobniej zamieszkiwa\u0142y nizinne lasy, w kt\u00f3rych \u017cywi\u0142y si\u0119 przede wszystkim \u015bwie\u017cymi owocami oraz twardymi nasionami. \u015arednia d\u0142ugo\u015b\u0107 ich cia\u0142a wynosi\u0142a 70 cm, za\u015b waga \u2013 12 kg. Nie mia\u0142y jednolitego koloru, bo barwy upierzenia warunkowa\u0142a p\u0142e\u0107 oraz wiek danego osobnika. Heyndrick Dircksz Jolinch, podr\u00f3\u017cnik, kt\u00f3ry pod koniec XVI wieku odwiedzi\u0142 wysp\u0119, relacjonowa\u0142, \u017ce zaskoczy\u0142 go rozmiar skrzyde\u0142 zwierz\u0105t. W swoich zapiskach przyzna\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mia\u0142y \u201e\u017co\u0142\u0105dki tak du\u017ce, \u017ce jednym mog\u0142o si\u0119 po\u017cywi\u0107 dwoje ludzi\u201d. Ich mi\u0119so by\u0142o dla cz\u0142onk\u00f3w ekspedycji twarde do prze\u017cucia, ale smaczne.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dodo na rycinie Fredericka Williama Frohawka z 1907 roku.<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Ptak wymazany z mapy <\/h3>\n\n\n\n

O ptaku z rodziny go\u0142\u0119biowatych (Columbidae<\/em>) nieprzypadkowo piszemy w czasie przesz\u0142ym. Gatunek zosta\u0142 uznany za wymar\u0142y w drugiej po\u0142owie XVII wieku. Do jego wygini\u0119cia przyczyni\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Przed wizyt\u0105 osadnik\u00f3w na dodo nie czyha\u0142o wiele niebezpiecze\u0144stw. Na Mauritius wprowadzono jednak zagra\u017caj\u0105ce mu drapie\u017cniki: \u015bwinie pl\u0105druj\u0105ce ich gniazda albo szczury \u015bniade. Na zwierz\u0119ta polowali te\u017c sami ludzie, wykorzystuj\u0105c fakt, \u017ce te by\u0142y niezbyt boja\u017aliwe. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ile wa\u017cy najwi\u0119ksza odnotowana ropucha trzcinowa? Sprawd\u017a, jak wygl\u0105da Toadzilla<\/em>! <\/a><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Badacze z kolejnych pokole\u0144 pr\u00f3bowali pozna\u0107 bli\u017cej charakterystyk\u0119 dodo. Pocz\u0105tkowo nie byli w stanie uwierzy\u0107, \u017ce jego populacja zmniejszy\u0142a si\u0119 do zera. \u2013 Koncepcja wymierania gatunk\u00f3w nie istnia\u0142a do XVII wieku, gdy poznano skamienia\u0142o\u015bci dinozaur\u00f3w. Pomys\u0142, \u017ce co\u015b mog\u0142o by\u0107 po prostu wymazane, nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 w niczyjej g\u0142owie<\/em> \u2013 m\u00f3wi<\/a> w rozmowie z portalem CNN <\/em>Julian Hume. Ptasi paleontolog z londy\u0144skiego Muzeum Historii Naturalnej od wielu lat zajmuje si\u0119 histori\u0105 \u201enieobecnego\u201d z Mauritiusu. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Szkic przedstawiaj\u0105cy dodo znaleziony w dzienniku pok\u0142adowym statku Gelderland, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 Mauritius na prze\u0142omie XVI i XVII wieku. <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci <\/h3>\n\n\n\n

Wraz z odkryciem los\u00f3w niezdarnego, ale charakterystycznego Raphus cucullatus<\/em> zacz\u0119\u0142o robi\u0107 si\u0119 o nim coraz g\u0142o\u015bniej. W j\u0119zyku angielskim uku\u0142o si\u0119 powiedzenie dead as dodo<\/em>, oznaczaj\u0105ce co\u015b bezpowrotnie utraconego. Na pot\u0119g\u0119 tworzono ilustracje i obrazy z podobizn\u0105 ptaka. On sam jest maskotk\u0105 wielu maurytyjskich instytucji, a w Alicji w Krainie Czar\u00f3w <\/em>uwieczni\u0142 go Lewis Carroll. Patrz\u0105c na to, jak bardzo zd\u0105\u017cy\u0142 rozbudzi\u0107 zbiorow\u0105 wyobra\u017ani\u0119, nie jeste\u015bmy zaskoczeni nowym pomys\u0142em start-upu Colossal Biosciences<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Biotechnologiczna firma za\u0142o\u017cona przez George’a Churcha i Bena Lamma zd\u0105\u017cy\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej zdoby\u0107 zainteresowanie medi\u00f3w. W 2021 roku poinformowa\u0142a<\/a>, \u017ce chce odbudowa\u0107 populacj\u0119 mamuta w\u0142ochatego. Ostatnie osobniki tr\u0105bowca kroczy\u0142y po Europie ok. 13 tysi\u0119cy lat temu. W planach Colossal Biosciences jest tak\u017ce o\u017cywienie<\/a> wilkowora tasma\u0144skiego. Do zrealizowania obu plan\u00f3w potrzebne s\u0105 pe\u0142ne materia\u0142y genetyczne zwierz\u0105t. To procesy wymagaj\u0105ce uprzedniego przygotowania i czasu. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci start-upu Colossal Biosciences tak\u017ce wilkowory tasma\u0144skie mog\u0105 wkr\u00f3tce wr\u00f3ci\u0107 na l\u0105d. <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Sk\u0142oni\u0107 do my\u015blenia <\/h3>\n\n\n\n

Wilkow\u00f3r i mamut to jednak nie wszystko. Start-up r\u00f3wnolegle zamierza zabra\u0107 si\u0119 za wskrzeszenie dodo. Pierwsze kroki w tej sprawie zosta\u0142y ju\u017c poczynione. Pe\u0142ne sekwencjonowanie genomu ptaka uda\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki wykorzystaniu szcz\u0105tk\u00f3w jednego z jego przedstawicieli, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w Danii. Nast\u0119pnie por\u00f3wnano go z najbli\u017cszymi krewnymi Raphus cucullatus<\/em> z rodziny go\u0142\u0119biowatych. Mowa o \u017cyj\u0105cym jeszcze nikobarczyku zwyczajnym i wymar\u0142ym droncie samotnym. Naukowcy t\u0142umacz\u0105, \u017ce ich bli\u017csze poznanie by\u0142o niezb\u0119dne do okre\u015blenia, kt\u00f3re mutacje genetyczne \u201eczyni\u0105 z dodo dodo\u201d. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Nikobarczyk zwyczajny to jeden z bliskich krewnych genetycznych dodo. <\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W g\u0142owie naturalnie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119\u00a0pytanie o sens ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Z odpowiedzi\u0105 spieszy Beth Shapiro, profesora ekologii i biologii ewolucyjnej na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz. Naukowczyni zajmuje si\u0119 te\u017c paleogenetyk\u0105 we wspomnianym Colossal Biosciences. \u2013 Jeste\u015bmy w trakcie kryzysu zwi\u0105zanego z wymieraniem gatunk\u00f3w. Naszym obowi\u0105zkiem jest opowiadanie o nim historii i dostarczanie emocji, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0105 ludzi do my\u015blenia<\/em> \u2013 przyznaje. W jej argumentacji tkwi pewna logika. W ko\u0144cu dodo nie znikn\u0119\u0142y z powierzchni ziemi same z siebie. Przypomnijmy, \u017ce doprowadzi\u0142y do tego decyzje podj\u0119te przez samego cz\u0142owieka. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pilniejsze potrzeby <\/h3>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107\u00a0start-upu r\u00f3wnocze\u015bnie budzi wiele kontrowersji. Jest podawana w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, zw\u0142aszcza \u017ce poch\u0142ania ogromne sumy pieni\u0119dzy. Niedawno Colossal Bioscences pozyska\u0142o na ni\u0105 dodatkowe 150 milion\u00f3w dolar\u00f3w. Te\u00a0\u015brodki mog\u0142yby zosta\u0107 przeznaczone na ratowanie wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cych ro\u015blin i zwierz\u0105t, zw\u0142aszcza tych cierpi\u0105cych z powodu skutk\u00f3w kryzysu klimatycznego. Na problem ten zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 wspomniany Julian Hume. \u2013 Dlaczego w og\u00f3le zaprz\u0105ta\u0107 sobie g\u0142ow\u0119 pr\u00f3bami wskrzeszania czego\u015b, co ju\u017c dawno min\u0119\u0142o, skoro istnieje tyle pilniejszych potrzeb?<\/em> \u2013 pyta retorycznie. A co Wy uwa\u017cacie na ten temat? <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n