Dom z oknami szeroko otwartymi na zachodni świat. Rusza wystawa o krakowskim Hotelu Forum
Ekspozycja przygotowana pod kuratelą Melanii Tutak poza rekonstrukcją losów samego budynku oddaje głos ponad 600-osobowej załodze, która przez lata służyła gościom luksusowego obiektu.
Hotel Forum na wystawie. Co warto wiedzieć?
Modernizm podszyty luksusem
Dla większości turystów architektonicznymi perłami Krakowa są zabytki o kilkusetletniej historii: Zamek Królewski na Wawelu, Bazylika Mariacka albo Sukiennice. Wśród tych, którzy wolą późniejsze style, znalazłoby się za to wielu fanów Hotelu Forum w nadwiślańskiej dzielnicy Ludwinów. Ukończony pod koniec lat 80. budynek stanowi modelowy przykład architektury późnego modernizmu. Projekt zespołu Janusza Ingardena, który pracował także nad odbudową Nowej Huty, to wygięta bryła o siedmiu kondygnacjach. Ponad teren dźwiga ją sześć par masywnych żelbetowych słupów.
W czasie otwarcia, które przypadło na 1988 rok, Hotel Forum był jednym z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Polsce. Na jego gości czekały 278 klimatyzowane pokoje, a poza nimi — basen, solarium, SPA, korty tenisowe, sklepy, pralnia, kasyno i hiperdokładny publiczny Architekci słusznie pomyśleli także o zmotoryzowanych odwiedzających, planując dwukondygnacyjny parking podziemny.
Schyłek legendy?
Z tak wielu udogodnień nie korzystano jednak specjalnie długo. W listopadzie 2002 roku, niedługo po tym, gdy hotel został włączony do marki Sofitel, przestał przyjmować gości. Powodem jego ówczesnego zamknięcia było nasiąkanie fundamentów i zalewanie piwnic przez płynącą obok Wisłę. Elewacja wyłączonego użytkowania budynku pokryła się wtedy wieloma banerami reklamowymi, odbierając mu reprezentatywność.
Dalsza przyszłość obiektu nadal stoi pod znakiem zapytania. Rezydują w nim coraz to nowsze restauracje i kluby, przy czym część z nich, jak Forum Przestrzenie czy Hala Forum, szybko się zamknęła. Dwa lata temu krakowski oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich złożył wniosek o wpisanie budynku do rejestru zabytków i objęcie go ochroną konserwatorską. Sprawa, jak informuje Julia Dragović z magazynu Architektura-Murator, nadal jest w toku. Ostatnio wstrzymały ją błędy formalne zauważone przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Hotel Forum. Zwrócić należny hołd
Niekiedy można odnieść wrażenie, że nieczynny hotel jest jak przysłowiowy słoń w pokoju. Trudno go zignorować, ale jeszcze trudniej ustalić, czemu i komu mógłby dziś służyć. Melania Tutak, kuratorka nowej poświęconej mu wystawy Hotel Forum w krakowskim Muzeum Podgórza, sama nie zamierza ferować pochopnych wyroków. Zamiast tego z dużą dozą empatii zbiera pamiątki z czasów funkcjonowania kompleksu: fotografie, księgę pamiątkową, ubrania i dokumentację techniczną. Z ich pomocą przygląda się historii społecznej obiektu i ludziom, którzy ją tworzyli: recepcjonistom, kucharzom, kelnerom i innym pracownikom. Projekt projektem, ale bez zaangażowanej, zgranej załogi zionąłby pustkami. To spostrzeżenie prowadzi do prostego wniosku — wraz z zakończeniem funkcjonowania obiektu niektóre osoby bezpowrotnie pożegnały ważny dla nich etap życia.
— Opowieści o Hotelu Forum rozbudziły moją wyobraźnię i sprawiły, że ten żelbetonowy gigant nad Wisłą przestał być dla mnie opuszczoną, ziejącą pustką, zagadkową brutalistyczną bryłą, zawieszoną drapieżnie nad Wawelem, Skałką i Wisłą — pisze Tutak w tekście kuratorskim.
Wystawa otwiera się dziś, 29 maja, i potrwa do 10 stycznia 2027 roku. W środy zobaczymy ją w godzinach 11:00-19:00, zaś od czwartku do niedzieli — w godzinach 10:00-17:00.
