Wielkie powroty w miękkich okładkach. 7 klasyków literatury, które warto zabrać ze sobą na wakacje

Od powstania najstarszej z nich minęło prawie 1900 lat, ale przesłania, które zawierają, są ponadczasowe i inspirują kolejne pokolenia czytelników. Seria Kanon W.A.B. zachęca do tego, by na nowo odkryć kultowe książki i zastanowić się nad tym, jak rezonują ze współczesnością.

— Po co czytać klasyków? — pytał o to choćby włoski eseista Italo Calvino. W pogoni za nowościami zerkanie w przeszłość nie jest wyborem bez znaczenia. Wbrew powszechnym przekonaniom klasyka rzadko bywa bowiem zakurzona: potrafi wzruszać, poruszać, oburzać i wciągać.

W nowej serii Kanon W.A.B. kultowe powieści zostały wydane w miękkich oprawach. Oficyna potwierdziła tym samym, że wielkiej literatury nie nadszarpnął ząb czasu, a do tego wcale nie potrzebuje ozdobnych i sztywnych ram. Wręcz przeciwnie — powinna wygodnie umościć się zarówno na półkach, jak i w torbach, plecakach czy walizkach.

Folwark zwierzęcy | George Orwell

tłumaczenie: Szymon Żuchowski

Wydawać by się mogło, że o mechanizmach rewolucji powiedziano już wszystko. Warto jednak wrócić do kultowej alegorii z 1945 roku i przypomnieć sobie o bezwzględnej naturze władzy. Gdy lenistwo i alkoholizm właściciela majątku doprowadzają do skrajnego zaniedbania zwierząt, w zagrodzie wybucha bunt. Pod wodzą inteligentnych świń, Napoleona i Chrumaka, stworzenia przejmują władzę nad gospodarstwem, obiecując świat oparty na absolutnej równości i braterstwie. Jednak z czasem, gdy rewolucyjny zapał stygnie, szczytne hasła zaczynają podlegać subtelnym, acz przerażającym modyfikacjom. Nowe wydanie Folwarku zwierzęcego zostało uzupełnione o odnalezioną po latach przedmowę samego Orwella. 

Pachnidło | Patrick Süskind

tłumaczenie: Małgorzata Łukasiewicz

Magnetyzującą, a zarazem głęboko niepokojącą opowieść o obsesji i moralnym upadku Süskind osadził w dusznych realiach XVIII-wiecznego Paryża. Jej główny bohater przychodzi na świat w potwornych warunkach miejskiego targowiska. Porzucony przez matkę dorasta w świecie pozbawionym miłości, dysponując jednak niezwykłym darem – genialnym węchem. Jego talent dostrzega ceniony perfumiarz, który postanawia wykorzystać chłopca do tworzenia unikatowych kompozycji. Grenouille docenia tę pracę, ale zamykanie w butelkach zapachów drewna czy metalu szybko przestaje mu wystarczać. Jego życiowym celem staje się schwytanie samej esencji ludzkiego bytu – idealnego aromatu niewinności, co spycha go na drogę makabrycznych zbrodni.

Wielki Gatsby | F. Scott Fitzgerald

nowe tłumaczenie: Anna Bańkowska

Amerykańskie lata 20. XX wieku to epoka skrajności — z jednej strony gwałtowne awanse społeczne i ostentacyjne bogactwo, z drugiej prohibicja, narodziny mafijnych imperiów i postępujący uwiąd wartości. Na tym tle Fitzgerald, czołowy głos „straconego pokolenia”, kreśli poruszający portret Jaya Gatsby’ego. To historia człowieka zagubionego w świecie pozorów, który całą swoją fortunę i pozycję buduje wyłącznie po to, by zrealizować jedno, romantyczne marzenie o odzyskaniu dawnej miłości. Choć początkowo książka nie spotkała się z entuzjazmem krytyków, czas nadał jej status arcydzieła.

Jądro ciemności | Joseph Conrad

nowe tłumaczenie: Dorota Konowrocka-Sawa

Osobiste doświadczenia Conrada z podróży do Konga stały się fundamentem jednego z najbardziej wstrząsających dzieł w historii literatury. Pracując jako marynarz, autor na własne oczy obserwował korupcję i okrucieństwo, jakie niosła ze sobą bezwzględna machina europejskich imperiów. Te przeżycia bezpowrotnie zniszczyły jego wiarę w cywilizacyjną misję Zachodu. Jądro ciemności, uznawane za najważniejsze literackie osiągnięcie pisarza, nie jest jednak tylko historycznym zapisem kolonializmu. Stanowi uniwersalną podróż do samego rdzenia ludzkiej natury, w której drzemie pierwotne zło, a zarazem bolesną konfrontacją z nazywaniem Afryką przestrzenią rzekomego zacofania usprawiedliwiającego przemoc. W nowym wydaniu książki zawarto również opowiadanie Placówka postępu o dwóch białych mieszczanach uwikłanych w handel kością słoniową. 

1984 | George Orwell

tłumaczenie: Dorota Konowrocka-Sawa

Przerażający obraz totalitarnego świata, w którym jednostka zostaje całkowicie odarta z podmiotowości na rzecz bezwzględnego systemu. W tej rzeczywistości nie ma miejsca na miłość, jakąkolwiek niezależność myślenia karze się śmiercią, a prawda historyczna jest nieustannie fałszowana i dopasowywana do bieżących potrzeb władzy. Nad zrujnowanym Londynem dominują monumentalne gmachy ministerstw, których nazwy stanowią kpinę z ich rzeczywistych funkcji, a obywatele karmieni są nienawiścią do zewnętrznych wrogów. W tym dusznym świecie Winston Smith decyduje się na akt ostatecznego buntu – kupuje czysty notes i zaczyna spisywać swoje myśli, podejmując samotną, z góry skazaną na porażkę walkę z systemem totalnej inwigilacji.

Malte | Rainer Maria Rilke

tłumaczenie: Witold Hulewicz

Niezwykle osobista, fikcyjna forma dziennika odzwierciedla głęboki kryzys wewnętrzny samego autora. Główny bohater, świeżo upieczony Paryżanin, zmaga się z paraliżującym brakiem natchnienia i dojmującym poczuciem wyobcowania. Przemierzając ulice miasta, staje się uważnym obserwatorem ludzkiego cierpienia, a ucieczki przed dotkliwą teraźniejszością szuka w powrotach do czasów dzieciństwa. Rilke w genialny sposób zapowiada tutaj nadejście literatury egzystencjalnej. Całe Malte przesiąka gęsta atmosfera lęku przed samotnością. 

Rozmyślania | Marek Aureliusz

tłumaczenie: Marian Reiter

Rzymski władca i jeden z najważniejszych myślicieli starożytności pozostawił po sobie dzieło, które od wieków służy za drogowskaz w momentach życiowych kryzysów. Prowadząc życie podporządkowane surowym zasadom stoicyzmu, Marek Aureliusz stworzył intymny traktat moralny, będący w istocie nieustannym dialogiem z samym sobą. Jego zapiski nie mają w sobie nic z akademickiego wykładu. To raczej głęboka, osobista refleksja nad kondycją człowieka, jego miejscem we wszechświecie oraz koniecznością ciągłego samodoskonalenia. W czasach zamętu krótkie, treściwe notatki przynoszą upragniony spokój i przypominają o sile wewnętrznej dyscypliny.