Czytasz
Riken Yamamoto zdobywcą „architektonicznego Nobla”. „Jego prace kultywują hojność ducha”

Riken Yamamoto zdobywcą „architektonicznego Nobla”. „Jego prace kultywują hojność ducha”

Obecny paradygmat kładzie nacisk na prywatność, negując konieczność relacji społecznych. Dla mnie rozpoznanie przestrzeni oznacza rozpoznanie całej społeczności – przekonuje świeżo upieczony laureat nagrody.

Prestiżowa Nagroda Pritzkera jest przyznawana żyjącemu architektowi / architektce lub grupie architektów. Ich prace mają stanowić połączenie, talentu i zaangażowania, które poprzez sztukę architektury wniosły spójny i znaczący wkład w rozwój ludzkości i środowiska zabudowanego. Wyboru zwycięzcy dokonuje jury, na którego czele od 2020 roku stoi pochodzący z Chile Alejandro Arevana. W kapitule poza praktykami zasiadają teoretycy: krytycy, dziennikarze, kuratorzy i wykładowcy akademiccy.

Na medalu, który otrzymuje zdobywca albo zdobywczyni Nagrody Pritzkera, wygrawerowano trzy łacińskie słowa oznaczające stanowczość, dobro i rozkosz

Najlepsi z najlepszych

Fundatorem nagrody, jak nietrudno się domyślić, jest rodzina Pritzkerów. Familia prowadząca rozliczne dochodowe biznesy, w tym sieć luksusowych hoteli Hyatt, po raz pierwszy przyznała ją w 1979 roku. 100 tysięcy dolarów, rzeźba Henry’ego Moore’a i pamiątkowy certyfikat trafiły wówczas w ręce Philipa Johnsona, pioniera amerykańskiego postmodernizmu. W późniejszych latach wyróżniono m.in. Aldo Rossiego, Franka Gehry’ego, Normana Fostera i Zahę Hadid. Ostatnim twórcą na liście wyróżnionych był zaś David Chipperfield. Brytyjczyk specjalizuje się w projektach muzeów i galerii sztuki.

David Chipperfield, ubiegłoroczny Nagrody Pritzkera, w 2013 roku oddał do użytku Museo Jumex. Placówka znajduje się w mieście Meksyk / materiały prasowe

Między publicznym a prywatnym

Wczoraj, podczas uroczystej gali, która odbyła się w Instytucie Sztuki w Chicago, do wiadomości podano nazwisko kolejnego laureata „architektonicznego Nobla”. Kapituła uznała, że na nagrodę zasłużył Riken Yamamoto. – W trakcie długiej, spójnej i rygorystycznej kariery udało mu się powołać do życia architekturę zarówno jako tło, jak i pierwszy plan codziennego życia. Zatarł granicę dzielącą jej publiczny i prywatny wymiar, a do tego pomnożył możliwości spotkań między ludźmi poprzez precyzyjne, spójne strategie projektowe. Dzięki stałej jakości budynków dąży do godności, ulepszania i wzbogacania życia jednostek – przeczytamy w laudacji na cześć Japończyka. Kapituła stwierdziła, że w jego stylu widać słabość do modułowych struktur i prostoty formy. – Niczego nie narzuca odbiorcom. Umożliwia raczej ludziom kształtowanie własnego życia z elegancją, normalnością, poezją i radością – dodają eksperci.

Kioto kontra turyści fotografujący gejsze. Jak reagują władze miasta?

Ubogacać społeczność

Riken Yamamoto urodził się w Chinach, ale tuż po II wojnie światowej przeprowadził się do Kraju Kwitnącej Wiśni. Po ukończeniu studiów wybrał się wraz ze swoim mentorem Hiroshim Harą na podróż śladami różnych kultur i stylów. Zrozumiał wtedy, że każda przestrzeń, również prywatna, może ubogacać całą społeczność – nawet tą, która na pierwszy rzut oka nie ma z nią wiele wspólnego. Swój pierwszy projekt, Willę Yamakawa w Nagano, oddał do użytku w 1977 roku. Stworzył ją tak, żeby sprawiał wrażenie tarasu postawionego na świeżym powietrzu. Podobną strategię obrał przy okazji Domu Ishii w Kawasaki, w którym chwilę później zamieszkało dwoje artystów. W półzewnętrznym pawilonie stanęła scena do organizacji występów, a tuż pod nią – pomieszczenia mieszkalne.

Sprawdź też
Pezet tokyo

Willa Yamakawa w Nagano, którą w 1977 roku zaprojektował Riken Yamamoto / reż. Tomio Ohashi

Eleganckie, minimalistyczne posiadłości otworzyły Japończykowi drogę do kolejnych projektów. Poza budynkami mieszkalnymi zaczął projektować większe obiekty, w tym Muzeum Sztuki w Yokosuce, Uniwersytet Przyszłości w Hakotake oraz Bibliotekę w Tianjin. W 2018 roku zaskoczył The Circle przynależącym do portu lotniczego Zurych-Kloten. Wielofunkcyjny kompleks obejmuje centrum medyczne, sale konferencyjne, sklepy, restauracje, biura i hotele.

Wnętrze The Circle / port lotniczy Zurych-Kloten

Cokolwiek robi Riken Yamamoto, na pierwszym miejscu zawsze pozostają u niego ludzie i jego potrzeby. Niby to oczywiste w pracy architekta, a jednak stanowczo zbyt rzadko podkreślane. Tym bardziej wypada pogratulować twórcy, a kapitule – kolejnego przemyślanego werdyktu.

Copyright © Going. 2021 • Wszelkie prawa zastrzeżone